The Tragedy of Julius Cæsar - William Shakespeare (1600)

Mijn eerste Shakespeare, en zwaar onder de indruk zou ik mezelf niet noemen. Het is voornamelijk de taal die ‘Julius Caesar’ (en waarschijnlijk al het theaterwerk van Shakespeare) tot een stroeve bedoening maakt, ondanks hier en daar een geweldige redevoering (Antonius die de moord op Caesar in een ander daglicht plaatst als Brutus amper van scène is )…
Toch maakt Shakespeare als dramaturg hier en daar een fout: het chaotische einde wordt een litanie van stervende helden, met een rumoerig slagveld op de achtergrond – hoe zet men zoiets om naar geloofwaardig theater?
Soit, het zal de lezer worst wezen; op naar de twee volgende “Romeinse tragedies”!
3*

Voor dit historisch drama baseerde Shakespeare zich op Plutarchus, maar hij veroorloofde zich vrijheden met het oog op het dramatische effect. Het is grotendeels geschreven in blank vers.

Ondanks de titel is niet Caesar de protagonist, maar Brutus. Hij worstelt met het dilemma tussen vriendschap en politieke overtuiging. Met z'n foute keuze veroorzaakt hij de ondergang van Caesar, de Republiek, de samenzweerders en zichzelf.

Verscheidene voortekenen (omens) en een nachtmerrie kondigen het nakende onheil aan. Een waarzegger waarschuwt voor the ides of March - de Romeinse benaming voor 15 maart. De noodlottige afloop is voorbestemd.

De climax is de moord in de senaat. De op drie na laatste woorden van Caesar luiden: "Et tu, Brute!" (Ook jij, Brutus.) De doodsteek door een vriend lijkt op een broedermoord.

"Friends, Romans, countrymen, lend me your ears!" De redevoering van Marcus Antonius bereidt het volk voor op de overgang naar het Keizerrijk. Met zin voor ironie noemt hij Brutus "nobel" en "eervol".

In het vijfde bedrijf wordt de eenheid van plaats en tijd doorbroken voor een bloedige climax in Grieks Macedonië. De zelfmoord van Brutus is zeer theatraal. Shakespeare wekt het gevoel op dat deze historische omwenteling onafwendbaar was.