menu

Amerikanen Lopen Niet: Leven in het Hart van de VS - Arjen van Veelen (2018)

mijn stem
3,50 (14)
14 stemmen

Nederlands
Sociaal

216 pagina's
Eerste druk: De Correspondent, Amsterdam (Nederland)

Geen land ter wereld dat zoveel in het nieuws is als Amerika. We volgen de politiek en de media daar op de voet, en kennen Hollywood en New York uit de vele films. Maar als Arjen van Veelen naar de vergeten stad St. Louis verhuist, schrikt hij: dit is een steenrijk derdewereldland. Om het Amerika van nu te begrijpen, moet je in St. Louis zijn. Nergens is de kloof tussen arm en rijk, zwart en wit, stad en platteland zo groot als daar. In dit boek toont de meesterobservator Amerika zoals je dat zelden ziet - en brengt het verrassend dichtbij.

zoeken in:
avatar van Theunis
3,5
Soms vraag ik me wel eens waar mijn fascinatie met Amerika is begonnen, wanneer ik in hemelsnaam zoveel liefde voor het land ben gaan koesteren? Ergens in mij is ooit een zaadje gepland, is op een gegeven moment iets gaan groeien, weelderig gaan groeien, iets dat mijn vage dromen is gaan overwoekeren, iets dat aan die verre horizon aan het einde van die lange snelweg met die gele streep in het midden naar me blijft lonken. Nog steeds. Want ook al weet ik dat niets is wat het lijkt, dat de Amerikaanse droom veel vaker een nachtmerrie is, dat het land (zoals ergens in het boek van Arjen van Veelen staat) niet de home of the brave, maar eerder home of the slaves is, toch wil ik blijven geloven in die Amerikaanse droom die ooit bezit van me heeft genomen.

Arjen van Veelen trok naar de Verenigde Staten, naar St. Louis, Missouri. Hij dacht een land tegen te komen dat hij al kende. Niets was minder waar. En terwijl ik ook het een en ander over Amerika denkt te weten, toch schrik ik af en toe ook bij het lezen van de verhalen van Van Veelen in St. Louis. En dat is precies waarom het boek, tussen die vele boeken over en uit de Verenigde Staten, overeind kan blijven, bestaansrecht heeft en gelezen moet worden. Het is geschreven door een buitenstaander, iemand die zich nog oprecht over het land kan verbazen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als hij er achter komt hoe De Arch, een grote stalen boog van bijna 200 meter in het centrum van St. Louis, tot stand is gekomen, namelijk op een plek waar zwarte Amerikanen werden verdreven. Van Veelen noemt het daarom ook het Onvrijheidsbeeld, een “passend monument voor Amerika”.

Als je leest wat Van Veelen in St. Louis tegenkomt is dat niet overdreven uitgedrukt. Als Van Veelen nog maar net in St. Louis is aangekomen wordt een wijk in het noorden van de stad opeens wereldnieuws: in Ferguson wordt een zwarte man door politiegeweld om het leven gebracht. Het leidt tot een golf van demonstraties die nog steeds voortduren. Op de achtergrond maken we de verkiezing van president Trump mee. Maar, zegt Van Veelen, we moeten niet vergeten dat we zonder Trump niet van de problemen af zijn. Trump is slecht een symptoom van een veel dieperliggend probleem. Als Van Veelen, om maar eens een voorbeeld te noemen, schrijft “dat er momenteel meer zwarte mannen in de gevangenis zitten dan er in 1850 tot slaaf gemaakt waren”, dan kun je ten minste de vraag stellen of de rassenscheiding niet nog steeds voortgezet wordt, nu alleen met andere middelen.

Blijft er dan niet iets over van de Amerikaanse droom? Niet zo heel veel. Zo constateert Van Veelen dat Route 66, de illustratie van de American Dream, “een weg van witte weemoed (is geworden) die voert naar het Amerika dat niet meer bestaat (en in feite nooit heeft bestaan, lang niet voor iedereen in elk geval).” En dan bekruipt me een idee dat zich nu, dagen na het uitlezen van het boek, een beetje begint in te dalen: in hoeverre was mijn eigen droom niet altijd slechts een witte droom? Ik weet het antwoord al, eigenlijk zou ik het al heel lang moeten weten en ik zou me ervoor moeten schamen ook al kan ik er misschien niet zoveel aan doen. En als ik dan aan al die Amerikanen denk, de mensen die altijd in die droom hebben geloofd, misschien voor hun gevoel wel in die droom hebben geleefd, wat is er in hemelsnaam voor nodig voordat zij gaan inzien, laat staat erkennen dat hun droom altijd een ongelijke droom is geweest? Als Van Veelen zichzelf de vraag moet stellen of het Heartland, het beroemde, uitgestrekte deel in het Amerikaanse Middenwesten met haar small towns en haar hard working, honest, blue collar citizens, niet meer dan “een nostalgische leugen” is, dan rijst de vraag of het land niet gebouwd is op een leugen. Hoe lang is dat vol te houden? En alsof je dan als lezer nog niet genoeg twijfelt aan dat idyllische beeld van de Heartland dan stelt Van Veelen aan het einde van dat hoofdstuk nog een prikkelende vraag: of het Heartland niet “weinig anders (is) dan een getto voor vergeten witte Amerikanen.”

Nu vraag ik me na het lezen van het boek opnieuw af waarom ik nog steeds zo gek ben op Amerika, waarom ik nog steeds wil geloven in de Amerikaanse droom. Hij is zo “aanstekelijk”, staat ergens in het boek. Misschien is dat het wel. Misschien straalt hij zoveel hoop uit, zoveel geloof in de onzekere toekomst dat ik me er onbewust veel te graag aan vast wil blijven klampen. Zelfs tegen beter weten in. Misschien..

avatar van eRCee
Mooi stuk!

avatar van Raskolnikov
Theunis schreef:
Misschien straalt hij zoveel hoop uit, zoveel geloof in de onzekere toekomst dat ik me er onbewust veel te graag aan vast wil blijven klampen. Zelfs tegen beter weten in. Misschien..

Mocht je hier van willen genezen dan kan ik je A People's History of the United States aanbevelen... Volgens Zinn is de Amerikaanse geschiedenis er een van louter bloedige onderdrukking, tbv een slechts een kleine elite, bezegeld door de founding fathers en eeuwenlang in stand gehouden. Hoezo American dream?

avatar van eRCee
John Oliver heeft er, althans over het financiele aspect, ook een heerlijk segment over gemaakt: klik

avatar van mjk87
3,5
geplaatst:
Van Veelen zegt genoeg leuke en boeiende dingen (soms heel klein, over een plaatsje waar Walt Disney zijn inspiratie vandaan haalde bijvoorbeeld) in dit boekje en onderwijl leer je als lezer nog wat over St. Louis en de omgeving. En het is ook vrij breed, inclusief een kort (en zeker niet belerend of zelfs maar veroordelend) portret van de Trump-stemmer. Zoals zoveel van zijn collega's bij NRC heeft Van Veelen ook een fetisj voor het leed van de zwarte medemens. Dat is zeker een onderwerp dat bij dit boek past en dat Van Veelen ook mooi verwerkt met de typerendheden van St. Louis, maar hij valt ook wel erg vaak in herhaling ermee. Verder af en toe wat irritant taalgebruik, met de pijnlijke (en graflelijke) term 'witte' voor mensen maar ook het 'tot slaaf gemaakte', een term die eigenlijk absurd is temeer slaven altijd 'gemaakt' worden, terwijl door steeds 'tot slaaf gemaakten' te gebruiken je hiermee impliceert dat er ook mensen slaaf kunnen zijn als een soort natuurstaat, dat ze er niet tot gemaakt zijn. Nouja, op zich doet het aan het boek niets af maar dit soort idiotie moet gewoon altijd worden aangekaart. 3,5*.

p.s. Opvallend trouwens, Van Veelen gaat aan het eind in zijn boek terug naar Amerika. In de verantwoording staat zelfs dat hij tweemaal is teruggegaan voor dit boek. Er staat niet in de verantwoording hoe die CO2 is gecompenseerd, maar dat lijkt me van wel. Zo'n uitgever als De Correspondent zal daarvoor wel zorgen lijkt me? Dat zou raar zijn. Een beetje alsof die andere opdrachtgever van hem, te weten NRC, luxe vliegreizen zou aanbieden of reclames ervan toelaat in de krant. Dat kan je je ook niet voorstellen. Gelukkig voor Van Veelen dat Shell nog volledig kerosine mocht leveren toen, met 49% minder zou dat toch gevaarlijk vliegen worden.

avatar van eRCee
geplaatst:
mjk87 schreef:
Nouja, op zich doet het aan het boek niets af maar dit soort idiotie moet gewoon altijd worden aangekaart.

p.s. Opvallend trouwens, Van Veelen gaat aan het eind in zijn boek terug naar Amerika. In de verantwoording staat zelfs dat hij tweemaal is teruggegaan voor dit boek. Er staat niet in de verantwoording hoe die CO2 is gecompenseerd, maar dat lijkt me van wel. Zo'n uitgever als De Correspondent zal daarvoor wel zorgen lijkt me? Dat zou raar zijn. Een beetje alsof die andere opdrachtgever van hem, te weten NRC, luxe vliegreizen zou aanbieden of reclames ervan toelaat in de krant. Dat kan je je ook niet voorstellen. Gelukkig voor Van Veelen dat Shell nog volledig kerosine mocht leveren toen, met 49% minder zou dat toch gevaarlijk vliegen worden.

Dit is onder je niveau mjk87.

avatar van mjk87
3,5
geplaatst:
eRCee schreef:
(quote)

Dit is onder je niveau mjk87.


Ik wist dat je ging reageren

Maar even serieus, opzich heb je wel gelijk hoor, in zoverre dat het op de man is. Maar ik begin me de laatste tijd steeds meer te storen aan dit soort hypocriet gedoe.

Ik zat bijvoorbeeld op Facebook in discussie met een D66'er (doet er verder niet heel toe, maar die persoon pronkt er zelf mee, dus het mag genoemd worden) die gewoon blij was met de uitspraak rondom Shell. Toen ik vroeg of die ging stoppen met vliegen dan (en wel meer) kreeg ik als reactie dat die zeker niet ging stoppen, want er is nog zoveel te zien op de wereld. Beetje dat gevoel.

En dan moet ik even allerlei gedachten kwijt, dan is het wegschrijven dat de beste manier. En dat paste wel bij dit boek. En ook wel bij de persoon Van Veelen die ik wel ken van zijn columns en ook wel eens moreel vingertje. Dan mag ik ook wel moreel terug doen.

En tijdens het lezen was ik er oprecht verbaas over dat die 2x voor dit boek is teruggevlogen. Ik word weleens als rechts (en dus anti-klimaat) weggezet, maar ik durf zo te stellen dat ik een heel stuk klimaatvriendelijker leef dan veel mensen die de barricaden op gaan voor het milieu.

En dat van woordkeuze in het stuk boven de p.s., daar sta ik wel volledig achter. Dat vind ik oprecht een idiote term en ik stoorde me er ook aan in het boek, dus dat vond ik wel onderdeel mogen zijn van de recensie.

avatar van eRCee
geplaatst:
Mja, ik had m'n reactie alweer willen verwijderen, maar goed. Ik herken dat morele vingertje bij Arjen van Veelen niet. Hij schrijft over Rotterdam, over achterstandswijken, hij schrijft over cruise-schepen (waar hij blijkbaar een soort fascinatie mee heeft). En hij schreef bijvoorbeeld een stuk getiteld Waarom ik een klootzak ben - De Correspondent. Dus ja, dan ga je denken dat het misschien meer het imago is van NRC en DC waarom er van een moreel vingertje gerept wordt.

Witte mensen ben ik al aan gewend geraakt. Vond het eerst ook niet veel maar het scheelt misschien dat ik het reeds kende van Panokko en zijn vrienden, die spraken ook altijd over witte mannen. Zwarte mensen zijn niet echt zwart en witte mensen niet echt wit, wat is het probleem? Donker en licht kan ook niet, dat zal je toch met me eens zijn. Ik wil je het genuanceerde stukje van Onze taal - wit en blank aanbevelen.

avatar van mjk87
3,5
geplaatst:
eRCee schreef:
Ik herken dat morele vingertje bij Arjen van Veelen niet. [..] Dus ja, dan ga je denken dat het misschien meer het imago is van NRC en DC waarom er van een moreel vingertje gerept wordt.


Dat zou ook best kunnen trouwens, want dit boek zelf vond ik vrij genuanceerd en zonder dat vingertje (vandaar ook die verdiende 3,5*). (net als dat klimaatboek van De Correspondent trouwens).

witte mensen niet echt wit, wat is het probleem?


Tja, dubbel. Enerzijds was dat vroeger tegen mij een pestwoord, zeker als ik in korte broek liep. Het heeft lang geduurd voor ik die weer ben gaan dragen, maar wel pas nadat ik mij weer zeker daarin voelde en dacht: grote jongen zijn, niet zo moeilijk doen omdat iemand je zo omschrijft. maar ik weiger nog wel principieel. En ten tweede vind ik het simpelweg lelijk en ben ik vrij beeldend ingesteld, en bij witte mannen krijg ik een heel ander beeld in mijn hoofd (beetje zweterig type, wat dikkig, overhemd met korte mouwen, sandelen, heel lichte maar vlekkerige huidskleur; klinkt gek maar dat is het beeld) dan bij blanke mannen. En zelfs na jaren is dat nog niet gewijzigd, wat meestal wel gebeurt.

Ik moet trouwens altijd denken aan mijn docent godsdienst, die had een hele donkere huidskleur maar die wilde niet zwart genoemd worden. Precies om de reden die jij geeft, want het is geen zwart. Met bruine huidskleur, of bruine man, had hij totaal geen moeite en hij had dat dan ook liever.

avatar van eRCee
geplaatst:
mjk87 schreef:
Tja, dubbel. Enerzijds was dat vroeger tegen mij een pestwoord, zeker als ik in korte broek liep. Het heeft lang geduurd voor ik die weer ben gaan dragen, maar wel pas nadat ik mij weer zeker daarin voelde en dacht: grote jongen zijn, niet zo moeilijk doen omdat iemand je zo omschrijft. maar ik weiger nog wel principieel. En ten tweede vind ik het simpelweg lelijk en ben ik vrij beeldend ingesteld, en bij witte mannen krijg ik een heel ander beeld in mijn hoofd (beetje zweterig type, wat dikkig, overhemd met korte mouwen, sandelen, heel lichte maar vlekkerige huidskleur; klinkt gek maar dat is het beeld) dan bij blanke mannen. En zelfs na jaren is dat nog niet gewijzigd, wat meestal wel gebeurt.

Ik moet trouwens altijd denken aan mijn docent godsdienst, die had een hele donkere huidskleur maar die wilde niet zwart genoemd worden. Precies om de reden die jij geeft, want het is geen zwart. Met bruine huidskleur, of bruine man, had hij totaal geen moeite en hij had dat dan ook liever.

Dat is allemaal best voor te stellen en je zal ook altijd wel hebben dat het op individueel niveau wat schuurt, maar dan is het niet het probleem van de benaming als zodanig maar toch meer van de persoon zelf. Terwijl jij het 'idiotie' noemt, implicerend dat het heel raar is om van 'wit' te spreken.
Overigens zou 'donkergekleurde' en 'lichtgekleurde' mensen misschien wel het meest zuiver zijn.

Over dat 'tot slaaf gemaakten' dan nog, ik vind dat een verbetering, omdat deze benaming de identiteit van de persoon lostrekt van de situatie waarin hij/zij zit. Dit in tegenstelling tot 'slaaf'. Dat is hetzelfde verschil als iemand een hoer noemen of een persoon die in de prostitutie werkt (of iemand die als hoer werkt). Ik zie de implicatie dat je dan blijkbaar ook mensen hebt die vrijwillig slaaf zijn niet zo eerlijk gezegd.

Gast
geplaatst: vandaag om 18:21 uur

geplaatst: vandaag om 18:21 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.