Ararat - Frank Westerman (2007)

Nog maar 2 stemmen voor dit boek, en dat voor een AKO-genomineerde.

Toen ik de achterflap van dit boek las, was mijn interesse onmiddellijk gewekt. De persoonlijke stijl van Westerman spreekt me erg aan, en een boek van zijn hand over een zoektocht naar de (of eigenlijk zijn) grens tussen ratio en religie haalde me definitief over.

Vandaar dat ik uiteindelijk redelijk teleurgesteld was in het resultaat. Zijn persoonlijke stijl en goede oog voor bijzonder interessante anekdotes redt Westerman regelmatig van een hard oordeel, dat moet gezegd, maar over het algemeen ontbrak toch een echte structuur en - ik kan er niet omheen - inhoud.
Literair is het allereerst op zich prima. Westerman schrijft mooi en met een vlotte stijl, het leest ontzettend snel weg. Zijn anekdotische manier van schrijven breekt hem echter uiteindelijk op, naar mijn idee. De structuur van het heen-en-weerschrijven tussen de beklimming van de top en Westermans persoonlijke zoektocht vooraf en in zijn jeugd naar zijn religieuze overwegingen is volledig opgezet om het boek letterlijk te laten culmineren in de beklimming van de Ararat, maar het maakt het er niet altijd even overzichtelijk van.
Evenzo anekdotisch en fragmentarisch zijn de beschrijvingen van zijn persoonlijke zoektocht en (on)geloof. Erg boeiend, dat wel, maar niet veel meer dan beschrijvingen van het probleem. De lezer ziet Westermans eigen antwoorden wel boven komen drijven, maar zelf vond ik die op die momenten niet eens echt interessant. Moeilijk te beschrijven in ieder geval. Een van de interessantste passages vond ik nog waar Westerman ontdekt dat zijn zoektocht er eigenlijk niet eens een is naar de vraag of het geloof van zijn jeugd misschien toch waardevol is, maar meer naar of hij in staat zou zijn die erfenis volledig achter zich te laten. Van mij had hij hier dieper op in mogen gaan dan deze weergave van wat hij zich tijdens de beklimming bedacht, om het weblog-niveau enigszins te ontstijgen. Nu blijft het daar steken, en doet Westerman het eigenlijke doel van zijn boek tekort naar mijn idee. De notie op de achterflap en ook hier in de plotomschrijving over dat het eigenlijk over Nederland gaat, slaat de plank behoorlijk mis.

Wat mij betreft is Ararat's grootste valkuil juist de persoonlijke toon waarmee het geschreven is. Het net niet-gevoel bekroop me regelmatig, volgens mij opgeroepen door de anekdotische en fragmentarische stijl. Het geheel is hierdoor uiteindelijk niet veel meer dan een uitvergrote combinatie van weblog en dagboek, waarmee het veel van z'n literaire waarde verliest. Boeiend, dat is het zeker, maar Ararat is niet overtuigend genoeg om voor mij een toppertje te worden.

Dankjewel vooor je commentaar. Ik heb Ararat nog niet gelezen, wel óver het boek en ervan gehoord.
Ik lees dat er voor jou pluspunten zijn maar zeker ook bezwaren waarbij ik me het volgende afvraag omdat ik het niet helemaal begrijp:
Had Westerman het boek dan in een andere stijl dan persoonlijk moeten schrijven? En hoe dan? De stijl die zijn valkuil is redt hem volgens jou ook.
Is het dan de vorm van het dagboekachtige? Dat kan toch best litarair zijn? Had hij dieper kunnen gaan, meer kunnen bezinnen (en dan toch ook persoonlijk). Tegelijkertijd begrijp ik dat hij terugkijkt op hoe bepaalde zaken in zijn geloofsleven voor hem tot stand zijn gekomen.
Hoe dan ook, ik ben nog steeds geïnteresseerd en 3* is zeker de moeite waard.

En laat ik dat dan direct voorop stellen: het is inderdaad nog best de moeite waard, en ik kan het je denk ik ook echt aanraden. Het boeiende aan het boek is het feit dat hij zijn eigen zoektocht beschrijft, en ook op een vrij originele wijze. De stijl en vele anekdotes redden hem, omdat die gewoon leuk en interessant zijn om te lezen. Maar, en hier zit ik een beetje te zoeken naar waar ik het dan 'mis' zie gaan, misschien is die stijl uiteindelijk niet interessant genoeg voor mij, omdat ik graag had gezien dat het verhaal van zijn zoektocht wat dieper ging.
Een boek over zijn persoonlijke zoektocht betekent voor mij meer dan in anekdotes vertellen hoe hij vroeger het geloof ervoer, daarbij soms wat misplaatste kwinkslagen makend, en betekent meer dan op dezelfde manier beschrijven hoe hij zijn geloof is kwijtgeraakt. Uiteindelijk zijn het allemaal gemeenplaatsen, en vind ik hem regelmatig ongenuanceerd. En juist dat feit zorgde ervoor dat me zovaak het 'net-niet-gevoel' bekroop, uitleg was vaak op zijn plaats geweest. Had dan een boek geschreven dat onder het genre 'Ideeenliteratuur' te plaatsen was, en beschrijf daar je ongeloof en hoe dat tot stand is gekomen. Klinkt misschien makkelijk, maar nu blijft in ieder geval niet veel meer over dan een interessant boek.

Neemt al met al dus niet weg dat het een boeiend boek is. Veel langer dan twee dagen hoef je er niet over te doen, dus lees het eens zou ik zeggen. Ben in ieder geval benieuwd wat je ervan vindt!

Ik begrijp het nu beter. Ik ga het zeker lezen al zal het nog wel even duren, ik heb nog een gigantische stapel boeken liggen die eerst aan de beurt zijn. T.z.t. zal ik melden wat ik ervan vind

Ik heb zojuist Ararat gelezen voor onze literatuurkring. Ik kan alleen maar zeggen: het is niet mijn boek. Af en toe kan het me boeien, maar ik vind dat Frank Westerman dit boek meer voor zichzelf heeft geschreven dan voor de lezer. Ik ben benieuwd hoe mijn leeskringcollega's het vinden, misschien moet ik het nogmaals lezen maar één keer vond ik eigenlijk al genoeg.

Westerman is opgegroeid in een streng gelovig gezin. Als volwassene heeft hij daar weinig mee gedaan, totdat hij zelf een dochter krijgt, wat hem aanspoort om op zoek te gaan naar de diepere betekenis van het leven.

Binnen dit tijdloze thema weeft Westerman een web tussen anekdotes, herinneringen aan zijn jeugd, geografie en geschiedenis, met als middelpunt de zwijgende, mistige berg van de titel, waar Noach's ark gestrand zou zijn aan het einde van de zondvloed.

Gedreven als hij is, geeft Westerman zich volledig over aan zijn zoektocht. Maar hoe ver kun je spiritueel dwalen voordat de sneeuw je voetstappen uitwist, en je niet meer terug kan?

Uitstekend boek van één van onze beste nonfictie-auteurs.