menu

Betrachtung - Franz Kafka (1912)

Alternatieve titel: Beschouwing

mijn stem
3,36 (25)
25 stemmen

Duits
Verhalenbundel
Psychologisch

99 pagina's
Eerste druk: Ernst Rowohlt, Leipzig (Duitsland)

Bundel met 18 korte verhalen over thema's als jeugdige gezelligheid, intermenselijke begrenzingen, eenzaamheid of de lasten van het koopmanschap. Het geheel biedt een voyeuristische kijk op de menselijke samenleving.

zoeken in:
avatar van Freud
Deze (eerste) bundel van Kafka bevat de verhalen:

Kinder auf der Landstraße
Entlarvung eines Bauernfängers
Der plötzliche Spaziergang
Entschlüsse
Der Ausflug ins Gebirge
Das Unglück des Junggesellen
Der Kaufmann
Zerstreutes Hinausschaun
Der Nachhauseweg
Die Vorüberlaufenden
Der Fahrgast
Kleider
Die Abweisung
Zum Nachdenken für Herrenreiter
Das Gassenfenster
Wunsch, Indianer zu werden
Die Bäume
Unglücklichsein

4,0
Ik ben niet zo'n fan van de kortere verhalen van Kafka, behalve de gedaanteverwisseling en deze bundel. De verhalen in deze bundel gaan eigenlijk nergens over, maar er komt zo'n ongelovelijk stuk sfeer uit de verhalen naar voren, dat ze je helemaal meezuigen in deze haast voyeuristische bespiegelingen.

4*

3,0
Kafka doet hier precies wat hij in de titel beloofd: hij schrijft een aantal beschouwingen op het alledaagse leven. Waar hierin het gebruikelijke Kafkaiaanse bizarre achterwege blijft (zo naturel heb ik hem nog niet eerder gelezen) komt hier een haast poetische stijl voor terug. Bij vlagen prachtig in vorm, maar de verhalen doen mij helaas op een ander niveau vrijwel niets. 3*

Vooral het eerste verhaal geeft een mooie sfeerindruk, maar de rest van Kafka's beschouwingen blijven maar amper hangen en hadden net zo goed door elke andere schrijver geschreven kunnen zijn. Betrachtung mist wat Kafka tot Kafka maakt, namelijk het vervreemdende en bizarre, en dan blijkt toch dat er niet bijzonder veel over blijft.

2,5*

2,5
De verhalen doen mij ook niet zo heel veel, zeker niet in vergelijking met ander werk van Kafka. Die Vorüberlaufenden is echter wel erg leuk, en zo zijn er nog wel meer mooie momenten. Met andere werken van Kafka in het achterhoofd heb ik ook steeds het idee dat er meer is...

avatar van Ted Kerkjes
4,0
Ted Kerkjes (moderator)
Verstrooid naar buiten kijken

Eigenlijk ben ik zeer aangenaam verrast door deze verhalenbundel van Kafka! Het wordt niet erg hoog gewaardeerd hier, maar ik heb er ontzettend van genoten. Het verschilt wel van het latere en bekendere werk van Kafka, maar een aantal elementen dat in het latere werk een grote rol speelt, is ook al zeker in deze eerste publicatie aanwezig.
Zo duikt in deze bundel bijvoorbeeld zeer veelvuldig het zogenaamde 'raammotief' op, dat ik bij Het proces ook al opmerkte. Zoals de bedrand als 'drempel naar een andere wereld' fungeert, is het raam een uitvlucht, een escapistisch venster.
En voor escapisme is er in deze bundel wel reden genoeg. Wat mij betreft zou je kunnen spreken van een conceptuele verhalenbundel: in mijn ogen vormen alle stukjes een goed sluitend geheel. Ze vertellen het verhaal van een opgroeiende man die steeds verder wegzakt in een moeras van ellende en verdriet.
De bundel begint het prachtige, warme 'Kinderen op de straatweg'. Het is een poëtische en beeldende schets van een kindertijd. Maar direct hierna valt de eerste illusie aan diggelen in 'Ontmaskering van een zwendelaar'. Dit verhaal klinkt als een klap in het gezicht, er spreekt een enorm machteloze woede uit. Dat de ramen, "de weg naar de vrijheid", in dit verhaal gesloten zijn, zal wel niet toevallig zijn.
Hierna komt het eigenlijk niet meer goed met de ik-persoon: hij zinkt dieper en dieper.
Een ander gitzwart verhaal is 'De winkelier'. In deze monoloog is een verbitterde man aan het woord, die zwelgt in zelfmedelijden en razernij jegens de buitenwereld. Dat de man verward is en niet meer over een heldere kijk beschikt, heeft zijn weerslag op de ramen in dit verhaal: de winkelier bevindt zich immers in een lift met matglazen ramen.
Af en toe ontvlucht de bundel alle somberheid met escapistische uitstapjes als 'De plotselinge wandeling' en 'Het uitstapje de bergen in', maar ook in die verhalen is nog altijd heel duidelijk de Ongelukkige aan het woord.
De Ongelukkige probeert zich aan zijn haren uit het moeras van somberheid te trekken door zich aan de buitenwereld vast te klampen: hij trekt erop uit, hij kijkt uit het raam, maar omdat hij overal zijn eigen ongelukkigheid op de buitenwereld projecteert, zinkt hij toch steeds dieper weg. Of de Ongelukkige nou de elektrische tram neemt en een meisje ziet; verstrooid naar buiten kijkt naar een kind en een oude man of 's nachts in een straat wandelt en een rennende man tegenkomt, continu projecteert de Ongelukkige zijn angsten en neuroses op zijn omgeving.
En de Ongelukkige heeft heel wat angsten: zo is hij bijvoorbeeld heel bang om alleen te zijn en dat voor altijd te blijven. Dat blijkt wel uit het verhaal 'Het droeve lot van de vrijgezel'. In 'De afwijzing' wordt een denkbeeldige afwijzing beschreven:
"Jij bent geen hertog met een klinkende naam, geen breedgebouwde Amerikaan met het figuur van een indiaan (...)."
Later komt dit nog terug in het stukje 'Wens, indiaan te worden'.
Zo zinkt de Ongelukkige dieper en dieper en gaat de bundel verder en verder, om uiteindelijk af te sluiten met het slotstuk 'Ongelukkig zijn', waarin de Ongelukkige bezoek krijgt van een kind, het kind dat hij zelf was.
"'Ik spreek over vroeger.'
'Weet u hoe ik later zal zijn?'
'Niets weet ik.'
"
Het wordt vooral een verwarrend en ruzieïg gesprek.
De verhalen lezen als gedichten. In tegenstelling tot de ietwat langdradige schrijfstijl in zijn romans, is Kafka hier veel bondiger en poëtischer, wat ik erg prikkelend en avontuurlijk vond. De bundel zit vol terugkerende elementen en motieven en raadselachtigheid, met een zweem van betekenis eromheen. Wat wordt bijvoorbeeld precies bedoeld met die paarden, die telkens terugkomen? Het nodigt uit tot nadenken en herlezen, zoals een bundel gedichten dat ook doet.
De stukjes vertellen samen het verhaal van de opgroeiende Ongelukkige die steeds verder wegzakt in zijn Moeras van Somberheid en niet in staat is om zichzelf eruit te trekken. En als hij uiteindelijk zijn vroegere 'ik' tegenkomt, blijkt hij zodanig van hem vervreemd dat de zorgloosheid van het openingsverhaal voor altijd onbereikbaar is.
"Wie eenzaam en verlaten leeft en toch af en toe ergens aansluiting bij wil vinden (...), die zal het zonder raam aan de straat niet lang volhouden."

Gast
geplaatst: vandaag om 21:00 uur

geplaatst: vandaag om 21:00 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.