Naïef en generaliserend is dit vrij dunne -voor Kleins doen- boekje. Waar vorige boeken op momenten boeiden en soms ook goed onderbouwd waren is dat nu allemaal overboord gegooid. En dan blijkt ze meer activist dan journalist, om over de wetenschappelijke kant nog maar te zwijgen.
Op momenten heeft Klein wel een goed oog voor wat er gebeurt en wat machtige politici met andere ideeën dan haar zoal doen. Daar mag je verder van alles van vinden, maar Klein weet dit vrij helder en overzichtelijk neer te zetten. Maar daar blijft het qua inhoud en onderbouwing bij, maar stopt het niet met vervolgens van alles erbij te halen. Het wordt van een anti-Trumpboek een boek tegen alles wat kapitalistisch, mannelijke en blank is, en dat heeft ook allemaal met elkaar te maken want Trump is een eindproduct van jarenlang een bepaalde richting, en ze zegt het alsof binnen vier jaar onze planeet naar de gallemiezen zal zijn. Subtiel is dit niet te noemen, maar weet ook niet te prikkelen omdat het vaak matig of niet onderbouwd is.
Ergens maakt ze interessante punten, maar daar blijft het bij. Gebaseerd op Trump en enkele soortgelijke personen maakt ze bijvoorbeeld de opmerking over de relatie tussen vrouwen als je eigendom zien en omgaan met de wereld/milieu/klimaat zoals jij graag wilt. Helaas is dit alleen gebaseerd op die voorbeelden, zonder verdere onderbouwing. Ze kan best gelijk hebben, maar met dit voorbeeld kan ik weinig. Het intrigeert, maar zonder wetenschappelijke of desnoods uitgebreide filosofische onderbouwing is dit vooral lasterpraat.
Verder is het na twee jaar Trump wel interessant te zien wat van haar doemdenken is uitgekomen. Zo wordt ook vaak ex-CEO van Exxon Rex Tillerson genoemd met als doemscenario dat hij de belangen van Exxon voorop zal stellen en in de komende jaren waarschijnlijk zal aansturen op oorlogen om de olieprijs op te drijven. Dit is wel iets anders gelopen. En zo zijn er meer voorbeeldjes daarvan.
Daarnaast komt ze ook met manke aannames. Ze zegt dat als je stemt voor Trump, ook al belooft hij voor jou beter te zijn dan Clinton, dat je impliciet achter racisme en seksisme van hem staat. Zeker in een tweepartijenstelsel als de V.S. is dit nogal een uitspraak. Ik denk als je moet kiezen tussen en kandidaat die goed is voor jou en slecht voor anderen, of slecht voor jou en goed voor anderen, dat het zeer gerechtvaardigd is daar je voor die eerste kiest.
Bijzonder vind ik ook dat het stemmen met ID-kaart zo’n issue is in de V.S. Dat lijkt me toch wel het minimale vereiste, in Nederland weten we niet beter. Veel interessanter was onderzoek geweest naar herverdeling van kiesdistricten om zo meer meerderheden te krijgen, maar daarvan staat hier weer niets in. En waarom en hoe Republikeinen dit zou gebruiken om kiezers uit te sluiten, daar rept ze niet over en dat moet je zelf maar onderzoeken wat de reden is.
Zo tegen het eind al heeft ze het over allerlei tegenbewegingen, maar dit zijn steeds kleine clubjes en kleine groepjes die protesteren. Ik denk dat in het pro-Trumpkamp evenveel te vinden is. Ook hier is dat een stukje generalisatie zoals ik het maar noem zoals het hele boek vol zit. Als 1 persoon het heeft of doet, geldt dat voor meerderen. Maar wel altijd naar gelang het Klein uitkomt.
In een manifest dat zij en enkele anderen hebben opgeschreven achterin het boek komen nog kort de oplossingen. Hier staat kortweg nogmaals opgesomd wat ze ook al eerder schreef, maar ook hier is geen onderbouwing te vinden. Wederom noemt ze de cut van 25% op defensie. Wat er met het personeel daarvan moet gebeuren en alle toeleveranciers staat er niet genoemd, laat staan hoe om te gaan met dreigingen van landen die niet hun uitgaven omlaag halen. Of een belasting op banktransacties. Maar wie zal dat betalen denkt ze? Ze gaat ervan uit dat dit van de winst van banken afgaat en daarmee aandeelhouders. Als dat al zo zou zijn, veel aandeelhouders zijn ook pensioenfondsen en middenstanders die zelf wat beleggen. Maar dat past niet in haar plaatje natuurlijk om dat te noemen.
Het meest geestige voorbeeld staat daar ook helemaal achterin. Voor nieuwe energieprojecten moet gelden: als je dit niet in je eigen achtertuin wilt, hoort het in niemands achtertuin. Ze doelt op fossiele brandstoffen en fracken, maar zegt dit zo stellig dat dit dan ook mag gelden voor windmolens, toch? Of breder, ook voor asielzoekerscentra? Vragen, vragen, maar geen antwoorden. 1,5*.