Pered Voschodom Solntsa - Michail Zosjtsjenko (1943)
Alternatieve titels: Voor Zonsopgang | Перед Восходом Солнца
Russisch
Autobiografisch / Wetenschappelijk
313 pagina's
Eerste druk: Oktober (periodiek),
Moskou (Rusland)
In dit autobiografische en wetenschappelijke verhaal, probeert de schrijver een antwoord te vinden op de vraag hoe zijn zwaarmoedigheid en melancholie te overwinnen. Hij sluit daarbij aan bij de theorieën van Pavlov en Freud. Hij ontdoet zich van zijn ‘verkeerde voorwaardelijke reflexen’ en verbreekt de foute ‘tijdelijke verbindingen’, zoals Pavlov dat noemt. Daarnaast wil hij bijvoorbeeld af van de angsten, die in zijn kindertijd zijn ontstaan, om daardoor de meer duistere herinneringen uit zijn jeugdtijd te overwinnen. In tientallen kleine hoofdstukjes, volgt hij zichzelf in gebeurtenissen vanaf zijn jeugd tot aan middelbare leeftijd. Doordat hij zijn leven in schriften heeft bijgehouden, worden die gebeurtenissen sterk gedetailleerd weergegeven en ontstaat een genadeloos, eerlijk verslag. Een verslag dat kan gaan over voetballen, het slachten van een varken, ongelukkige liefde, een operatie, ervaringen tijdens de oorlog, misverstanden tussen personen, afscheid, reiservaringen en wat zich verder mogelijk allemaal in een leven aandient.
"Onze literatuur kent niets weerzinwekkenders dan de 'moraal' die Zosjtsjenko verkondigt in zijn werk Voor Zonsopgang, waarin hij zichzelf en anderen uitbeeldt als laaghartige, wellustige beesten, zonder schaamte of geweten. Zosjtsjenko keert in dit werk zijn vulgaire en ontaarde ziel binnenste buiten, alsof hij wil zeggen: kijk eens hoe verdorven ik ben".
Of nog:
"Het laatste van de door Zosjtsjenko gepubliceerde verhalen Avonturen van een Aap (uit een andere verhalenreeks in het tijdschrift Zvezda nummer 5-6 van 1946) is een vulgair smaadschrift gericht tegen de Sovjet-levenswijze en het Sovjet-volk".
Aan het woord hier is Andreï Zjdanov, lid van het Centrale Comité van de Communistische Partij, in een resolutie van 14 augustus 1946 gericht tegen de tijdschriften Zvezda ('Ster') en Leningrad.
Zosjtsjenko hield zijn handgeschreven levensloop bij in een aantal schriften, die hij overal met zich meezeulde. Aan de hand van de uitwerking van die schriften, start er in de zomermaanden van 1943 de artikelenreeks Voor Zonsopgang in het Moskouse tijdschrift Oktober. De lezers van Oktober zijn enthousiast over deze eerste delen. Veel meer zal er voor hen en Zosjtsjenko helaas niet volgen.
Begin 1944 barst namelijk al de eerste kritiek op Zosjtsjenko uit. Hij zou te veel op zichzelf en op zijn beperkingen gefixeerd zijn, ondermijnend bezig zijn in oorlogstijd, immoreel zijn.
Het leidt tot een ban van de schrijversbond en tot een culminatie in de resolutie van 14 augustus 1946 van het Centrale Comité. Zijn schrijverschap wordt daarmee onmogelijk gemaakt.
Pas in 1973 komt een volledige Russische versie van Voor Zonsopgang uit via het Chekhov Publishing House te New York; een uitgeverij voor Russen in ballingschap, voor Russisch werk dat niet in de Sovjet-Unie kan worden gepubliceerd.
De titel Voor Zonsopgang van een latere Nederlandse uitgave (G.A. van Oorschot, Amsterdam 1978) is een letterlijke vertaling uit het Russisch.