menu

De Avond Is Ongemak - Marieke Lucas Rijneveld (2018)

mijn stem
3,30 (50)
50 stemmen

Nederlands
Psychologisch

256 pagina's
Eerste druk: Atlas/Contact, Amsterdam (Nederland)

'De avond is ongemak' is het verhaal van een religieus boerengezin dat wordt getroffen door de dood van een kind. Matthies komt op een dag niet meer terug van het schaatsen en laat zijn zusje Jas in totale verwarring achter. Door de ogen van de dertienjarige Jas zien we hoe de familieleden elk op hun eigen manier omgaan met het verlies. Vader en moeder zijn volledig verlamd door verdriet en zien niet hoe Jas en haar zusje Hanna en haar broer Obbe ondertussen langzaam ontsporen. Onder leiding van Obbe ondernemen ze morbide experimenten met dieren en Hanna en Jas dromen hartstochtelijk van een Redder, een man als Boudewijn de Groot, een man die hen mee kan nemen naar de Overkant en hen in kan wijden in de geheimen van hun seksualiteit.

zoeken in:
avatar van Lalage
3,5
Er wordt erg weinig gepraat. Des te rijker is de gedachtenwereld en de fantasie van Jas. De intiemste gedachten worden met de lezer gedeeld, met veel poep en seksueel getinte zaken. Dat geeft een ongemakkelijk gevoel en toch wil ik verder lezen.
Er zijn veel kleine, knappe observaties en de metaforen zijn erg raak.

De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld | Lalagè leest - lalageleest.wordpress.com

avatar van Jason82
3,0
Een beklemmend verhaal vol mijmeringen, gedachtenspinsels en vreemde scènes binnen een door de dood van de oudste zoon en broer kapot gegaan gezin.

Een slecht boek is het zeker niet, het is knap wat de schrijfster bij mij realiseert; een gevoel van ongemak (jaja) en leegte. Het woordje desolaat is bij elke scène meer dan op zijn plaats.

Een goed geschreven boek dus, maar voor mij kwam het blijkbaar op het verkeerde moment (donkere dagen rond kerst en jaarwisseling), want ik vond het geen prettige leeservaring. Het ligt dus mogelijk meer aan mij dan aan het boek zelf.

avatar van -JB-
4,0
'De Avond is Ongemak' is eigenlijk een te voorzichtige titel voor dit boek. 'De Avond is Onverdraaglijk' zou treffender zijn. Marieke Lucas Rijneveld schreef een beklemmend boek over een christelijke familie, waar na het overlijden van de oudste zoon Matthies niets meer vrolijk of licht is. Vanuit de kinderlijke wereld van dochter Jas beleven we de achteruitgang van de familie. Het is knap hoe de taal van Rijneveld, die poëtisch en doordacht is, toch aansluit bij de wereld van een kind. Het is de verwondering en de onervarenheid van Jas die zich leent voor de poëzie.

De Avond is Onontkoombaar? Het lijkt alsof het verdriet en de dood in het gezin steeds verder om zich heen slaat. Zonder dat Matthies aanwezig is, draait alles indirect om hem. Ook Jas gaat hierdoor steeds verder op in haar fantasiewereld. Ze voelt de pijn en de onmachtig van haar ouders, maar weet niet hoe hier mee om te gaan. Voor haar eigen gevoelens heeft niemand aandacht. Uit een soort compensatie voeren Jas en ook haar broer Obbe gekke experimenten uit waarin dood en seksualiteit centraal staan. De machteloosheid spat van de pagina's.

De Avond is Oneindig? Als lezer voel je uitzichtloosheid van de situatie. Toch blijf je lezen. In bovenstaande commentaren benoemen lezers de ongemakkelijkheid en de herhaling van het boek, maar dit maakt juist dat je als lezer meevoelt met het leven van Jas. Voor mij was dit niet storend, maar versterkte eerder de leeservaring.

Erg benieuwd of dit boek over twee weken the International Booker Prize gaat winnen. Het staat in ieder geval bij de laatste zes. Ik vond het een indrukwekkend debuut dat de komende dagen nog wel even in mijn hoofd zit!

avatar van handsome_devil
4,0
Wat een enorm ellendig boek. Het gekke is dat ik tijdens het lezen genoeg aanmerkingen had op het boek, maar die verdwenen nadat ik het uit had steeds meer naar de achtergrond. De roman zinderde flink na en uiteindelijk ben ik toch wel enorm overtuigd van de vertelkwaliteiten van Rijneveld.

Ik schreef weer een leessoundtrack en maakte een videorecensie.

avatar van Raskolnikov
3,5
Ik houd het heel ouderwets nog bij een handgeschreven review

Boeken geschreven vanuit het perspectief van een kind blijven voor mij vaak iets problematisch houden; is de gedachtewereld van een kind wel door een volwassene te simuleren? Nee natuurlijk, want een kind bekommert zich niet om een literaire structuur of beeldspraak, en daar getuigen dergelijke romans over het algemeen wel van. Meer nog dan dat wordt de kinderlijke blik zélf geweld aan gedaan; overdreven naïef of juist van een vroegwijsheid waar je alleen een volgroeid brein achter kunt vermoeden. (De Avond is Ongemak bevat tal van voorbeelden van beide extremen.) Het is een kleine tragedie dat kinderen intellectuele volgroeiing missen om literatuur te bedrijven, terwijl volwassenen schrijvers gehinderd worden door hun volwassenheid om echt te raken aan de blik van een kind. Het is daarom dat Het Achterhuis zo’n zeldzaamheid is, van een schrijfster die met pre-volwassen blik toch literair volwassen componeerde.

Maar goed, dit soort overwegingen kun je eenvoudigweg naast je neer leggen als je er voor kiest het vertelperspectief als een puur literair construct te beschouwen, los van ‘realisme’ of ‘geloofwaardigheid’. Je zou dan kunnen bedenken dat die doorgeslagen naïviteit het stokken van de mentale groei omtrent thema’s als de dood, liefde en seksualiteit van Jas symboliseert. En dat het vroegwijze inwendige geklets iets zegt over de rijkdom van haar geestelijke wereld. Iets waar ook de overdaad aan beeldspraak van getuigt. Die is vaak knap gevonden, en altijd terug te voeren op haar eigen belevingswereld. Maar ik ben ook wel van de school ‘overdaad schaadt’, en vind die vergelijkingen op een gegeven moment repetitief en saai worden.

Jas is met haar gekke grillen een boeiend hoofdpersonage. Ze is als een zwart gat, waar indrukken en materie in verdwijnen, onmachtig die een plekje te geven. Letterlijk, gezien de verzameling objecten die haar jas in verdwijnen. Haar ordening van de dingen is een geheel andere, uit evenwicht gebracht door de dood van haar broer en de wijze waarop haar ouders daarmee omgaan. Als een rode draad door de roman loopt een soort obsessie met dingen ergens instoppen waar ze niet altijd horen, en ja, dat slaat ook op haar seksuele ontwikkeling. Alsof je naar een kind zit te kijken dat maar niet snapt dat het vierkante blokje niet in de driehoekige opening van de blokkendoos past. Terwijl er een non-conformisme uit spreekt die aantrekkelijk is. Zeker als die niet drammerig en idealistisch, maar meer tragikomisch getoonzet is zoals Rijneveld dat hier doet. Prima persoonlijke roman waar ook literair genoeg aan te beleven is.

avatar van mjk87
2,0
Tegenvaller. De mix van Wolkers (een compliment) en Siebelink (minder fijn) zie ik ook wel, dit boek doet heel Nederlands aan maar mist ook een beetje een eigen toon. En erger, er is geen enkele focus. Het boek begint als rouwverwerking, maar er komen ook allerlei andere zaken naar voren rond opgroeien en andere zaken die niet per se daarmee te maken hebben, zoals de MKZ-crisis. Alsof Rijneveld heel wat thema's uit haar eigen jeugd in dit boek wilde verwerken.

Het boek begint dus sterk maar begon steeds meer grip te verliezen, ook door kleine zaakjes zoals de hoofdpersoon die haar jas niet wil uitdoen (allicht symbolisch en veel wordt er niet mee gedaan, maar af en toe komt Rijneveld erop terug, wat vooral raar overkomt) en de hele bildung van de hoofdpersoon was eerder weer gemaakt om een plot vooruit te helpen en niet vortkomend uit de situaties. Weer zo'n typische hoofdpersoon met problemen die vooral vanuit haarzelf komen (en vanuit de auteur). Ik kan daar weinig mee. Net als dat hele slot. Of die incest (?) van de vader? Rijneveld benoemt het, maar laat je als lezer vooral achter in verwondering en je denkt: wat is dit? Was puur bij die rouwverwerking gebleven en had daar een strak personage om geschreven, dan was dit stuken beter geweest.

Betere delen zijn vooral het beschrijven van de bleuheid van de hoofdpersoon, die niks weet van seks en zulke dingen (vooral vanwege het streng-christelijke milieu waar ze uit komt) en langzaamaan op een kleine ontdekkingstocht geraakt. Dat soort momentjes doen wel heel geloofwaardig aan.

Opvallend zijn enkele anachronismes. Dit boek speelt volgens mij in 2000 en 2001 af, althans in 2001 was er de MKZ-crisis. Maar men betaalt al met de Euro en en konijn aan het begin van het boek is genoemd naar Dieuwertje Blok van het Sinterklaasjournaal, terwijl dat journaal pas vanaf 2002 bestaat en zijzelf pas eind 2001 bij het Sinterklaas-gebeuren op tv betrokken raakte. Ik vraag me vooral af of dit een slechte redactie is geweest, of bewust zo geschreven. Maar in dat geval versterkt het mijn idee dat Rijneveld dus heel veel uit haar eigen jeugd in dit boek wilde verwerken. 2,0*.

avatar van LuukRamaker
1,5
Hoe treurig het leven kan zijn, verteld door de ogen van een aanstaande puber met een hoop kinderlijke onwetendheid en een bijzonder referentiekader. Niet helemaal mijn ding, zo bleek. Alleen al die eindeloze hoeveelheid fantasierijke beelden en vergelijkingen kwam me binnen de kortste keren de strot uit. Negen van de tien metaforen leidt meer af dan het weet toe te voegen, waardoor de rake, tiende vergelijking niet eens meer in het oog springt. Waar de tijd eigenlijk al zo een beetje stil lijkt te staan zorgen de vele mijmeringen ervoor dat de vaart die er in het verhaal zit er meermaals onnodig uit wordt gehaald. Het betreft een inkijkje in een rouwverwerkingsproces − ik weet het − maar daarbinnen speelt zich mijns inziens te weinig interessants af. De aantrekkingskracht van het boek ontgaat me hierdoor simpelweg. Sommige boeken lees je snel uit omdat je je, al dan niet bewust, laat meeslepen. De Avond Is Ongemak doorlas ik steeds sneller om aan een volgend boek te kunnen beginnen.

avatar van H€yoka
3,0
Mijn lieve gunsteling werd me aangeraden, maar aangezien ik blijkbaar niet de enige ben die dit wil lezen, kwam het andere werk van Marieke Lucas Rijneveld De avond is ongemak mee terug uit de bib.

Het is voor mij een boek dat een 'goed, maar...' beoordeling meekrijgt. Volgens sommigen zou het door deze maar constructie niet goed zijn, wat ik te streng vind.

In bulletvorm dan maar:
- Jas wordt door zichzelf en anderen Jas genoemd, daar hou ik niet van. Een bijnaam is ok, maar ik snap niet waarom ze zichzelf zo zou noemen.
- Jas is een meisje van 10, later 12 en heeft wel erg poëtische bedenkingen. Hoewel sommige ervan erg mooi zijn, komt het merendeel geforceerd op me over.
- de opzet met de Joden in de kelder is zwak uitgewerkt
- de duimspijker is een raar aspect en komt verder nergens meer functioneel terug
- het einde geeft me "en daarmee basta" gevoel, alsof de auteur er genoeg van had.

In sommige stukken voel je het ongemak echt uit de tekst vloeien, dat is een knap staaltje schrijfwerk. Bovendien denk ik (hoop ik) dat de overkant bereiken voor Jas en Hanna met opzet iets anders betekende. Indien wel is dat fantastisch gedaan, maar ik ben er niet zeker van of dat wel zo is.

Genoeg elementen om naar het tweede werk van deze auteur uit te kijken, al hoop ik dat ze het allemaal net wat duidelijker brengt dan in deze roman. 3*

2,0
Wederom een titel voor de leesclub, en wederom een bestseller. Je moet bijna onder een steen hebben geleefd om "De Avond Is Ongemak" te hebben gemist. Zowel de schrijfster als het boek zelf zijn immers voortdurend in het nieuws. Zo las ik afgelopen weekeinde nog een groot interview met Marieke Lucas Rijneveld in het AD Magazine. Ook de internationale belangstelling naar dit boek maakte mij extra nieuwsgierig.

Onder de prachtige hoes en het interessante plot gaat echter een ontzettend zwak boek schuil. Ten eerste is de schrijfstijl extreem gefixeerd op metaforen. Ik ben een groot liefhebber van deze taalvondst, zolang het maar in dienst is van het verhaal. Rijneveld grossiert echter in overbodige beeldspraak en vergezochte vergelijkingen. Heel af en toe tovert ze een mooie zin uit de hoge hoed, maar net zo vaak slaat ze de plank volledig mis. (Beetje flauwe woordkeuze...)

Ten slotte is het verhaal zelf ook weinig pakkend. De thematiek is aanwezig, maar het duurt veel te lang voordat de schrijfster overgaat tot de kern van het verhaal. Er hangt daardoor nauwelijks spanning in de lucht terwijl deze juist om te snijden zou moeten zijn. En de seksuele handelingen? Tja...ik ben niet preuts maar ik vind ze vooral smakeloos, ongeloofwaardig en vaak totaal niet in het plaatje passen.

Rijneveld lijkt choqueren belangrijker te vinden dan de karakters geloofwaardig vorm te geven. Hierdoor ontstaat een boek dat vaak ronduit vervelend is om te lezen en waarin ik als lezer totaal geen binding krijg met ook maar één van de hoofdpersonen. Eeuwig zonde dat een dergelijk veelbelovende setting zó weinig oplevert. Er resteert vooral een geforceerde stijloefening met een onevenwichtige balans tussen taal en verhaal.

2*

Gast
geplaatst: vandaag om 21:55 uur

geplaatst: vandaag om 21:55 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.