Origin - Dan Brown (2017)

***

Volkskrant recensie

***

NRC recensie

Ook deze DB leest weer als een trein. Toch ervaar ik het een minder intelligent verhaal dan bijvoorbeeld de Da Vinci Code of Angels and Demons. Er is veel minder om je over te verwonderen. Minder schoonheid, minder (kunst)geschiedenis. Ook de karakters zijn minder verrassend, minder uitgediept. Kortom het leest lekker maar het verzadigd niet!

Vintage^ Brown, en toch weer niet. Het recept is bekend en Brown weet wel hoe hij je als lezer geboeid houdt. Makkelijk te lezen (dat absoluut een zeker plezier geeft), veel cliffhangers en allerlei personages die van alles te horen krijgen, maar ik als lezer krijg die informatie niet. Misschien goedkoop, maar het werkt. Je blijft immers lezen. Maar anderzijds is dit een wat gemakzuchtig boek. De puzzels in vorige boeken, met veel kunst, geschiedenis en religie en dat alles tezamen maakten dat soort boeken op een zekere manier voor mij erg leuk. Brown deed lijken alsof er een soort alternatieve geschiedenis was, en deed dit verrassend geloofwaardig en doordacht. Maar in dit boek is dit allemaal niet aanwezig. Een rechtlijnig verhaal zonder verrassingen en met weinig kunst of überhaupt dat dit als reisgids te lezen is. Te weinig aansprekende locaties, geen avontuur, futloos eigenlijk. Het is heel erg op de automatische piloot. Daarnaast met een anti-climax op het eind die ergens halverwege ook al wel voor de hand leek te liggen. Je blijft lang hopen dat het allemaal nog gaat losbarsten, maar dat gebeurt maar niet en na een bladzij of 300 komen de klad en verveling er dan in. 2,5*.

^Dat woord even later terugzien in de review door de Volkskrant en NRC. Enfin, ik laat het ook gewoon staan. En schrijven die kranten ook eens iets dat steekt houdt.

Nee. Deze deed het niet voor mij. Te weinig spanning, ontdekkingen, verwonderingen. Het voelde als de automatische piloot; een wat lege huls voor mij. Jammer.

In het begin verloopt het boek nogal traag waardoor je het gevoel krijgt dat je jezelf erdoor moet worstelen maar toch lees je vol verwachting verder en dan plots wordt je in het verhaal getrokken en leest het boek vlot. Naar het einde toe, begint het terug minder vlot te lopen.
Toch is het weer knap gevonden om dit verhaal te schrijven maar ik denk dat er meer mee gedaan had kunnen worden. Met andere woorden: Een goed boek maar niet van het niveau van andere Brown-boeken...

Alle boeken van Dan Brown heb ik inmiddels verslonden, maar Oorsprong is veruit de zwakste. Waar zijn eerdere thrillers meestal vlotte pageturners zijn, kwam de vaart er in dit boek nooit echt in. Op sommige momenten lijdt het verhaal aan iets wat ik in zijn hele oeuvre nog niet was tegengekomen: echte langdradigheid.

Het AI-personage Winston voelt inmiddels hopeloos gedateerd aan. Dat is natuurlijk niet helemaal de schuld van de auteur – het boek verscheen in 2017 – maar de razendsnelle evolutie van AI maakt dat Winston vandaag nauwelijks nog indrukwekkend of futuristisch overkomt. Wat destijds waarschijnlijk bedoeld was als visionair en surrealistisch, voelt nu eerder als een vrij standaard slimme assistent. Dat Winston betrokken was bij de moord op zijn uitvinder had ik al door halfweg het boek, terwijl ik echt slecht ben in whodunits en ook bij films nooit oog heb voor broodkruimels die naar de ontknoping leiden.

Ook Edmond Kirsch is een teleurstellend figuur: een karikaturaal, bijna infantiel portret van de militante atheïst. Ik heb militant atheïsme sowieso altijd een potsierlijke vertoning gevonden. Dat er uit niets iets zou kunnen ontstaan, doet qua onwaarschijnlijkheid helemaal niet onder voor om het even welke religieuze claim. Bovendien kraamt hij feitelijke onzin uit. Hij roemt bijvoorbeeld “islamitische uitvindingen” zoals de Arabische cijfers, een klassieke vergissing. Die cijfers zijn van Indiase oorsprong, vrijwel duizend jaar ouder dan Mohammed.

Zelfs Robert Langdon gaat de mist in als hij stelt dat de eerste grotschilderingen 3.000 jaar oud zouden zijn. 50.000 jaar komt een stuk dichter in de buurt. Van Dan Brown verwacht ik dit soort slordigheden niet.

De uiteindelijke ontknoping is mager. De grote “openbaring” komt neer op: de mens is het resultaat van entropie en leven ontstaat uit natuurwetten. Maar hoe zijn die natuurwetten zélf dan ontstaan? De échte eerste oorzaak blijft volledig onbesproken. Daarmee maakt het boek zijn eigen titel niet waar. Natuurlijk kon je niet verwachten dat Brown dé existentiële vraag zou oplossen, maar de conclusie voelt toch teleurstellend plat.