menu

Hallo Witte Mensen - Anousha Nzume (2017)

mijn stem
2,67 (3)
3 stemmen

Nederlands
Waargebeurd

140 pagina's
Eerste druk: Amsterdam University Press, Amsterdam (Nederland)

Of we nu willen of niet, in Nederland leven we in een witte wereld. Eeuwenlang was 'wit' bepalend voor de maatschappelijke en culturele status quo. Maar sinds de hernieuwde Zwarte Piet-discussie lijkt 'wit' onder druk te staan als nooit tevoren. Dit boek probeert een handleiding te zijn voor het leven in deze veranderende wereld. Vragen als: "Waarom weer dat gezeur over Zwarte Piet?", "Dan is blanke vla zeker ook racistisch?", "Hoe zit het nou met het n-woord?", "Iemand een tropische verrassing noemen is toch juist een compliment?", en "Waarom ga je niet terug naar je eigen land?", worden in dit boek beantwoord. Aan de hand van persoonlijke anekdotes, wetenschappelijke publicaties ('in jip-en-janneketaal') en gesprekken met ervaringsdeskundigen, helpt Anousha Nzume witte mensen om te gaan met hun witte fragiliteit tussen de steeds mondiger wordende niet-witte mensen. En niet-witte mensen hoe om te gaan met de defensieve houding van witte mensen zodra hun privilege ter discussie staat.

zoeken in:
avatar van mjk87
2,5
Witte mensen, wat is dat? Ik ben blank, wit is echt wat anders.

avatar van Sol1
Sol1 (crew)
mjk87 schreef:
Witte mensen, wat is dat? Ik ben blank, wit is echt wat anders.

Dat is, wat in de huidige plotomschrijving eufemistisch "jip-en-janneketaal" wordt genoemd.
Als de rest van het boek van dezelfde kwaliteit is ...

avatar van Donkerwoud
2,5
Hallo Jumbo...:(

avatar van Ted Kerkjes
Ted Kerkjes (moderator)
mjk87 schreef:
Witte mensen, wat is dat? Ik ben blank, wit is echt wat anders.
Persoonlijk snap ik heel goed dat het woord 'blank' door 'wit' vervangen wordt. 'Blank' heeft namelijk ook de betekenis 'rein', 'onbevlekt'.

avatar van Donkerwoud
2,5
Het gaat er inderdaad óók om dat 'zwart' een classificeerbaar iets is terwijl 'blank' suggereert dat het iets anders is - een norm vanwaaruit gekeken wordt naar groepen mensen met bepaalde uiterlijke kenmerken. Bij wit/zwart bestaat er meer de suggestie dat de twee termen dichterbij elkaar staan. Als men zo nodig 'zwart' wil classificeren als een bestaand iets, dan óók wit. Gelijke monniken gelijke kappen. Nog steeds imperfect (want rassenclassificatie is uberhaupt fictie) maar het is in ieder geval een eerste stap om in de taal een semantische brug te slaan naar meer specifieke ervaringen over hoe de wereld in elkaar steekt.

avatar van mjk87
2,5
Ik gebruik dan ook liever niet het woord zwart, maar het is nu eenmaal gebruikelijk die term nu te gebruiken dus gebruik ik die ook maar (en over 10 jaar moeten we weer wat anders zeggen). Zwart is in de regel negatief, en zwart-wit vind ik zulke tegenstellingen dat je alleen maar extra nadruk op een eventueel verschil legt, het liefst aan beide zijden van het spectrum gestopt.

avatar van LimeLou
Zojuist dit boek gereserveerd. Hoe ongemakkelijk en opgeblazen ik discussies rondom ras/huidskleur soms vind, is het soms ook goed om iets te lezen wat buiten mijn comfortzone ligt en waar ik niet veel bij stilsta.

avatar van Donkerwoud
2,5
Na het zien van de televisiedocumentaire 'Wit is ook een kleur' (2016) en het lezen van het boek 'Hallo Witte Mensen' (2017) komt er een associatie bij me op. In mijn vroegere fitness kwam een nieuwe sporter die onlangs een beroerte kreeg. Deze witte man van middelbare leeftijd (natuurlijk!) moest een stapje terugdoen en wilde via een persoonlijk begeleidingstraject aan zijn eigen herstel werken. Zijn ego had echter niet gerekend op de fitnessinstructrice c.q. eigenaresse van de gym, die hem elke les opnieuw op zijn misstappen wees. Neem elke keer dat flesje water mee! Niet je handdoek over de handleuningen hangen van de apparaten! Bouw de oefeningen rustig af! Eerst de loopband uitzetten, dan rustig een achterwaartse stap op het afstapje en dán pas van het apparaat komen! (EN WAT JE OOK DOET: GEEN SPRONGETJE!) Elke berisping maakte hem kwader en meer verongelijkt, totdat de bom uiteindelijk barstte en hij ziedend de fitness verliet, terwijl de instructrice eigenlijk het grootste gelijk van de wereld had. Twee verliezers: zij verloor een klant; hij zou misschien niet meer gaan sporten in de toekomst.

Gedrag bij anderen veranderen is moeilijk, en zeker als het genoodzaakt is om daarbij de positie van een ander te zien en empathie op te moeten brengen voor een belevingswereld die wezenlijk anders is dan de jouwe. Of dat voor iemand geldt die misschien beter de spelregels van een fitnesszaal volgt, of voor de witte lezer van 'Hallo Witte Mensen' (2017) die heus ook wel begrijpt dat racisme niet oké is, en dat er duistere aspecten aan onze westerse cultuur kleven. Maar of je lieve witte mensen (tsja...) werkelijk aan kunt zetten tot zelfinzicht en gedragsverandering door een ratjetoe aan complexe onderwerpen terug te brengen tot enerverende columntaal!?

Men hoeft namelijk geen (latente) racist te zijn om kritiek te hebben op de hapsnap-vorm waarmee Anousha Nzume institutioneel racisme terugbrengt tot anekdotes, oneliners en catchphrases. Dan is het een biografisch egodocument, dan onderwijst Nzume in sleutelbegrippen- en concepten uit de postkoloniale theorie, dan neemt ze een meer journalistieke houding aan en strooit met CBS-statistieken, of dan komt ze met ludieke metaforen of grappige terzijdes. En elk hoofdstuk eindigt met een koddig grijsbalkje waarin verschillende stemmen hun ervaringen en tips delen in de moeizame omgang met witmensen.

Witte mensen (zoals ik) mogen best eens in de spiegel kijken naar 'onze' rol in het uitdragen van sociale constructies rond ras, klasse, gender, seksualiteit, lichamelijke en psychische gezondheid, etc. Maar als je hoegenaamd als ‘witte lezer’ al in een kramp schiet omdat jouw werkelijkheid niet maatgevend blijkt voor alles en iedereen, hoe kun er dan verwacht worden dat die empathie er opeens wel komt als je het móet en zál opbrengen? Omdat de ideeën voortkomen uit een academisch discours en daarmee automatisch wetenschappelijke waarde hebben? Of omdat de verhalen aangrijpend zijn en de lezer daarmee inzicht zou krijgen in misstanden in de samenleving?

Sprekend vanuit mijn eigen onderbuik: Bergman/Nzume roepen verzet op omdát ze een zwakke vorm kiezen waarin begrippen als 'wit privilege' en 'institutioneel racisme' eenduidige, rechtlijnige noemers blijven. Ze zetten echter niet aan tot een gezonde botsing tussen verschillende ideeën, maar het blijft een 'j'accuse' die medestanders verbindt en tegenstanders polariseert. Vooroordelen zijn niet oké, maar juist de complexe issues die ze aansnijden verdienen het om los te komen van het oordelen en die rechtlijnige goed/fout-logica. Maar dat zeg ik als geprivilegieerde witte man die zelf óók hard op weg is naar middelbare leeftijd...

avatar van Donkerwoud
2,5
Zegt de schrijver Jamal Ouariachi over de essayist/columnist Anousha Nzume:

'Waarom niet? Nou, niet alleen omdat de kandidatenlijst van Bij1 een nogal dubieus zooitje is. Daar staat bijvoorbeeld de geradicaliseerde extremist Anousha Nzume op. Je weet wel, dat type dat keer op keer propageert dat we toch vooral naar elkaar moeten luisteren (Hallo witte mensen!), maar dat zelf behoorlijk wat moeite heeft met luisteren.

Dat type dat zich systematisch afsluit voor kritiek op haar opvattingen, net zoals de andere leden van de benepen antiracisme-kringen waarin zij zich begeeft, bijvoorbeeld het gezelschap waarmee zij de podcast Dipsaus maakt, onder wie de beruchte extremist Arzu Aslan en de jammerlijk van haar voetstuk gevallen Trouw-journaliste Seada Nourhussen. ‘Door en voor vrouwen van kleur’, is de ondertitel van Dipsaus. Brrr, ja, ‘van kleur’, sowieso een van de ergerlijkste anglicismen van de afgelopen jaren.

Het onmogelijke allemansvriendisme van Sylvana Simons en Bij1 - vn.nl

avatar van LimeLou
Top recensie, Donkerwoud! Vooral met je laatste alinea weet je goed te beschrijven wat er vaak misgaat in discussies over huidskleur/ras.

avatar van Donkerwoud
2,5
Thanks!

ags50
Donkerwoud schreef:
‘Door en voor vrouwen van kleur’, is de ondertitel van Dipsaus. Brrr, ja, ‘van kleur’, sowieso een van de ergerlijkste anglicismen van de afgelopen jaren.

Kan best waar zijn, maar gebruik dan niet zo'n even ergerlijk germanisme als 'sowieso' (= zonder meer) of 'überhaupt' (= in het geheel; heb je hier niet gebruikt).

avatar van Donkerwoud
2,5
Hahahahaha. Scherp!

ags50
En bij boeken als deze heb ik steevast de neiging om te vragen naar een definitie van 'racist' en 'discriminatie'. Ten aanzien van dat laatste woord al een discussie gevoerd met iemand van de redactie van Van Dale omdat ik in hun 'van Dale Handwoordenboek Hedendaags Nederlands' daarvoor de volgende verklaring las: ongeoorloofd onderscheid dat gemaakt wordt op grond van bepaalde, niet ter zake doende kenmerken. Ik val hier over het gebruik van het woord 'ongeoorloofd'. Dat wil ik graag aan een rechter overlaten. Discriminatie is volgens mij per definitie: onderscheid maken. Niet meer en niet minder. En dat doet ieder mens de gehele dag door. 's Morgens voor de kast staan en twijfelen wat je zult aantrekken. Bij het boodschappen doen twijfelen welke groenten je gaat kopen. Bij het koken welk gerecht uiteindelijk de voorkeur geniet. 's Avonds welke zender op de televisie wordt bekeken. Zodra je voor een keuze wordt gesteld ga je zaken afwegen en op grond van welke persoonlijke reden dan ook wordt je keuze bepaald. Dat is omdat je onderscheid maakt, dus discrimineert. Daaraan is niets ongeoorloofd.

ags50
Vandaar ook dat de wetgever in de Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, hoofdstuk I, Art. 1, nauwkeurig aangeeft op grond waarvan NIET mag worden gediscrimineerd, aldus 'Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.' De crux ligt mijns inziens hier in 'of op welke grond dan ook'. Daaraan kun je alles koppelen: blond haar, blauwe ogen, lange tenen en ga zo maar door. Overigens geldt zulks alleen voor de 'behandeling'. Het verbiedt mij geenszins van het maken van onderscheid, zelfs niet naar aanleiding van eerdergenoemde kenmerken. Dat is dan nog altijd mijn eigen mening die niemand mij kan verbieden erop na te houden. En ja, ik heb zo mijn voorkeuren en aversies.

avatar van PeterW
ags50 schreef:
En ja, ik heb zo mijn voorkeuren en aversies.

Nou, dat mag dus niet, want dan ben je een racist. Ik heb het aan den lijve ondervonden.

avatar van psyche
psyche (crew)
ags50 schreef:

Discriminatie is volgens mij per definitie: onderscheid maken. Niet meer en niet minder.


Zo is het mij ooit op de Hogeschool Rotterdam geleerd, tijdens een module Discriminatie en vooroordeel. De docente (moet ik nu schrijven geen witte mevrouw?) gaf bijzonder fijn les, kon goed luisteren. M.i. in tegenstelling tot Anousha Nzume ... tijdens een discussie over Zwarte Piet enige tijd geleden bij DWDD liet ze andere mensen niet uitspreken, ze riep wel steeds dat ze een boek had geschreven. Nu denk ik dat het om Hallo witte mensen ging. Geen idee wat de andere mensen wilden vertellen daar kregen ze dus geen ruimte voor.
Ik maak een onderscheid tussen auteurs die me op prettige wijze aanspreken en die me nieuwsgierig maken òf het tegenovergestelde.
Anousha Nzume spreekt me onprettig aan. Ik laat haar boek aan me voorbij gaan.

ags50
Dus ben ik niet de enige die zo erover denkt? Laten we Van Dale aanvallen.

ags50
PeterW schreef:
(quote)

Nou, dat mag dus niet, want dan ben je een racist. Ik heb het aan den lijve ondervonden.

Volgens mij kan ik alleen een 'racist' zijn wanneer ik onderscheid maak op basis van ras. En dan komt om de hoek kijken wat de een en wat ik beschouw als definitie van 'ras'.

avatar van psyche
psyche (crew)
ags50 schreef:
Dus ben ik niet de enige die zo erover denkt


Ik ben het met je eens. Ik denk dat bij bepaalde (beladen) woorden het goed is met elkaar af te spreken of vast te stellen wat onder een woord verstaan wordt.
Soms vraag ik tijdens gastlessen wat studenten onder een bepaald woord verstaan. Soms staat een definitie van Van Dale (eerst) ter discussie. Of en in hoeverre studenten het ermee eens zijn.

avatar van PeterW
[quote]psyche schreef:
(quote)

Met wie spreek je dat dan af?

avatar van psyche
psyche (crew)
PeterW schreef:

Met wie spreek je dat dan af?


Met de studenten, zodat we zo goed als mogelijk hetzelfde verstaan onder een woord en/of we zo goed mogelijk hetzelfde uitgangspunt hebben tijdens de les over dat woord (lees: thema van de gastlessen die ik geef).

avatar van Donkerwoud
2,5
Vanaf 7.15 heeft Nieuwsuur een item over deze blank/wit-discussie, met een bijdrage van niemand minder dan Anousha Nzume. Nieuwsuur: Nieuwsuur kijk je op npo.nl

avatar van mjk87
2,5
Wel een boekje om je lekker aan te storen. Nzume brengt dit deels als persoonlijk verhaal en op die momenten is dit ook wel een prima werkje. Waar zij, en andere mensen van kleur tegenaan lopen, dat is een goed stuk. En dat is een probleem, dat ontken ik ook niet en daar moet wat tegen gedaan worden. Simpel.

Maar vervolgens trekt ze het breder, haalt ze de slavernij erbij (ik ken haar geschiedenis niet, maar ik denk dat haar blanke Russische voorouders allicht hier meer last van hadden dan haar Kameroense vader die arts is) en zegt ze dat alles racisme is. Het feit dat zwarten worden achtergesteld draait ze om dat blanken worden vooropgesteld, maar dat is nu net het normale. Iets dat voor iedereen moet gelden, maar geen white privilege.

En zo radicaliseert ze door, tot aan het eind dat je kebab niet mag verbeteren want culturele toe-eigening en je daarmee zegt dat kebab voor plebs is. Aldus Nzume. Maar als Sergio Herman ordinaire patat in zijn Frites Atelier een culinaire touch geeft hoor je haar niet. En zo gaat dit boek door. Het stoort, maar haalt haar betoog ook volledig onderuit (ok, ik weet dat haar betoog is dat je als donker persoon sowieso zielig bent en als blanke niets mag). En als ik tegen een donker meisje met wie ik flirt zeg dat ik haar kroeshaar mooi vind is dat niets anders dan dat ik tegen blond meisje zeg dat ik haar blauwe ogen zo prachtig vind. Niet alles is racisme.

Ik wilde dit stukje nog beginnen met Hallo Negerin, omdat ik dat volgens haar niet mag, maar ik heb liever niet dat zij mij wit noemt want dat was vroeger een scheldwoord tegen mij, en zo zouden we quitte staan. Maar ik heb geleerd dat ik als blank persoon me niet racistisch bejegend kan voelen. Dus doe ik dat maar niet. 2,5*.

Gast
geplaatst: vandaag om 06:05 uur

geplaatst: vandaag om 06:05 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.