Russisch Blauw - Rascha Peper (1995)

Ik lees Rascha Peper graag maar op de een of andere manier kende ik dit boek niet. De plot spreekt me wel aan. Jammer dat er geen berichten zijn geplaatst.

Heb het boek niet compleet gelezen, zal dus ook geen stem plaatsen, maar wát ik er van gelezen heb vond ik erg interessant. Peper heeft zich duidelijk verdiept in de achtergrond van de tsarenfamilie en weet op een zeer goede manier de hersenspinsels van hoofdpersoon Lex en de waarheid over de Romanovs (hoe onbekend hij dan ook mag zijn) te mingen. De uiteindelijke ontknoping is verrassend en geeft je toch een mate van bevrediging over het verhaal dat eigenlijk onopgelost blijft. Peper schoteld interessanten feiten voor en laat nauwelijks de mening van Lex die van jezelf beïnvloeden.
Boeiend in ieder geval, jammer genoeg heb ik niet de tijd gehad om hem compleet te lezen, maar de stukken die ik gelezen heb bevielen me prima! Beter dan Rico's vleugels in elk geval...

Het enige boek dat ik ooit voor m'n leeslijst gelezen heb waar ik ook echt plezier aan heb beleefd. Ik las (en lees) relatief zelden iets van Nederlandse schrijvers en de reden dat ik bij Rascha Peper ben uitgekomen is dan ook alleen de titel van dit boek. Ook toen al had ik een lichte fascinatie voor Rusland; zelfs toen ik nog tussen de kinderboeken in de bieb rondliep had ik al verschillende boeken gelezen over de laatste tsarenfamilie (daar zijn dus echt jeugdboeken over). Altijd vol familiefoto's van vier vaak identiek geklede meisjes en Nicolaas II met z'n imposante snor en droevige blik. De wetenschap dat de mensen op die foto's bruut afgeslacht zouden worden, en vervolgens de irrationele hoop dat iemand het misschien toch overleefd had, trok mij sterk aan.

Daarom was het ook helemaal niet moeilijk om mee te leven met de hoofdpersoon Lex. Ik snap zijn fascinatie wel, te meer omdat hij zelf én Russische wortels heeft én aan hemofilie lijdt. Lex' fascinatie ontaardt echter in een manie. De eerste 'Russische' gedeelten van het boek zijn nog vrij zakelijk. Via Lex geeft Rascha Peper een gereconstrueerde versie van de laatste weken van de tsarenfamilie weer. De pijnlijke gedetailleerdheid van het verslag (Nicolaas die een hangmat ophangt in de achtertuin van zijn laatste gevangenis, Olga die wordt neergeschoten halverwege een kruisteken, het eindeloze gezeul met de lijken) maakt het ondanks de harde feiten toch een aangrijpend verhaal.

Vervolgens komen de speculaties aan bod. Eerst zien we de wetenschappelijke theorieën, maar naarmate het boek vordert en Lex verder verstrikt raakt, worden speculatie en wens steeds meer verweven. Lex begint steeds meer te geloven in het overleven van Alexej en de mogelijkheid dat hijzelf Alexejs achterkleinzoon is, en verliest zichzelf in fantasieën over de oudste dochter Olga.

Rascha Peper verweeft dit 'Russische verhaal' heel fijntjes met het Nederlandse. De overeenkomsten tussen Lex en Alexej zijn duidelijk zonder overdreven te zijn. De focus verschuift langzaam van de Russische tragedie naar de tragedie die zich dreigt af te spelen in Lex' leven. Geïsoleerd, eenzaam en ziek leeft Lex op door zijn manie. Als deze vervolgens aan diggelen wordt geslagen door het nieuws dat hij niet het kind is van zijn moeder houd je bijna je adem in: hoe zal Lex hierop reageren? Gelukkig geeft de schrijfster hier een alleszins bevredigend antwoord op.

Ik heb maar weinig aan te merken op Russisch Blauw. Heel af en toe staat er een zinnetje of woord waar ik even mijn wenkbrauwen bij frons, maar over het algemeen is het fraai geschreven. Soms is er een alinea bij waarvan ik niet snap hoe deze bijdraagt aan het geheel en naar mijn inzien had er ook niet zó veel aandacht besteed hoeven te worden aan de moeder van Lex. Het zijn echter kleine minpuntjes die nauwelijks afbreuk doen aan een boek dat indruk maakt door zowel de reconstructie van de ondergang van de Romanovs, als door de dreigende ondergang van een eenzame jongeman die door diezelfde Romanovs geobsedeerd is.


De hele tragedie samengevat in een halve alinea. Alleen hierom al zou je Russisch Blauw moeten lezen.

Rascha Peper hoort bij mijn lievelingsschrijvers. Na tien van haar boeken hikte ik nog altijd een beetje aan tegen dit boek, vanwege het thema: het gaat over een historicus die in de ban raakt van de laatste Russische tsarenfamilie, de Romanovs. Mijn voorgevoel klopte. Dit verhaal is het niet voor mij. Als het van een andere schrijver was geweest, dan zou ik er in zijn gestrand. In dit geval bleef ik doorlezen, in de hoop dat het me toch zou pakken. Dat deed het helaas niet.