menu

Wees Onzichtbaar - Murat Isik (2017)

mijn stem
3,58 (20)
20 stemmen

Nederlands
Sociaal

752 pagina's
Eerste druk: Ambo/Anthos, Amsterdam (Nederland)

De Bijlmermeer, begin jaren tachtig. De vijfjarige Turkse Metin komt met zijn ouders en zus naar Nederland. Het gezin gaat in de flat Fleerde wonen. Vader is een werkloze communist die overdag boeken van Marx leest en zich ’s avonds bezat met vrienden. Thuis is hij vaak gewelddadig en dan siddert het hele gezin. Metin vreest hem en maakt zich onzichtbaar. Maar langzaam – als de kinderen ouder worden en de moeder emancipeert – groeit het verzet tegen de vader. Ondertussen verandert de Bijlmer ook. Bedoeld als vooruitstrevende wijk verwordt het tot een gevreesd getto met veel criminaliteit en hordes junks. Op een zondagavond in 1992 boort een Boeing 747 zich in de flat Kruitberg. Tientallen bewoners komen om. In de weken daarna lopen op Metins middelbare school de raciale spanningen op. De Bijlmer verandert in de jaren daarna definitief: ondanks fysiek verzet van activistische bewoners worden veel flats gesloopt, waaronder die van Metin.

zoeken in:
avatar van Pageturner
Oh nee, nog maar eens een schrijver die terugkijkt op zijn jonge jaren in de eejties en naainties. Kannibaliseert al dat terugblikken onze eigen tijd niet?
Oh ja, eindelijk eens een multiculturele blik op die dingen. Komt dat in Nederland vaker voor? In Vlaanderen alleszins zo goed als niet... Dus dit kan weleens een sterk boek worden.

avatar van Raspoetin
Lovende recensie in de NRC.



avatar van Donkerwoud
Hahahaha. (En zo waar!)

'Het mag misschien niet verbazen in een land waar een stoethaspel-met-taalachterstand als Kader Abdolah gezien wordt als een grootmeester – maar mensen, lieve lieve lieve mensen, is het echt te veel gevraagd om minimale technische kwaliteitscriteria te hanteren bij het toekennen van een prijs?'

avatar van Lalage

Die man is gewoon jaloers. Hij kon het ook al niet hebben toen ik zijn verhalenbundel niet boeiend genoeg vond om door te lezen.

avatar van misterfool
Een beetje kunstenaar heeft een ego.
Ik ben nu echter wel benieuwd naar dat schrijfstijlboekje.

avatar van Donkerwoud
Lalage schreef:
(quote)

Die man is gewoon jaloers. Hij kon het ook al niet hebben toen ik zijn verhalenbundel niet boeiend genoeg vond om door te lezen.


Haha, echt?

avatar van chiel
Hij is vast wel jaloers, maar maakt ook een paar rake opmerkingen in zijn stukje.

avatar van Ted Kerkjes
Ted Kerkjes (moderator)
Inderdaad. Ik vind het wat flauw om Jamal Ouariachi voor jaloers te verslijten: zo reageer je niet inhoudelijk op zijn kritiek. Bovendien doet het er niet toe, want jaloers of niet: ik vind zijn kritiek terecht, als ik puur de geciteerde stukjes uit 'Wees onzichtbaar' beoordeel - ik heb het boek niet gelezen. Enkel zijn complottheorie met betrekking tot Abdelkader Benali vind ik wat overdreven.

avatar van chiel
Ted Kerkjes schreef:
Enkel zijn complottheorie met betrekking tot Abdelkader Benali vind ik wat overdreven.
Eens, daar ben ik ook niet zo van. En ik vraag me af of Ouariachi de overige boeken ook heeft uitgeplozen op slecht taalgebruik .

avatar van eRCee
Dit vind ik nou een leuke literaire rel.
De jury zal verder wel niks van zich laten horen.

avatar van Lalage
Donkerwoud schreef:
Haha, echt?

Echt waar. En ja, het is een beetje flauw van mij om hem jaloers te noemen, maar heb een aantal tweets gezien van hem waarvan ik dacht: stel je niet zo aan, zeur niet zo over anderen, kijk naar jezelf. En toen ontvolgd.

Overigens gaan we dit boek volgend jaar lezen met mijn leesgroep van Senia. Dus dan zal ik hier een stukje schrijven over 'Wees onzichtbaar'.

avatar van Abubakari
Ik vrees bij dit boek een combinatie van Eus en Alleen met de goden Alex Boogers, twee boeken met een soortgelijk onderwerp waar ik (Eus) geen reet aan vond en (AB) wel okay vond, maar nou ook weer niet zo geweldig.
Daarna in elk geval niet de neiging gekregen nog wat van Alex Boogers te gaan lezen.

avatar van Donkerwoud
Lalage schreef:
(quote)

Echt waar. En ja, het is een beetje flauw van mij om hem jaloers te noemen, maar heb een aantal tweets gezien van hem waarvan ik dacht: stel je niet zo aan, zeur niet zo over anderen, kijk naar jezelf. En toen ontvolgd.


Ik vind dat juist wel z'n charme: een beargumenteerd polemiekje op z'n tijd mag best wel, en hij is er goed in om bij bredere hypes, zoals #metoo of het racismedebat, tot de kern te gaan en er legitieme kritiek op te leveren. Niet vanuit azijn pissen of belachelijk maken, maar omdat een tegengeluid best welkom is tussen de heilige huisjes die de discussie bepalen. Moet hem overigens nog altijd lezen.

avatar van Lalage
Donkerwoud schreef:
[Ik vind dat juist wel z'n charme: een beargumenteerd polemiekje op z'n tijd mag best wel, en hij is er goed in om bij bredere hypes, zoals #metoo of het racismedebat, tot de kern te gaan en er legitieme kritiek op te leveren. Niet vanuit azijn pissen of belachelijk maken, maar omdat een tegengeluid best welkom is tussen de heilige huisjes die de discussie bepalen. Moet hem overigens nog altijd lezen.

Het zal wel de calvinist in mij zijn die vindt dat je jezelf niet moet ophemelen


Wat fijn, een genuanceerd stuk over deze lichtelijk genante vertoning. Ik weet niet of ik het helemaal eens ben met de mening van de schrijver, maar in ieder geval wel een doordacht, goed geformuleerd en beschaafd stuk.

avatar van Donkerwoud
En juist van de man die ongemeend vilein uit de hoek kan komen: het kan verkeren. Maar ben zelf nog steeds meer van kamp #Ouariachi, want het is een tendens dat boeken met een sociaal realistische insteek het goed doen bij dit soort jury- én publieksprijzen, maar ze zijn lang niet altijd stilistisch het knapst geschreven.

avatar van chiel
Iig leuk dat er een beetje reuring is, ook voor het boek is dat vast niet verkeerd.

avatar van Ted Kerkjes
Ted Kerkjes (moderator)
Ik zit ook nog altijd in het kamp Ouariachi - of moet het kamp #Ouariachi zijn? Peppelenbos lijkt een idiote scheidslijn tussen 'vorm (stijl)' en 'inhoud' te hanteren, waar ik het niet mee eens ben: vorm en inhoud zijn heel moeilijk los van elkaar te koppelen. Zodoende kan ik mij onmogelijk aansluiten bij de stelling dat een sterke inhoud de gebrekkige vorm zou kunnen compenseren, wat Peppelenbos lijkt te verdedigen. Bovendien gaat Peppelenbos voorbij aan het feit dat een gebrekkige stijl afbreuk kan doen aan de inhoud.
Hup kamp #Ouariachi, hup!

Wat ik wel sterk vind aan dat stuk van Peppelenbos is dat hij aangeeft dat het wel heel makkelijk is om willekeurige zinnen uit een boek te plukken en die belachelijk te maken. Ik vond de willekeurige zinnen die Ouariachi hier gebruikt ook nog eens heel zwak. Zoals:
In de tijd dat de eerste springers te pletter vielen van onze flat, begon mijn vader aan zijn nachtelijke pleziertochten door Amsterdam.

Tja. Wanneer die springers te pletter begonnen te vallen is op dit punt in het boek – zin één – nog niet bekend, dus nu weten we eigenlijk nóg niet wanneer die vader precies aan zijn nachtelijke pleziertochten begon, terwijl dit toch de voornaamste functie van deze zin lijkt te zijn: dat duidelijk maken. Trouwens, wat is het nou? Springen ze of vallen ze, die springers?

Dit is de eerste zin in het boek, en die is vaak bedoeld om te prikkelen. Natuurlijk is het op deze manier veel prikkelender dan wanneer de schrijver had gemeld: 'Zo rond kerstmis van 1978 begon mijn vader aan zijn nachtelijke pleziertochten.' Die springers (want wie zij dat?) maken die eerste zin juist heel intrigerend. Wanneer zich dit precies afspeelde lees je dan later wel. Vergelijk het maar met de geweldige eerste zin uit Rituelen van Nooteboom: 'Op de dag dat Inni Wintrop zelfmoord pleegde stonden de aandelen van Philips op 149.60.’ Ook hier weten we niet precies om welke dag het gaat, maar zo'n opening prikkelt wel!

De tweede opmerking van Ouariachi slaat al helemaal nergens op, want natuurlijk vallen springers. Had hij dan moeten schrijven: 'in de tijd dat de eerste springers van de flat sprongen'? Je zegt toch ook: 'de hoogspringster landde op de mat' en niet 'de hoogspringster sprong op de mat'?

Als je zoals Ouariachi commentaar wilt leveren op de stijl van een collega, doe het dan goed. Naar mijn idee maakt hij met dit stuk vooral zichzelf belachelijk.

avatar van Ted Kerkjes
Ted Kerkjes (moderator)
dutch2.0 schreef:
Wat ik wel sterk vind aan dat stuk van Peppelenbos is dat hij aangeeft dat het wel heel makkelijk is om willekeurige zinnen uit een boek te plukken en die belachelijk te maken.
Allereerst zijn het geen willekeurige zinnen, maar zinnen waaraan stilistisch iets mankeert, volgens Ouariachi. Verder maakt hij ze niet belachelijk, maar geeft hij aan waarom het volgens hem stilistisch niet klopt/werkt. Om dit uit te kunnen leggen, heeft Ouariachi de zinnen min of meer moeten analyseren om tot de kern en de bron van zijn kritiek te komen, dus ik zou eerlijk gezegd niet weten waarom deze kritiek "makkelijk" is. Kritiek wordt zo vaak 'makkelijk' genoemd...
dutch2.0 schreef:
Ik vond de willekeurige zinnen die Ouariachi hier gebruikt ook nog eens heel zwak. Zoals: In de tijd dat de eerste springers te pletter vielen van onze flat, begon mijn vader aan zijn nachtelijke pleziertochten door Amsterdam.
Nogmaals: het zijn helemaal geen willekeurige zinnen. Maar goed, ik moet zeggen dat ik dit voorbeeld van Ouariachi ook niet zo bijster sterk vond.
dutch2.0 schreef:
Dit is de eerste zin in het boek, en die is vaak bedoeld om te prikkelen.
Ik snap dat de eerste zin van het boek vaak bedoeld is om te prikkelen, maar als dat er duimendik bovenop ligt, kan dat nog altijd erg ergerlijk zijn. Dan druipt het effectbejag ervan af. Ik heb er persoonlijk ook een grote hekel aan als er in de eerste zin van een boek naar iets verwezen wordt wat de lezer helemaal niet kan weten. "Het was koud, die ochtend." zou ik bijvoorbeeld een heel irritante openingszin vinden, omdat het overduidelijk de bedoeling is om de lezer te prikkelen. Het antecedent achterwege laten vind ik vaak doorzichtig effectbejag.
dutch2.0 schreef:
De tweede opmerking van Ouariachi slaat al helemaal nergens op, want natuurlijk vallen springers. Had hij dan moeten schrijven: 'in de tijd dat de eerste springers van de flat sprongen'?
Persoonlijk vind ik die kritiek niet zo onzinnig. Je zou het hooguit flauw kunnen noemen, omdat iedereen wel snapt wat Isik bedoeld heeft, maar het zou best kunnen dat Ouariachi taalkundig in zijn gelijk staat.
dutch2.0 schreef:
Als je zoals Ouariachi commentaar wilt leveren op de stijl van een collega, doe het dan goed. Naar mijn idee maakt hij met dit stuk vooral zichzelf belachelijk.
Daar ben ik het niet mee eens. Ik vind dat Ouariachi genoeg rake kritiekpunten heeft om serieus genomen te worden. Vind jij niet dat hij een punt heeft met de kritiek met betrekking tot de 'vurige whiskey' en de 'literaire dikdoenerij'?

Persoonlijk vind ik die kritiek niet zo onzinnig. Je zou het hooguit flauw kunnen noemen, omdat iedereen wel snapt wat Isik bedoeld heeft, maar het zou best kunnen dat Ouariachi taalkundig in zijn gelijk staat
Ik verwed er een flinke vurige whiskey onder dat het geen taalfout is.
Daar ben ik het niet mee eens. Ik vind dat Ouariachi genoeg rake kritiekpunten heeft om serieus genomen te worden. Vind jij niet dat hij een punt heeft met de kritiek met betrekking tot de 'vurige whiskey' en de 'literaire dikdoenerij'?
Ik beperk me verder maar even tot dit stukje.

Die vurige whiskey is niet fraai, maar hoeft niet per se fout te zijn. Als het hier gaat om goedkoop zelfgebrouwen bocht, dan mag je het gerust vurig noemen.

En op basis van de quotes die Ouariachi bespreekt, vind ik dat er helemaal geen sprake is van literaire dikdoenerij. Wat ik wel literaire dikdoenerij vind, is hoe Ouariachi de stijl van Isik verder afkraakt, in deze gruwelijke woorden: Het is genoteerd in ambtenarenproza dat bijna verkruimelt van machteloosheid. Proza dat bijna verkruimelt (????) van machteloosheid (??????). Wat moet ik ermee? Maar veel merkwaardiger nog: eerst beweert hij dat het proza van Isik te literairderig is, daarna heeft hij het over ambtenarenproza, het soort proza dat dus recht tegenover literair proza staat. Ambtenarenproza is zo droog als wat (en ik kan het weten, want ik verdien mijn brood met het opfrissen van ambtenarenproza).

Kortom, erg zwak stuk wat mij betreft.

avatar van eRCee
Het stuk is in zoverre helder en herkenbaar dat ik sterk vermoed dat dutch2.0 in het kamp Ouariachi belandt als hij dit boek zou lezen.

(Waarmee ik hem overigens geenszins wil aanmoedigen om dat te doen.)

avatar van Donkerwoud
Overigens een bijzonder vriendelijke man, dat zeker: Tzum | Filmpje: Murat Isik bij Buitenhof - Tzum

3,0
Ik heb nogal wat bezwaren tegen “Wees onzichtbaar”.
De schrijfstijl is soms nogal opgeblazen, ouderwets literair en helemaal niet in verhouding tot het gebeuren. Dat klinkt zo machteloos. Er zijn ook constructiefouten in het boek, met leuke hoofdstukjes en personages, waarvan ik me afvraag of ze nog iets betekenen in het geheel. Ook de gedetailleerde beschrijving van bv. de schoolrellen is zeer overbodig en zo zijn er meer plaatsen. Sommige personages zijn behoorlijk onrealistisch zoals die Dino en zijn tegenspeler Kaya. Andere zijn dan weer goed gevonden zoals mijnheer Rolf, de idealist die dat Turkse jongetje voor school op de sporen helpt, hem later de geschiedenis en de oorsprong van de wijk vertelt en tenslotte samen met de Bijlmer ten ondergaat.
Het boek gaat voor mij eigenlijk niet in de eerste plaats over het opgroeien van Metin en zijn “strijd” tegen zijn vader, het gaat me eerder over Metins strijd tegen de sociale krachten die hem naar beneden trekken.
De psychologische ontwikkeling van de jongen is goed beschreven, dat komt “echt “ over.
Ondanks de vele bezwaren die ik tegen het boek inbreng, heb ik het graag gelezen, een pil van 600 blz. lees ik anders niet uit, tenslotte word ik hier niet voor betaald. Het zijn de vele goed getroffen, soms pijnlijke hoofdstukjes die het voor mij deden. Elk daarvan geeft een scène, die ook op zichzelf had kunnen staan. Misschien was het hele boek best teruggesnoeid tot een reeks knappe verhaaltjes?
De reacties op “Wees onzichtbaar” zijn wel erg uiteenlopend. Het zij zo, maar het is wel vreemd dat geen van de mensen die hierboven over het boek schrijven, er een quotering aan gegeven heeft.

avatar van psyche
psyche (crew)
geplaatst:
Roro schreef:
De reacties op “Wees onzichtbaar” zijn wel erg uiteenlopend. Het zij zo, maar het is wel vreemd dat geen van de mensen die hierboven over het boek schrijven, er een quotering aan gegeven heeft.


Dat viel mij ook op …

Na het lezen van het debuut van Murat Isik Verloren Grond - Murat Isik (2012) ben ik benieuwd naar dit boek, misschien wel om dezelfde reden als jij Wees onzichtbaar hebt uit gelezen.

Roro schreef:
Misschien was het hele boek best teruggesnoeid tot een reeks knappe verhaaltjes?


Veel van jouw bevindingen herken ik na het lezen van de debuutroman van MI. Schrappen is m.i. ook daar op zijn plaats. Evengoed ligt Wees Onzichtbaar klaar om gelezen te worden, eerlijk gezegd zijn niet alleen de eerdere quotes aan mij voorbij gegaan, ook de kennelijke rel om de Libris Literatuurprijs heen …

Gast
geplaatst: vandaag om 02:51 uur

geplaatst: vandaag om 02:51 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.