Het Meisje met het Rode Haar - Theun de Vries (1956)
mijn stem
25 stemmen
Nederlands
Oorlog
440 pagina's
Eerste druk: Pegasus,
Amsterdam (Nederland)
De rechtenstudente Hannie Schaft komt terecht in een verzetsgroep waar ze koerierswerk verricht. Als er bij een actie op haar geschoten wordt en een jongen voor haar ogen wordt neergeschoten, besluit ze zich harder op te stellen. Samen met Hugo, ondertussen Hannie's minnaar, pleegt ze nu aanslagen op collaborateurs. Bij een van deze aanslagen wordt Hugo dodelijk getroffen. De Gestapo vindt haar pasfoto, die Hugo bij zich droeg. Vanaf dat moment wordt er jacht op haar gemaakt. Hannie vermomt zich door haar haren zwart te verven en een brilletje te dragen en is nog maar bezeten van één ding: Hugo's verrader te liquideren.
2
geplaatst: 28 juni 2014, 15:19 uur
Theun de Vries kan fantastisch schrijven en dat bewijst hij hier ook weer. Een boeiend relaas van een authentiek stukje historie.
2
geplaatst: 26 september, 11:00 uur
De roman ‘Het meisje met het rode haar’ verscheen in 1956, werd in 1977 door de schrijver herzien, waarna een reeks herdrukken volgde. De laatste jaren echter is het lastig nog een recente herdruk van het boek te vinden, zoals dat ook al jaren het geval is met ander werk van de schrijver.
Theun de Vries gold lang als een ‘besmet’ schrijver, door zijn openlijke keuze voor het communisme, wat hem met name na de Hongaarse Opstand in 1956 bijzonder kwalijk werd genomen. Dit boek had hij toen al geschreven. Het waren de jaren van de Koude Oorlog. Pas jaren later zou hij afstand nemen van zijn liefde voor communistische regimes. Hij raakte teleurgesteld, al verloor hij zijn geloof in de klassenstrijd niet.
Maar al in 1963 vertaalde hij een roman van de Russische dissident Aleksandr Solzjenitsyn over de strafkampen in Siberië. In 1971 verliet hij de CPN.
Desondanks blijft dit boek over Hannie Schaft, een 'Waarheidsgetrouw’ beeld geven van het type verzet dat in een communistische jeugdgroep in Kennemerland werd georganiseerd. Het verzet was, zoals de hele samenleving destijds, sterk verzuild. Calvinisten en communisten streden samen voor dezelfde zaak, maar ieder binnen de eigen groep, wat tegelijk een zwakte en een kracht bleek in het verzetswerk. Dat de communisten in de oorlogsjaren een belangrijke bijdrage geleverd hebben aan verzet en bevrijding, kan niet ontkend of gebagatelliseerd worden.
Het eerlijke beeld is niet altijd fraai. Zo kun je je afvragen waarom jonge meisjes gerekruteerd moesten worden om aanslagen te plegen en wapentransporten per fiets te doen onder het oog van de vijand. De vaak onhandig uitgevoerde sabotages en liquidaties op klaarlichte dag, en de repressailles die daarop volgden: het miste vaak doel. De acties hadden vaak iets van een wanhoopsoffensief. Hanna S., zoals de naam is van de hoofdpersoon in het boek, wilde niets liever dan dit verzetswerk doen. Ze was enorm gemotiveerd, gaf haar studie eraan om volledig aan het werk te kunnen in het verzet.
De Vries schreef het boek vanuit de eerste persoon, met Hanna als de ik-figuur en verteller.
Enorm knap hoe hij zich inleefde in de gedachten en gevoelens van de jonge studente, haar strijd, haar angsten en frustraties, maar ook haar typische meisjesdingen. Het verhaal in het boek loopt parallel met de echte levensgeschiedenis van Hannie Schaft, maar wijkt ook op punten daarvan af. Daarvoor is het een roman, een ingekleurde versie van de geschiedenis.
Het jargon in dit boek is typisch voor hoe communisten spraken over hun strijd. Over Duitsers, NSB’ers of nazi’s wordt nauwelijks gesproken. Het zijn allemaal fascisten. En fascisten zijn vijanden van het volk en de arbeiders en verdienen niet anders dan de kogel. Wie goed of fout was, was zo zonneklaar en had geen verder onderzoek nodig. Er werd in het verscholen hoofdkwartier geluisterd naar de BBC, maar ook naar Radio Moskou. De vorderingen van het Rode Leger aan het oostfront, die na 1943 de fascisten terugdrong, werden met grote opwinding gevolgd. Waar bleven nu de Engelsen?
Het is een roman en behalve strijd is er ook liefde in het spel. Het breekt Hanna volledig als haar vriend, die ze haar liefde heeft bekend, tijdens een actie wordt gepakt en om het leven komt. Zelf weet ze te ontkomen. Lichamelijk en geestelijk gebroken, herstelt ze zich en meldt zich opnieuw voor de strijd.
Een bijzonder goed geschreven boek. De Vries is een meesterlijk verteller, met een rijk taalgebruik schildert hij met fijn penseel de sfeer, de spanning, de dagelijkse zorgen en tegenslagen, het landschap en de natuur. Ook de verwondering dat ondanks de bezetting het gewone leven voor veel mensen doorging alsof er niets aan de hand was. Een enorm spannend boek, dat je moeilijk weg kunt leggen.
Ik ken de omgeving Kennemerland en Zaanstreek, waar het verhaal zich afspeelt, heel goed en herken de landweggetjes en locaties tussen Castricum en Haarlem / Heemstede. Daardoor kan ik het nog beter voor me zien.
De indeling van het boek bestaat uit vijf boeken, die ieder een omslagpunt in het verhaal markeren:
Eerste boek / De vervolgden
Tweede boek / De verdedigers
Derde boek / Het spoor van de gerechtigheid
Vierde boek / Het pantser om het hart
Vijfde boek / Het meisje met het rode haar.
Misschien toch weer tijd voor een herdruk.
Theun de Vries gold lang als een ‘besmet’ schrijver, door zijn openlijke keuze voor het communisme, wat hem met name na de Hongaarse Opstand in 1956 bijzonder kwalijk werd genomen. Dit boek had hij toen al geschreven. Het waren de jaren van de Koude Oorlog. Pas jaren later zou hij afstand nemen van zijn liefde voor communistische regimes. Hij raakte teleurgesteld, al verloor hij zijn geloof in de klassenstrijd niet.
Maar al in 1963 vertaalde hij een roman van de Russische dissident Aleksandr Solzjenitsyn over de strafkampen in Siberië. In 1971 verliet hij de CPN.
Desondanks blijft dit boek over Hannie Schaft, een 'Waarheidsgetrouw’ beeld geven van het type verzet dat in een communistische jeugdgroep in Kennemerland werd georganiseerd. Het verzet was, zoals de hele samenleving destijds, sterk verzuild. Calvinisten en communisten streden samen voor dezelfde zaak, maar ieder binnen de eigen groep, wat tegelijk een zwakte en een kracht bleek in het verzetswerk. Dat de communisten in de oorlogsjaren een belangrijke bijdrage geleverd hebben aan verzet en bevrijding, kan niet ontkend of gebagatelliseerd worden.
Het eerlijke beeld is niet altijd fraai. Zo kun je je afvragen waarom jonge meisjes gerekruteerd moesten worden om aanslagen te plegen en wapentransporten per fiets te doen onder het oog van de vijand. De vaak onhandig uitgevoerde sabotages en liquidaties op klaarlichte dag, en de repressailles die daarop volgden: het miste vaak doel. De acties hadden vaak iets van een wanhoopsoffensief. Hanna S., zoals de naam is van de hoofdpersoon in het boek, wilde niets liever dan dit verzetswerk doen. Ze was enorm gemotiveerd, gaf haar studie eraan om volledig aan het werk te kunnen in het verzet.
De Vries schreef het boek vanuit de eerste persoon, met Hanna als de ik-figuur en verteller.
Enorm knap hoe hij zich inleefde in de gedachten en gevoelens van de jonge studente, haar strijd, haar angsten en frustraties, maar ook haar typische meisjesdingen. Het verhaal in het boek loopt parallel met de echte levensgeschiedenis van Hannie Schaft, maar wijkt ook op punten daarvan af. Daarvoor is het een roman, een ingekleurde versie van de geschiedenis.
Het jargon in dit boek is typisch voor hoe communisten spraken over hun strijd. Over Duitsers, NSB’ers of nazi’s wordt nauwelijks gesproken. Het zijn allemaal fascisten. En fascisten zijn vijanden van het volk en de arbeiders en verdienen niet anders dan de kogel. Wie goed of fout was, was zo zonneklaar en had geen verder onderzoek nodig. Er werd in het verscholen hoofdkwartier geluisterd naar de BBC, maar ook naar Radio Moskou. De vorderingen van het Rode Leger aan het oostfront, die na 1943 de fascisten terugdrong, werden met grote opwinding gevolgd. Waar bleven nu de Engelsen?
Het is een roman en behalve strijd is er ook liefde in het spel. Het breekt Hanna volledig als haar vriend, die ze haar liefde heeft bekend, tijdens een actie wordt gepakt en om het leven komt. Zelf weet ze te ontkomen. Lichamelijk en geestelijk gebroken, herstelt ze zich en meldt zich opnieuw voor de strijd.
Een bijzonder goed geschreven boek. De Vries is een meesterlijk verteller, met een rijk taalgebruik schildert hij met fijn penseel de sfeer, de spanning, de dagelijkse zorgen en tegenslagen, het landschap en de natuur. Ook de verwondering dat ondanks de bezetting het gewone leven voor veel mensen doorging alsof er niets aan de hand was. Een enorm spannend boek, dat je moeilijk weg kunt leggen.
Ik ken de omgeving Kennemerland en Zaanstreek, waar het verhaal zich afspeelt, heel goed en herken de landweggetjes en locaties tussen Castricum en Haarlem / Heemstede. Daardoor kan ik het nog beter voor me zien.
De indeling van het boek bestaat uit vijf boeken, die ieder een omslagpunt in het verhaal markeren:
Eerste boek / De vervolgden
Tweede boek / De verdedigers
Derde boek / Het spoor van de gerechtigheid
Vierde boek / Het pantser om het hart
Vijfde boek / Het meisje met het rode haar.
Misschien toch weer tijd voor een herdruk.
* denotes required fields.
* denotes required fields.