menu

De Woonschool - Christel Jansen (2012)

mijn stem
2,50 (1)
1 stem

Nederlands
Sociaal / Biografie

271 pagina's
Eerste druk: Balans, Amsterdam (Nederland)

Apenliefde heette het in jargon, de liefde van zwakbegaafde ouders voor hun kinderen. Dat was de liefde die Suzanne Jonkers, kortweg Suus, kreeg van haar ouders. Binnenshuis betekende dat luizen, ddt, pornoblaadjes, kostgangers, een manipulerende moeder die haar drinkende man in toom hield, maar ook een strak dagregime. Suus groeide, als enig normaal begaafd kind, op tussen zwakbegaafde ouders, broers en zussen. De familie Jonkers maakte, samen met andere ‘asocialen’, deel uit van een woonexperiment in de jaren zestig in het Haarlemse Parkwijk: de Woonschool. Een buurt waar ‘onaangepasten’ onder het toeziend oog van een fikse schare hulpverleners, die elkaar via ‘klikbriefjes’ op de hoogte hielden, zou ‘leren wonen’. Het experiment bleek een groot fiasco. Criminaliteit, vervuiling, mishandeling en incest gingen er gepaard aan een hechte groepssolidariteit en strikte machtsstructuur. Het gezin Jonkers stond onder aan de pikorde. Van buitenaf werd op de ‘Woonscholers’ neergekeken, de hele buurt kreeg er een negatief imago door. Menig Woonscholer vroeg zich af of Suus, die pienter was en opviel door haar mondigheid, wel echt een kind van haar vader was. Ze groeide op onder bizarre omstandigheden, maar wist zich op eigen kracht aan deze situatie en aan de zwaar gestigmatiseerde wijk te onttrekken.

zoeken in:
avatar van psyche
2,5
psyche (crew)
Christel Jansen heeft met De Woonschool het levensverhaal van Suus Jonkers opgetekend. Suus Jonkers is een gefingeerde naam. CJ kent de persoon achter Suus wel, CJ leerde haar kennen in de oudercommissie van het kinderdagverblijf waar de kinderen van CJ en Suus zaten. Voor CJ stond een krachtige en intelligente vrouw die als enige met een normale intelligentie opgroeide in een gezin van zwakbegaafden. Suus groeide ook op in De Woonschool in Haarlem waar geprobeerd werd 'onmaatschappelijken en asocialen' te heropvoeden tot modelburgers. Dit mislukte jammerlijk. Waarom dit zo was kom ik te weten door de hoofdstukken over Herman Radema, één van de grondleggers van De Woonschool waar Suus woonde.
Naast het verhaal over Suus heeft CJ willen vertellen waarom de 'onaangepasten' zich niet konden of wilden aanpassen.

Wat ik erg jammer vind is dat CJ het boek in de eerste persoon heeft geschreven, want voor mij is merkbaar dat niet Suus zelf aan het woord is. O, ja, er worden volop woorden gebruikt die in het project en het gezin gebruikt werden, maar regelmatig zijn de zinnen grammaticaal te keurig. Alsof iemand een taal heeft leren spreken en toch blijf ik een ander accent horen. Of woorden van CJ. Daarmee komt het de ene keer karikaturaal over en de andere keer onnatuurlijk. Het veelvuldige gebruik van het woord 'mam' bijvoorbeeld. Op een zeker moment dacht ik: hou je kop met je gemam.
Helemaal aan het eind van de biografie valt het woord 'moessie'. Wanneer dat beperkt was gebruikt had ik dat aannemelijker gevonden.
Ook in de hoofdstukken waarin Herman Radema voor het voetlicht komt vind ik de stijl vaak gekunsteld overkomen. Hier had CJ zich beter bij haar journalistieke achtergrond kunnen houden, meer zoals Marcia Luyten in dit boek meer feitelijke gegevens gescheiden heeft gehouden van het verhalende.

En dan last but not least: hoe is het Suus, die wanneer je alleen al de Piramide van Maslov met haar jeugd vergelijkt, schromelijk tekort kreeg ofwel werd gedaan; gelukt haar eigen weg te vinden?
Ook hier vind ik een makke in het verhaal. Kortweg zou ik het samenvatten als: door zich niet meer aan te passen aan haar 'onmaatschappelijke en asociale' achtergrond, door haar familie te verlaten en de familiebanden letterlijk en figuurlijk door te snijden.
Dit nadat zij haar man Lucas, zoon van een hoogleraar leert kennen en met hem trouwt. Het tij keert. Dit wordt afgeraffeld nadat de jeugd van Suus tot in de kleinste en ja ook walgelijke details, aandacht heeft gekregen. Waarmee het grootste deel van De Woonschool wat mij betreft 'apies kijken' wordt.
Ik vraag me af, hoe kwamen Lucas en Suus dan wel tot elkaar? Wat trok Lucas in Suus aan? Wat is nog wel of niet van invloed in haar huidige leven? Het kan niet anders m.i. dat het verleden er nog steeds is, in welke vorm dan ook. Waarbij niet steeds of alleen naar het verleden gekeken hoeft te worden, anders is er geen toekomst. Maar de laatste hoofdstukken zijn voor mij een te abrupt eind van deze biografie. Suus leeft nog. Hoe gaat het met haar? Nu.

Eerst dacht ik aan een krappe 3* maar al schrijvend kom ik helaas niet verder dan 2,5*

Gast
geplaatst: vandaag om 23:27 uur

geplaatst: vandaag om 23:27 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.