De Bekeerlinge - Stefan Hertmans (2016)
mijn stem
39 stemmen
Nederlands
Historisch / Waargebeurd
288 pagina's
Eerste druk: De Bezige Bij,
Amsterdam (Nederland)
In een klein dorp in de Provence wordt sinds mensenheugenis over een pogrom en een verborgen schat gesproken. Eind negentiende eeuw vindt men in de synagoge in Caïro een hoeveelheid opzienbarende joodse documenten. Stefan Hertmans ontdekt de sporen van een voorname christelijke jonkvrouw uit de elfde eeuw, die haar leven vergooide voor een joodse jongen. Hij gaat letterlijk achter deze vrouw aan, die samen met haar verboden liefde op de vlucht slaat en een duizelingwekkende tocht aflegt, opgejaagd door alles en iedereen.
2
geplaatst: 2 november 2016, 11:10 uur
Nieuwsgierig als een kind wil Hertmans de muren aanraken die zij heeft gekend, de tocht afleggen die haar moedige benen hebben gewandeld. Tegelijk laat hij het personage los in zijn analyse van de menselijke natuur en in zijn dissectie van haar woelige tijdsgewricht, dat metaforisch is voor het onze.
‘De bekeerlinge’ is universeel, zowel in menselijk als in thematisch opzicht. Het is een moreel appel aan onze humaniteit, een pleidooi voor verwondering over wat ons vreemd is, een exempel van betrokkenheid bij de sociopolitiek en ecologisch ontredderende realiteit van vandaag.
De roman als daad van mededogen. Een boek als een gebed.
‘De bekeerlinge’ is universeel, zowel in menselijk als in thematisch opzicht. Het is een moreel appel aan onze humaniteit, een pleidooi voor verwondering over wat ons vreemd is, een exempel van betrokkenheid bij de sociopolitiek en ecologisch ontredderende realiteit van vandaag.
De roman als daad van mededogen. Een boek als een gebed.
Voor de volledige recensie: klik.
5
geplaatst: 6 augustus 2017, 21:08 uur
En zo komt het dorp, als een zwerver uit oude tijden, de eenentwintigste eeuw binnen.
Deze zin, ergens op de eerste bladzijden van dit prachtige boek, als Hertmans me al te pakken heeft, bij de strot heeft gegrepen, deze zin is typisch voor de stijl van Hertmans. Moeiteloos maakt hij sprongen in de tijd, zoals hij dat in Oorlog en Terpentijn ook deed. Moeiteloos ook, weet hij met zijn stijl beelden op te roepen, beelden van een tijd, rond het jaar 1090, of beelden van het landschap van Zuid Frankrijk.
Dan is er het spannende verhaal van de hoofdpersoon, de bekeerlinge. In tijden waar de spanningen hoog waren, waarin godsdiensten (of mensen) elkaar opjaagden, uitmoorden, moet ze vluchten. Hertmans fantaseert over haar avonturen met behulp van enkele gevonden documenten. Zijn verbeelding en zijn historische kennis vullen de rest in. Het is spannend, goed geschreven. Je wilt verder lezen.
Daarbij geeft Hertmans zijn hoofdpersoon een karakter. Ze denkt na met de fantasie van de schrijver.
's Nachts zijn de sterren helderder dan Hamoutal ze ooit heeft gezien. De donkere koepel lijkt eindeloos te wiegen terwijl het eentonig ruist rondom de boeg. Zijn de sterretjes gaatjes die licht doorlaten uit de hemel boven de zwarte koepel van hun sterfelijke nacht?
Bovendien is het boek natuurlijk ook nu relevant. In een tijd waarin veel vluchtelingen doelloos ronddwalen, vreemdelingenhaat opnieuw van alle tijden blijkt te zijn, is het zeer welkom om een boek te lezen waarbij de geschiedenis het heden een beetje in context plaatst, om weer te beseffen hoe klein we zijn. Stof in de wind, gevangen in de moderne tijd. Even tilde Hermans me op. Dat mag hij vaker doen.
Deze zin, ergens op de eerste bladzijden van dit prachtige boek, als Hertmans me al te pakken heeft, bij de strot heeft gegrepen, deze zin is typisch voor de stijl van Hertmans. Moeiteloos maakt hij sprongen in de tijd, zoals hij dat in Oorlog en Terpentijn ook deed. Moeiteloos ook, weet hij met zijn stijl beelden op te roepen, beelden van een tijd, rond het jaar 1090, of beelden van het landschap van Zuid Frankrijk.
Dan is er het spannende verhaal van de hoofdpersoon, de bekeerlinge. In tijden waar de spanningen hoog waren, waarin godsdiensten (of mensen) elkaar opjaagden, uitmoorden, moet ze vluchten. Hertmans fantaseert over haar avonturen met behulp van enkele gevonden documenten. Zijn verbeelding en zijn historische kennis vullen de rest in. Het is spannend, goed geschreven. Je wilt verder lezen.
Daarbij geeft Hertmans zijn hoofdpersoon een karakter. Ze denkt na met de fantasie van de schrijver.
's Nachts zijn de sterren helderder dan Hamoutal ze ooit heeft gezien. De donkere koepel lijkt eindeloos te wiegen terwijl het eentonig ruist rondom de boeg. Zijn de sterretjes gaatjes die licht doorlaten uit de hemel boven de zwarte koepel van hun sterfelijke nacht?
Bovendien is het boek natuurlijk ook nu relevant. In een tijd waarin veel vluchtelingen doelloos ronddwalen, vreemdelingenhaat opnieuw van alle tijden blijkt te zijn, is het zeer welkom om een boek te lezen waarbij de geschiedenis het heden een beetje in context plaatst, om weer te beseffen hoe klein we zijn. Stof in de wind, gevangen in de moderne tijd. Even tilde Hermans me op. Dat mag hij vaker doen.
2
geplaatst: 3 augustus 2025, 22:43 uur
Hoewel Hertmans’ bekendste werk Oorlog en Terpentijn al jaren op mijn leeslijst staat, ben ik wat huiverig om eraan te beginnen – de zinloze Grote Oorlog levert van die deprimerende boeken op. De Bekeerlinge leek me een goed alternatief. Een jonkvrouw die voor de liefde alles achterlaat en op de vlucht slaat, dat is alvast een mooi startpunt.
Grofweg de eerste helft van het boek is het verhaal van Vigdis en David als star-crossed lovers op de vlucht. Het grootste gevaar is Vigdis’ vader, de voor Vigdis vreemde joodse gemeenschap een veilige haven. Ook in de tweede helft worden er lange reizen gemaakt, maar dan is er niets romantisch meer aan. Daartussen de pogrom van Monieux, verreweg het akeligste deel van het boek. Nu wist ik wel dat de kruistochten met veel geweld gepaard gingen, maar ik besefte niet dat ze ook in Europa zo’n spoor van vernietiging hebben achtergelaten. Dat Hamoutal in deze omstandigheden, met een kind op de arm, richting Jeruzalem trekt lijkt dan ook een krankzinnig idee.
Hertmans’ nieuwsgierigheid is aanstekelijk, en zijn zoektocht spiegelt en contrasteert met de vlucht van zijn hoofdpersonen. Vaak werkt dat goed, soms hangt hij mijns inziens iets te veel in het hedendaagse Frankrijk rond. Dan volgt er een reeks mij nietszeggende plaatsnamen, die behalve hun ligging niks te maken hebben met het hoofdverhaal. Ik had liever iets meer tijd doorgebracht in het elfde-eeuwse Caïro. Als je als schrijver toch al besloten hebt om een aantal historische feiten (die dramatisch genoeg zijn om te zijn verzonnen!) aan te vullen met fictie, dan mag je het verhaal op sommige plekken best wat meer opvulling geven.
De elfde eeuw is niet een periode in de geschiedenis waar ik veel van weet. Hertmans weet hem neer te zetten als een interessante, uiterst instabiele tijd met overal oplaaiende onlusten. In zijn woorden klinkt echter ook een zekere heimwee door, niet alleen naar de verdwijnende dorpen als Monieux maar ook naar de tijd waarin joden, christenen en moslims vreedzaam samenleefden in Caïro. De verloren schat van Monieux deed mij niet zo veel, maar Hertmans’ eerbied voor de oeroude documenten en zijn verlangen om aan te raken wat Hamoutal heeft aangeraakt vond ik ontroerend. De schrijfstijl is goed te volgen, het tempo wat wisselvallig zonder dat het ooit saai wordt. Uiteindelijk blijkt De Bekeerlinge een stuk deprimerender te zijn dan mijn inschatting was. Desondanks ben ik blij dat ik het heb gelezen.
Grofweg de eerste helft van het boek is het verhaal van Vigdis en David als star-crossed lovers op de vlucht. Het grootste gevaar is Vigdis’ vader, de voor Vigdis vreemde joodse gemeenschap een veilige haven. Ook in de tweede helft worden er lange reizen gemaakt, maar dan is er niets romantisch meer aan. Daartussen de pogrom van Monieux, verreweg het akeligste deel van het boek. Nu wist ik wel dat de kruistochten met veel geweld gepaard gingen, maar ik besefte niet dat ze ook in Europa zo’n spoor van vernietiging hebben achtergelaten. Dat Hamoutal in deze omstandigheden, met een kind op de arm, richting Jeruzalem trekt lijkt dan ook een krankzinnig idee.
Hertmans’ nieuwsgierigheid is aanstekelijk, en zijn zoektocht spiegelt en contrasteert met de vlucht van zijn hoofdpersonen. Vaak werkt dat goed, soms hangt hij mijns inziens iets te veel in het hedendaagse Frankrijk rond. Dan volgt er een reeks mij nietszeggende plaatsnamen, die behalve hun ligging niks te maken hebben met het hoofdverhaal. Ik had liever iets meer tijd doorgebracht in het elfde-eeuwse Caïro. Als je als schrijver toch al besloten hebt om een aantal historische feiten (die dramatisch genoeg zijn om te zijn verzonnen!) aan te vullen met fictie, dan mag je het verhaal op sommige plekken best wat meer opvulling geven.
De elfde eeuw is niet een periode in de geschiedenis waar ik veel van weet. Hertmans weet hem neer te zetten als een interessante, uiterst instabiele tijd met overal oplaaiende onlusten. In zijn woorden klinkt echter ook een zekere heimwee door, niet alleen naar de verdwijnende dorpen als Monieux maar ook naar de tijd waarin joden, christenen en moslims vreedzaam samenleefden in Caïro. De verloren schat van Monieux deed mij niet zo veel, maar Hertmans’ eerbied voor de oeroude documenten en zijn verlangen om aan te raken wat Hamoutal heeft aangeraakt vond ik ontroerend. De schrijfstijl is goed te volgen, het tempo wat wisselvallig zonder dat het ooit saai wordt. Uiteindelijk blijkt De Bekeerlinge een stuk deprimerender te zijn dan mijn inschatting was. Desondanks ben ik blij dat ik het heb gelezen.
* denotes required fields.
* denotes required fields.