Anleitung für eine Revolution - Nadja Tolokonnikova (2016)

Dit is werkelijk een vrouw met ballen.

Het boek is nog niet uit het Duits vertaald voor zover ik weet maar al wel enthousiast besproken in de NRC door Raymond van den Boogaard:

een mozaïek van verhalen over de performances van Pussy Riot (compleet met liedteksten), verhalen over haar schijnproces en het kampregime, filosofische bespiegelingen, doorsneden met wijze lessen – de instructies voor de revolutie uit de boektitel dus.

De Handleiding is een ijzersterk, opruiend boek van welhaast negentiende-eeuwse allure

En voor de liefhebbers: Chaika.

Vraag mij bij Pussy Riot vaak af of ze werkelijk 'ballen' hebben, of dat het een commerciële meesterzet is om je openlijk af te zetten tegen Poetin. Westerse media zijn erg happig om anti-Russische sentimenten sowieso aandacht te schenken, dus mooie vrouwen met seks appeal passen mooi in breedgedragen sentimenten tegen het grote boze Rusland. Seks sells, óók wanneer het idealisme betreft, en dat is niet noodzakelijk hoe het zou moeten zijn.

Ik snap je twijfel, maar deze dame heeft echt wel wat in haar mars. Ze heeft 18 maanden gevangen gezeten voor haar idealen, dat ten eerste. Inmiddels gaat ze gewoon door met zich uit te spreken vanuit Rusland, dus niet volgens de traditie van de Russische dissidenten in ballingschap. Dat getuigt van een ongelofelijke moed.

Ondertussen heeft ze ook inhoudelijk allerlei zinnige dingen te melden, lees bijvoorbeeld deze briefwisseling met Slavoj Žižek (ook gepubliceerd) of kijk een van de interviews op youtube.

En in tegenstelling tot jouw grote vriendin presenteert ze een zeer ingetogen cover, waarop zelfs de naam Pussy Riot ontbreekt...

Misschien heb je gelijk hoor, ik weet weinig meer over haar dan de koefnoen-persiflage van destijds: K3 komt op voor Pussy Riot ( Koefnoen Rusjesdag ) - YouTube

Overigens wil samenwerking met Žižek nou ook weer niet zoveel zeggen. De knuffelintellectueel die het overal goed doet, werkt samen met de 'punk pop intellectuele counter' groep die het óók internationaal goed doet. Geldelijke motieven zullen zeker meespelen.

En wat betreft de cover: tsjaaaa...de iconische muts staat erop, dus de verwijzing ligt er best wel dik bovenop.

Ik plaatste de link naar die brieven zodat je ze op hun inhoud kunt beoordelen. Tolokonnikova zegt hierin heel zinnige dingen. Ze is een authentieke dissident of zelfs nog meer een absolute non-conformist (ze haalt ook flink uit naar het kapitalisme!) die een nieuwe vorm geeft aan protest en daarmee zeer zeker de aandacht opzoekt. Dit lijkt nu eenmaal in deze tijd de beste (enige?) manier om inderdaad aandacht te genereren en daarmee de mogelijkheid om iets in beweging te krijgen (lees bijvoorbeeld ook dit artikel van Femke Halsema over haar tijd in de politiek en de rol van de journalistiek).

Daarnaast vind ik dat als een groep mensen op deze manier hun leven waagt (want zo ligt het natuurlijk wel in Rusland) ze eerst heel veel voordeel van de twijfel moeten krijgen voordat je aan commerciële motieven gaat denken.

Geef haar zeker eens een kans, bedankt. Sowieso spreken anticommunistische dissidenten in Rusland en omringende regio's tot mijn verbeelding.

¡No pasarán!

Een heerlijk, vlotlezend boek vol intelligente verwijzingen en opruiende teksten, met als ruggengraat zeer interessante, biografische informatie over de periode voor, tijdens en na het proces tegen Pussy Riot. De getuigenissen uit het gevangenisleven zijn vooral indrukwekkend. Het gaat wat ver om Tolokonnnikova een moderne Solzjenitsyn te noemen, maar een moderne held is ze zeker.

Spreek haar naam uit met het hoogste ontzag: Nadja Tolokonnikova.

Als je het puur bekijkt vanuit bibliofiel oogpunt, zou je je bij de beoordeling van dit boek moeten afvragen hoe het cijfer uitvalt als een politiek opponent van Nadja Tolokonnikova dezelfde vorm zou hebben gekozen bij een eigen, tegengesteld boek. Dat wordt een lastig verhaal.
Doordat het onderwerp boeit en het makkelijk is je met de schrijfster en haar problemen en ideeën te identificeren, valt het cijfer voor dit boek automatisch hoger uit. Ik heb wat lichte twijfel over de vorm, maar niet over de inhoud. Het boek is moeilijk weg te leggen en dat is in ieder geval een goed teken.

Het boek van Nadja Tolokonnikova is onderverdeeld in 200 rubrieken. Die hebben elk een anekdotisch karakter, staan zo te zien grotendeels in chronologische volgorde, hebben meestal betrekking op Nadja Tolokonnikova zelf of haar band Pussy Riot en hun ervaringen in gevangenschap in Rusland, maar soms ook op de algemene gang van zaken in Rusland. Bij dat laatste komen diverse citaten uit Russische kranten of politiek langs. Het boek getuigt van een een helaas zwarte realiteit, met soms ook zwarte humor, die in dat laatste geval in elkaar overlopen.

Is de schrijfster (of het boek) rebels? Zeker!
Is de schrijfster een krachtige persoonlijkheid? Zonder twijfel!
is het boek Interessant om te lezen? Beslist!
Is het boek een handleiding voor een revolutie? Nee, er wordt meer aangegeven wat er fout is en wie of wat er weg moet, met vermelding van (historische) feiten, dan hoe en met wie het exact verder zal moeten gaan. Het boek richt zich op die manier meer naar het verleden, dan naar de toekomst.

Wie echter de mogelijkheid krijgt dit boek te lezen, zou zich die kans zeker niet moeten laten ontgaan.