menu

Het Huis van de Moskee - Kader Abdolah (2005)

mijn stem
3,99 (161)
161 stemmen

Nederlands
Politiek / Sociaal

413 pagina's
Eerste druk: De Geus, Breda (Nederland)

Sinds achthonderd jaar, generatie na generatie, heeft de familie van Aga Djan een centrale positie in de stad. Al zolang ze er wonen brengen ze de geestelijk leider van de moskee voort. De imam is een belangrijke man, maar zeker zo belangrijk is Aga Djan: een groot tapijthandelaar die aan het hoofd staat van de bazaar. De rechtvaardige koopman leeft volgens de richtlijnen van de Koran en gebruikt zijn macht voor het welzijn van de mensen om hem heen. Als er een radicale stroming onder de ayatollahs ontstaat en Khomeini in Parijs een omwenteling voorbereidt, komt de Iraanse samenleving onder druk te staan. Vrienden worden vijanden. Liefde wordt haat. Zelfs Aga Djan kan het tij niet keren.

zoeken in:
avatar van Dexter
4,0
Ten eerste wil ik zeggen: het is een verademing om eens een roman van een Nederlandstalige schrijver te lezen waar je niet om de bladzijden wordt bestookt met allerlei banale fantasieën, een rukker hier en een hete neukpartij daar.
Het lijkt wel of een Nederlander weigert een boek te schrijven zonder er hier en daar een lekkere vrijscène in te verwerken, en dat irriteert mij. Ironisch dat dan juist een schrijver van allochtone afkomst dat niet doet en toch nummer twee wordt in een verkiezing om Het Beste Nederlandstalige boek.

Dan het boek zelf. Het eerste deel is heerlijk om te lezen. Er worden geen beladen onderwerpen ten opzichte van de Islam behandeld, maar het heeft meer weg van een kleine familiekroniek, met de Koran als achtergrond. Het geloof komt juist naar voren in humoristische situaties, zoals psyches voorbeeld De twee grootmoeders die schandalen over een vrouw die met een hoofddoek ipv een chador rondloopt of in het eerste hoofdstuk waar imam Alsebari met een soera uit de Koran een storm aan mieren tegenhoudt.

Als later de oorlog uitbreekt, daalt het niveau van het boek. Een groot deel van de hoofdstukken bestaat vaak voor meer dan driekwart uit het opnoemen van geschiedkundige feitjes, een verslag van de oorlog tussen Iran en Irak. Het verhaal over het uiteenvallen van de familie wordt vaak ondergesneeuwd door deze geschiedenisles.

Als de rust later weer is teruggekeerd, kan het verhaal zich ook weer meer focussen op de familie, en wordt de band die de schrijver schept met de familie weer sterk. Het einde vind ik zelf ook erg mooi, het boek wordt in stijl afgesloten.

Door de inzinking in het middendeel zat ik te twijfelen tussen 3,5* en 4*, maar ik geef Het Huis van de Moskee het voordeel van de twijfel: 4*

avatar van Freud
4,5
Dit boek vond ik een echte ontdekking, en wel om twee redenen:

Oorlog is in de 20e eeuw al lang slechts op de tweede plaats een vergroting van grondgebied: sinds het neokolonialisme en de globale invoering van het kapitalisme gaat het voornamelijk om het verspreiden van economische macht en de eigen cultuur. Plaatselijke identiteit en culturele diversiteit wordt wereldwijd ingepalmd door een vlakke, oppervlakkige, generische eenheidsworst. (Ik formuleer het wat tendentieus uiteraard, het zou te ver leiden om er een genuanceerd verhaal van te maken ) Dat verschijnsel (en let op: ik heb het bewust niet over de 'veramerikanisering' van de samenleving, ik wil de schuld heus niet eenzijdig op één land schuiven) wordt wereldwijd gedoogd en vaak in de hand gewerkt door de heersende klasse. Maar tegelijk komt er op sommige plekken ook een hevige reactie op dit neokolonialisme, en daar moeten we eigenlijk blij over zijn.
Ik vond het dan ook een verademing dat dit boek de tijd neemt om dit thema in zijn geheel te behandelen: de radicalisering van het Midden-Oosten, Iran voorop, is voor een belangrijk deel ontstaan als reactie op wat ervaren werd als een teloorgang van hun eigen cultuur, hun 'normen en waarden', om het op zijn nederlands te zeggen .
Haast even belangrijk is natuurlijk wat er volgt op de revolutie die dit in gang zet, en het is lovenswaardig dat het boek ook hier opvallend genuanceerd over weet te berichten. Maar het onderscheidt zich van boeken zoals Persepolis door de uitgebreide aandacht voor de voorgeschiedenis van de revolutie, en dat vind ik enorm belangrijk. Het is een erg complex probleem waar ik zelfs geen mening over durf te vormen (laat staan een schuldige aanduiden), maar romans als dit geven toch een beetje inzicht, en dat is mooi.

Goed, tot zover de politieke kant van het boek, uitermate interessant, maar eigenlijk niet eens zijn grootste sterkte. Die ligt in het schitterende verhaal dat het boek brengt, en als ik 'verhaal' gebruik, dan bedoel ik dat ook: wat dat betreft is het wat te vergelijken met de boeken van Marquez, die andere schitterende verteller. De schrijfstijl doet er eigenlijk bijna niet toe in dit boek, waar het om gaat is dat je als lezer ademloos meegesleurd wordt in een verhaal vol mysterie, heroïek, symboliek, poëzie en spanning, maar een verhaal dat tegelijk uitblinkt in pure eenvoud. De personages zijn exotisch (voor ons toch, en het boek is duidelijk voor ons bedoeld) en fascinerend, en wat ze meemaken is mysterieus en soms haast magisch-realistisch, maar tegelijk heel helder geschetst: mensen simpel in hun karakter maar complex in hun gedragingen (of zoiets ). Het boek bevat ook veel leuke of interessante zijverhaaltjes die het behoeden voor monotonie, kortom het leest heel aangenaam. Dat het er dan ook nog in slaagt een genuanceerd beeld te schetsen van een cultuur en een godsdienst die zo algemeen gekarikaturiseerd wordt, is enkel te bewonderen. Zelfs boeken als Persepolis of Sneeuw van Pamuk, die allebei hetzelfde conflict tussen verwestersing en radicalisering in het Midden-Oosten op een prachtige manier weten te schetsen, geven in feite toch vooral het beeld vanuit het verwesterde perspectief, dat in dit boek getoond wordt hoe ook een trouwe en conservatieve moslim als Aga Djan in het conflict zijn plaats niet kan vinden, onderscheidt het van de andere, en maakt het juist zo bijzonder. En dat alles dan nog aan de hand van, ik herhaal het nog eens, een prachtig, meeslepend en fascinerend verhaal. Chapeau!

avatar van eRCee
2,5
De aantrekkingskracht van schrijvers als Abdolah en Hosseini ligt denk ik vooral in de beschrijving van de islamitische cultuur. Het onderwerp is actueel, toch mysterieus en iedereen heeft er wel een mening over, of wil die er graag over vormen.

Helaas heeft Het Huis van de Moskee ook niet veel meer te bieden dan dat. De roman is zeer matig geschreven, eigenlijk als een mislukt jeugdboek. Onbeholpen zinnen, saaie dialogen en alles, maar dan ook alles wordt uitgelegd. Tussendoor wemelt het van de soera's of andere onbegrijpelijke rijmpjes, die ik stelselmatig oversloeg. Daarbij worden gebeurtenissen van de hak op de tak verteld, met af en toe een historische uitleg er tussendoor, om vervolgens maar weer ergens verder te gaan. Verhalend vond ik het helemaal niet zo goed als bijvoorbeeld Freud hierboven aangeeft. Integendeel, de vele personages fungeren meer als kapstok om de politieke ontwikkelingen aan op te hangen dan dat hun levensgeschiedenis de leidraad van het boek is.
Het inkijkje in de Iraanse samenleving is zoals gezegd nog het boeiendste aspect van Het Huis van de Moskee. Toch vraag ik me af in hoeverre de wereld die Abdolah schetst representatief is. Vooral bij de seksuele escapades van verschillende imams heb ik mijn twijfels. Wellicht toch een poging om aan te sluiten bij de Nederlandse literatuurtraditie (zie Dexter).

De verhouding tussen populariteit en kwaliteit is dus nogal zoek bij Abdolah (en ook Hosseini), vind ik. Als het dan toch over de islamitische wereld moet gaan lees ik veel liever Pamuk (Sneeuw). 2,5*

4,0
Wie de recente geschiedenis van Iran vanuit een originele invalshoek (een vriendelijke islamiet) wil meemaken, is hier aan het goede adres. Zelf zou ik het niet het tweede beste Nederlandse boek noemen, maar het is wel een knappe roman.

avatar van Donkerwoud
3,5
Het is een boek wat ik heel erg graag goed zou willen vinden om het onderwerp milde Islam tegenover fundamentalisme. Maar het fragmentarische staat me tegen. Het boek is teveel opgehangen aan kleine verhaaltjes, vanuit verschillende perspectieven, die nooit helemaal bevredigend worden afgerond. Briljante passages worden afgewisseld met fragmenten die minder uit de verf komen. Op een bepaald ogenblik moeten zelfs Saddam en Khomeini als karakters worden opgevoerd. Was het verhaal maar bij het huis van de moskee gebleven, want dan zou ik het geprezen hebben als warme familiekroniek. Maar nu komt de politieke kant teveel op de voorgrond te liggen tegenover de persoonlijke ontwikkelingen van de karakters.

avatar van mjk87
3,0
Ik begrijp de vergelijkingen met Márquez wel, ook Abdolah probeert een geschiedenis te vertellen. Daarbij is hij wel een goede geschiedschrijver - je krijgt als lezer een vrij helder en duidelijk beeld van het Iran van toen- maar niet zozeer een romancier, want op dat vlak schiet Abdolah tekort. Deels door zijn taalgebruik en korte zinnen dat niet stoort maar omgekeerd je ook niet echt meesleept. En deels dat hij minder goed is in gevoelens en gedachten beschrijven. Je merkt wel dat hij graag gevoel erin wil brengen maar echt leven doet het nooit. Zo'n zinnetje ergens dat iemand de trein pakte en niet wist dat dit de laatste keer was in hele lange tijd en de volgende keer hij grijs was en niemand hem meer zou herkennen, dat is ergens wel mooi beschreven (mooier dan ik nu doe) maar bleef een beetje een lege zin in dit boek. Nee, ik had Abdolah dan liever een geschiedenisboek over Iran zien schrijven, want op dat punt werkt het boek het beste. 3,0*.

Gast
geplaatst: vandaag om 23:00 uur

geplaatst: vandaag om 23:00 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.