Elena's Vlucht - Susan Smit (2005)
Nederlands
Historisch / Romantiek
283 pagina's
Eerste druk: Pimento,
Amsterdam (Nederland)
Elena reist met haar 'kumpania' - een groep van zigeunerfamilies - met paarden en huifkarren door het roerige Europa van de jaren dertig. Op haar veertiende wordt ze uitgehuwelijkt aan een oudere weduwnaar en vanaf dat moment moet ze zich schikken in de ondergeschikte rol van 'romni', getrouwde vrouw. Als Elena een jaar na de bruiloft nog steeds niet zwanger is en kwade tongen beweren dat ze haar echtgenoot heeft vervloekt, besluit ze de besloten gemeenschap te ontvluchten. Ze vindt werk als dienstmeid in een Limburgs dorp, maar ze ontdekt al snel dat ze nooit geaccepteerd zal worden door de 'gadje', de niet-zigeuners. De dorpelingen beschouwen zigeuners als 'barakkenvolk', onbetrouwbare heidenen die niet willen deugen. Alleen Nicolaas, een fijnbesnaarde jongeman die op het land van zijn vader werkt, is vriendelijk tegen haar, en langzaam bloeit er iets op tussen hen.
Elena hoort bij het Roma-volk, ze is dus een zigeunerin. Haar verhaal speelt in de jaren 1930, als ze 14 jaar is en wordt uitgehuwelijkt aan een oudere weduwnaar. In tegenstelling tot veel andere vrouwen van haar volk lukt het haar niet om haar liefdeloze huwelijk te accepteren en ze besluit om te vluchten. Aangekomen in een klein dorpje ontmoet ze Nicolaas, een boerenjongen die als een blok voor haar valt. Maar het is niet meteen rozengeur en manenschijn. Zowel Elena als Nicolaas komen een aantal keren voor moeilijke keuzes te staan.
De link met schrijfster Susan Smit, die bekend staat als heks, wordt snel duidelijk: zigeuners leven dicht bij de natuur en ze houden zich bezig met magie en toekomst voorspellen. Ik vond dit erg mooi verwerkt in het boek. Het is interessant om te lezen hoe de Roma omgaan met belangrijke levensgebeurtenissen zoals geboorte, huwelijk en dood.
In het begin van het boek was ik bang dat het voorspelbaar zou worden, maar dat was het absoluut niet. Telkens neemt het verhaal weer een onverwachte wending. Soms waren er wel erg doorzichtige hints (bijvoorbeeld een zwarte vogel als teken van onheil of iemand die een voorspelling doet), maar dat vond ik niet zo erg. Het is zo meeslepend geschreven dat ik het binnen een paar dagen uit heb gelezen. Het zet je ook aan het denken: hoe maak ik keuzes in mijn leven?
Eerder las ik ‘Vloed’ van dezelfde schrijfster, wat ik ook een erg mooi boek vond. Daarom staat haar nieuwe boek Gisèle vanaf nu met stip op mijn lijst met te lezen boeken.