menu

De Ontdekking van de Hemel - Harry Mulisch (1992)

mijn stem
4,19 (472)
472 stemmen

Nederlands
Ideeƫnliteratuur

905 pagina's
Eerste druk: De Bezige Bij, Amsterdam (Nederland)

Een engel brengt verslag uit van een missie die hij op aarde heeft uitgevoerd. Voor deze missie was het nodig een 'man van het licht' op aarde geboren te laten worden. Dit moest weer veroorzaakt worden door het verwekken en bij elkaar brengen van talloze personages, die zich als marionetten van de engel door het leven bewegen. Vooral de vader van deze man, Max geheten, krijgt het zwaar te verduren.

zoeken in:
4,5
Ik ergerde me altijd verschrikkelijk aan Mulisch. Helemaal toen er item op het journaal was over Hemmingway, waarin hij zei: lief hoor die Hemmingway, maar literatuur is het natuurlijk niet. Die opmerking heeft mij jaren afgehouden van het lezen van Mulisch.

Maar toen lag daar opeens De Ontdekking van de hemel van de beste man in huis. Ik had niets meer te lezen en dus dacht ik, ach laten we eens kijken waar iedereen het nou zou over heeft. Dat heb ik geweten , ik heb het boek werkelijk verslonden. Heerlijk zoals Mulisch filosofie en alles met elkaar verweeft.

Af en toe had ik alleen wel zoiets van: "Hij doet het er wel een beetje om," maar dat mocht de pret niet drukken.

4,5*

avatar van -JB-
3,0
Ik zie hier al enkele lezers die het boek snel hebben weggelegd. Deze neiging had ik ook bij de Ontdekking van de Hemel, maar toch heb ik doorgezet. Had ik misschien beter niet kunnen doen, want ik heb me nog eens honderden pagina's lopen ergeren aan het pretentieuze gewauwel, het overdreven ongeloofwaardige verhaal en tot het slot het verschrikkelijke einde.

Ik ben nooit een Mulisch-fan geweest en dit boek geeft weer precies aan waarom. Mulisch wil iedere pagina laten weten welke kennis hij allemaal wel niet bezit. Hij begint het boek met een goed idee, maar weet dit nooit om te zetten in een sterk verhaal. Hierdoor moet hij naar noodgrepen grijpen of compromissen sluiten om het verhaal te redden en dit doet het oorspronkelijke idee te kort.

Uiteindelijk kom ik dan toch nog uit op 3 sterren vanwege de kracht van het oorspronkelijke idee en de mooie tijdsbeelden die in het verhaal verwerkt zijn.

avatar van mjk87
4,5
Twee maal gelezen, maar nog nooit een fatsoenlijk bericht neergezet op dit forum over het naar mijn mening beste boek ooit geschreven. Al is dat ook vooral omdat dit één van de eerste echte literaire werken was die me volledig kon boeien. En vermaken. En vooral aan het denken kon zetten. Ruim 900 bladzijden lang.

Mulisch is God in zijn eigen universum. Dit komt niet alleen inhoudelijk aan bod, maar ook zeker stylistisch. Mulisch lijkt alwetend te zijn. Pretendeert dit ook. Vooral in het vierde deel waarin eindeloze feiten en wetenswaardigheden worden rondgestrooid alsof het niets lijkt. Maar hij weet het gelukkig wel binnen het verhaal te houden. Ook op de manier van het vertellen van het verhaal is de auteur de God. Hij laat twee engelen het grootste deel vertellen. Maar hijzelf schrijft over die engelen. En er is er maar één die boven Engelen staat. In dit geval Mulisch zelf.

Maar het inhoudelijke -het verhaal zelf- intrigeert ook. Alle thema’s die in Mulisch oeuvre langskomen, worden hier behandeld. En niet alleen uit zijn oeuvre, het lijkt wel of de hele wereld wordt behandeld, in een veelgelaagde vertelling. Natuurlijk is er het verhaal van Onno en Max en uiteindelijk Quinten. Wat zij doen, wat zij moeten doen. Dan is er het tijdsbeeld van Nederland in de jaren 60, 70 en 80. De geschiedenis van de Westerse Wereld. De vriendschap tussen Max en Onno. De familiaire verhoudingen. De eeuwige strijd tussen religie en wetenschap. De strijd tussen God (goed) en Lucifer (kwaad). De vergelijking tussen de kerk en de politiek. En zo zijn er vele lagen en thema’s te vinden.

Gelukkig is de plot zelf ook interessant. Max en Onno’s vriendschap is oprecht. Maar deze is dan ook afgeleid van Mulisch’ eigen vriendschap met de schaker Donner. Liefde wordt eveneens mooi beschreven, en het decor is prachtig. De vaart blijft erin. De thema’s en handelingen lopen natuurlijk in elkaar over, zonder dat het lijkt dat Mulisch moeite moest doen om zo een thema te verwerken. Er lijken geen werkelijke kunstgrepen nodig te zijn geweest.

Elk van de vier delen heeft daarnaast zijn eigen speerpunten, waardoor er constante verandering is, en er werkelijk geen moment verveling in komt. Het begint met de mooie vriendschap tussen Onno en Max. Hun gesprekken. Hun overpeinzingen. Hun handelingen. Daarna komen ook de geboorteperikelen, de opvoeding van een kind, en zelfs een reisverhaal. Het laatste deel heeft zelfs wat weg van een thriller. En ik vind dat volledig gerechtvaardigd. Alle stijlen en tempo’s zijn geweest. Waarom niet als pageturner eindigen. Mulisch had van alles al bewezen dat hij dat kon, dit bleef nog over. Een compleet boek, inhoudelijk en stylistisch.

Beste hoofdstuk is De Gouden Muur. In een lange monoloog beschrijft Onno wat macht is, hoe men dit verkrijgt, en vooral behoudt. Hij kent de politiek van binnen uit, van achter de gouden muur, en beseft dat het daar net zulk een ongeorganiseerde janboel is als daarvoor (buiten de politiek dus). Maar zolang het volk maar denkt dat het erachter goed georganiseerd is, dan blijft de macht, en sodemietert niet de gehele samenleving in elkaar. En dat geldt ook voor het geloof (althans, ik neem aan dat Mulisch dat ook denkt.) Zolang die Hemel niet ontdekt wordt blijft de mensheid blij. Karl Marx noemde tenslotte religie al eens het opium des volks. Daarom moest in het boek Max Delius dood. De ontdekking zou de werkelijke overwinning zijn van de wetenschap en haar schenker Lucifer.

Samenkomend en samenvattend maakt dit alles De Ontdekking van de Hemel een absoluut meesterwerk, vijf sterren met een griffel, en een werk voor de eeuwigheid. Vlot en duidelijk geschreven, inhoudelijk veelgelaagd, thematisch zeer rijk, vermakelijk en vol filosofie om ook nadien er nog eens rustig over na te denken.

avatar van Maikel
5,0
Ik heb 'm zojuist uitgelezen. In een opvallend tijdsbestek van zes weken. Ter vergelijking: Het Rad des Tijds, waar ik mij als kruipende door modder doorheen worstelde, nam vier á vijf maanden per boek in beslag.

Het wil wat zeggen. Ik vroeg mij tijdens het lezen af hoe ik in hemelsnaam altijd bij de fantasy- en filmgerelateerde boeken was blijven hangen. Wellicht was ik nog niet klaar voor dit soort werk. Mijn interesses evolueerden tot een uitgebreider geheel waarin filosofie, religie, wetenschap en realiteit een (zeer) bescheiden plaats op de achtergrond kregen. Dit gezegd te hebbende, begon ik aan Nooit Meer Slapen van W. F. Hermans, waar ik enthousiast over was. Vrij snel daarna begon ik aan De Ontdekking van de Hemel, onder het mom: niet geschoten is altijd mis.

Deze keer was het bijna meteen raak. Ik kan mij vinden in de hierboven opgeschreven reacties. Het boek las geheel tegen de verwachting in als een trein, ondanks de vele informatie die ik voor mijn kiezen kreeg. Informatie waar ik niet direct in geïnteresseerd was. Maar ik had hetzelfde als bij 2001: A Spacy Odyssey. Ondanks de technische details, waar ik zeer weinig van begreep, bleef ik geboeid doorlezen. Van de vele filosofische, religieuze, politieke en architectuur-gerelateerde dialogen en beschrijvingen boeiden de laatste twee me minder, maar het zat het leesplezier nooit in de weg. Waarschijnlijk dankzij de open mind die ik in de loop der jaren heb ontwikkeld, en die nu dus blijkbaar op een acceptabel niveau is gekomen.

Het boek kent vele lagen, volgens mij, en dat is prima. Ik werd vooral gegrepen door het drama en enkele opvattingen van de (hoofd)personages. Ik was het hele boek door geïnteresseerd: de gebeurtenissen, de dialogen, de opvattingen... Het kon niet op. Ik heb het idee dat ik mijn top 10 binnenkort grondig ga veranderen als dit zo doorgaat. Zeer indrukwekkend.

avatar van snorren
5,0
Dit meesterwerk gaat over alles. Mulisch is er in geslaagd om in 926 pagina's de wereld, de hemel en alles er om heen samen te vatten. Politiek, kunst, wetenschappen, talen worden op meesterlijke wijze behandeld in een verhaallijn die loopt van geboorte en leven tot de dood. Ik had aan het eind van het boek het euforische gevoel zelf de hemel ontdekt te hebben.

Het werk is verdeeld in vier delen. Elk deel heeft duidelijk zijn eigen thema en verhaallijn, en elk deel heeft zijn eigen charme, schoonheid en sfeer. Ik moet eerlijk bekennen dat ik het lastig vond het eerste deel door te komen; ik ben nu eenmaal geen snelle lezer die uit zichzelf een dag gaat zitten om tweehonderd pagina's in zich op te nemen. Dit wil overigens niet zeggen dat het eerste deel minder mooi was dan de andere delen, dat zou ik niet durven beweren. Helaas is mijn herinnering van het begin van het begin al wel voor een groot deel weg gespoeld, en daarom heb ik er geen twijfels bij dit boek over een lange periode nog een keer te lezen. Halverwege het tweede deel ben ik in sneltreinvaart door het boek heen gegaan. Zondag was mijn perfecte dag om ruim 150 pagina's door te komen en dat deed ik dan ook regelmatig de laatste weken.
Hoe verder de lezer vordert in het verhaal, hoe meer betrokken hij raakt bij de levens van de drie belangrijkste personages, waardoor ik een soort gevoel had bevriend met ze te raken. Dit maakte het plot nog emotioneler, sterker en bijzonderder voor mij, als melodramatische tragedieliefhebber. Er waren momenten dat ik mijn ogen niet van het papier kon houden, door te veel ingrijpende gebeurtenissen, onverwachte onthullingen of, zoals ze dat in het Engels zo mooi kunnen zeggen, plot twists.

De titel geeft al aan dat religie een grote rol speelt in het grootschalige boek. Ik ben zelf geen gelovig mens, maar wel erg geïnteresseerd in de religies die een groot deel van ons dagelijks leven innemen, religieus of niet. Daarbij, hoe had Mulisch zonder religieuze thema's zo iets grootschaligs neer kunnen zetten, als hij nu gedaan heeft. Nee, men zou niet kunnen zeggen dat dit een evangelie is, noch een verwerping van theïsmen. Ik heb niet het gevoel gehad dat de schrijver een standpunt inneemt, hoewel het verhaal wel impliceert dat er een God is. Kortom, ook ongelovigen zullen zich ongetwijfeld niet storen aan de vele religieuze motieven en thema's, simpelweg omdat het boek opties en vragen over dit onderwerp open laat.
Ik wil graag, ik voel me zelfs verplicht, om dit boek aan elke (ervaren) lezer aan te raden. Amen.

Consummatum est.

avatar van vijfhonderd
5,0
ThomasVV schreef:
(quote)

Een beetje "pedant"?


En of! Hautain, blasé, pedant; Franse leenwoorden te over. Maar meteen wil ik zeggen dat dit niet betekent dat de in deze stijl beschreven dingen per se onwaarheden zijn.
Het blijkt een gave je hierin mee te kunnen (durven?) laten voeren. Ik hoor namelijk van aardig wat mensen om me heen dat ze walgen van Mulisch' stijl in dit boek. Begrijpelijk maar jammer, want de boodschappen, het verhaal, de personages en de filosofiën zijn zelfs dit eventuele afzien waard.

5,0
Wow, wat een geniaal boek. Dit boek heeft mij, afgezien van de rituele leesperiode in de zomervakantie, weer aan het lezen gebracht. En wat een boek om mee te beginnen. Mulisch heeft zich door middel van dit boek, naar mijn mening, verheven tot een groots schrijver. Het overtuigd van genialiteit wanneer je een boek als deze kan schrijven.

Inhoudelijk trok mij het verloop van het verhaal, de personages, de diepe gesprekken tussen Onno en Max enorm. Vooral de koppeling tussen het verhaallijn en interessante feiten vond ik een toevoeging.

Ik moet wel toegeven dat de beginpagina's stroef verlopen. Dit was mijn eerste "echte" literatuur dat ik heb gelezen waardoor het proloog zwaar valt. Ik raad je aan om door deze pagina's heen te komen en te genieten van het resterende gedeelte.

avatar van NYSe
4,0
Onwaarschijnlijk meeslepend, al heeft Mulisch in dit 'magnum opus' wel degelijk de neiging teveel te willen vertellen. Die ambitie kan hem desalniettemin nauwelijks kwalijk genomen worden, want het levert een heerlijke roman op: een geweldige beschrijving van een geweldig romantische mannenvriendschap tussen twee geweldige personages.

Gast
geplaatst: vandaag om 15:53 uur

geplaatst: vandaag om 15:53 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.