menu

Im Westen Nichts Neues - Erich Maria Remarque (1929)

Alternatieve titel: Van het Westelijk Front Geen Nieuws

mijn stem
4,31 (159)
159 stemmen

Duits
Oorlog

203 pagina's
Eerste druk: Propyläen, Berlijn (Duitsland)

In 1914 wordt een groep schooljongens, vol idealen, door hun chauvinistische leraar aangespoord zich bij het leger aan te melden voor de "glorieuze oorlog". Vol vuur en patriotisme zetten zij hun handtekening. De lijdensweg begint tijdens de eerste wrede basistraining en eenmaal op de trein naar het front dienen de eerste verschrikkingen van de frontlinie zich aan. De oorlogsrealiteit wordt langzaam zichtbaar. Eén voor één sneuvelen de schooljongens...

zoeken in:
avatar van the Cheshire cat
5,0
10 mei 1933, maar ook op andere data, vonden door heel Duitsland boekverbrandingen plaats. In Berlijn, op de Opernplatz, het plein dat tegenwoordig Bebelplatz heet, werden de boeken onder luid gejuich van de zeventigduizend aanwezigen in de vlammen geworpen. Een orkest speelde daarbij vaderlandse liederen en alsof het een feest betrof werd er uit volle borst meegezongen.
Het ging om zo'n 20.000 tot 25.000 boeken van 94 verschillende schrijvers, onder meer van Thomas Mann, Franz Kafka, H.G. Wells, maar ook van wetenschappers als Freud en Einstein die niet aan de eisen van de cultuurkamer voldeden; subversieve literatuur, boeken met een 'onduitse geest', wat dat ook moge betekenen. Het verbranden van de boeken werd uitgevoerd door nazistische studenten en voorafgegaan door zogeheten 'vuurspreuken' als 'Tegen klassenstrijd en materialisme, voor volksgemeenschap en een idealistische levenswijze! Ik overhandig de geschriften van Marx en Kautsky aan de vlammen!'

Erich Kästner, schrijver van het populaire kinderboek Emil und die Detektive, was als enige van de Duitse schrijvers aanwezig bij de verbranding van zijn eigen boeken, waaronder de roman Fabian. Toen hij door omstanders werd herkend, zette hij het op een lopen, uit angst gemolesteerd te worden. Toen Joseph Goebbels tegen het einde verscheen om een toespraak te houden was van de boeken niets meer over dan een hoop as. Goebbels was zeer tevreden met de boekverbranding, volgens Kästner vooral omdat de nazi-propagandaminister op een verholen manier wraak kon nemen voor zijn mislukte schrijverscarrière.

Ook dit boek van Erich Maria Remarque ging die dag in 1933 in vlammen op. Het anti-oorlogsboek ging duidelijk in tegen de alom in Duitsland aanwezige nationalistische tijdgeest. In kranten en tijdschriften woedde een ongekend heftige polemiek tussen de voor- en tegenstanders van het boek. Toen op 4 december 1930 de Amerikaanse verfilming van het boek in Berlijn in première ging waren de rapen helemaal gaar natuurlijk. De nationaal-socialisten voelden zich tot op het bot gekwetst over wat men zag als een buitenlandse parodie op het Duitse leger.

Dit prachtige boek heeft me dagen, zo niet weken in de greep gehouden. Stoere taal, eenvoudig verteld, zonder opsmuk, korte duidelijke zinnen, geheel pretentieloos, heel toegankelijk ook; het boek is het rauwe relaas van een jonge soldaat die de oorlog wordt ingestuurd. De verschrikkingen van de oorlog omgezet in kunst; Im Westen nichts Neues is het Guernica van de literatuur.
Wanneer de soldaten het front bereiken is aan de donkere hemel de hel losgebarsten. Remarque beschrijft dit fantastisch:

Daarbovenuit stijgen lichtkogels op, zilveren en rode ballen die uit elkaar spatten en in een regen van witte, groene en rode sterren neerdalen. […] Minutenlang zweven ze voor ze zijn opgebrand. Meteen daarna stijgen er nieuwe op, aan alle kanten, en daartusen dalen de groene, rode en blauwe sterren. […] Soldaat Kat kijkt peinzend naar het front en zegt: 'Prachtig vuurwerk, het moest alleen niet zo gevaarlijk zijn.'

Of gewoon iets heel simpels, bijvoorbeeld wanneer Paul die verlof heeft in zijn geboortestad onder de kastanjes op het terras zit met een glas bier voor zijn neus, wordt zeer beeldend beschreven. De passage die Limelou hier al aanhaalt, met de soldaat die een uiterst langzame en pijnlijke dood sterft, was inderdaad erg heftig. Maar ook het stuk met het zwaargewonde paard, sneed recht door mijn ziel, en wat fijn dat Remarque de dieren niet is vergeten.

Detering loopt vloekend weg: 'Ik zou wel eens willen weten wat die voor schuld hebben.' Even later komt hij weer terug. Zijn stem klinkt opgewonden, bijna plechtig, als hij zegt: 'Ik zal jullie eens wat zeggen: het is een grof schandaal dat ze dieren de oorlog in sturen!'

A Remarqueable piece of Art!

avatar van eRCee
4,5
Ik wou dat ik meer kon geven dan een like voor dit bericht. Het leest als een boek.

avatar van the Cheshire cat
5,0
O, dank u Ercee!

avatar van Pythia
5,0
the Cheshire cat schreef:
De verschrikkingen van de oorlog omgezet in kunst; Im Westen nichts Neues is het Guernica van de literatuur

avatar van LuukRamaker
4,5
Onwerkelijk, denk je bij jezelf als je dit boek tot je neemt, terwijl Remarques beschrijving juist beelden oproept die de waanzinnige werkelijkheid van oorlogvoering tot de lezer laten doordringen. Het zijn de details die de ervaringen van de hoofdpersoon levensecht doen overkomen. Vooral omdat deze, ondanks zijn ontstane onbegrip voor het gewone en alledaagse, een contrast weet te schetsen tussen de absurde realiteit waarin het front verkeert en de vanzelfsprekende vooroorlogse onwetendheid van de vergane jeugd of de nietsvermoedende burgers in de harmonieuze binnenlanden ten tijde van de oorlog. Zowel gedachteloze emoties als emotieloze gedachten krijgen vorm in dit verhaal, dat geenszins een droog verslag is, maar leest als een deprimerende doch springlevende getuigenis van een van een oorlogs vele onfortuinlijken.

avatar van Pleun
4,5
Op de middelbare school heb ik Im Westen nichts Neues gek genoeg nooit gelezen. Deze nalatigheid inhalen door nu alsnog het boek in het Duits te lezen, heb ik 10 bladzijden volgehouden. Toen ben ik maar verder gegaan in het Nederlands.

Geen spijt van gehad. Je weet precies wat je kan verwachten: een hoop narigheid die op een mooie manier is beschreven. Nieuw is het allemaal niet, maar Erich Maria Remarque slaagt er mijns inziens goed in de waanzin en het surrealisme van de loopgravenoorlog, de verwoestende effecten op geest en lichaam, in woorden te vatten.

Ik las dat Remarque na de verschijning van het boek kritiek kreeg omdat de beschreven verschrikkingen en gebeurtenissen 'overdreven' en 'niet realistisch' zouden zijn. Dit soort hoogmoedige en ietwat zure reacties krijgen literatuur en films wel vaker. Die recensenten vergeten voor het gemak dat we te maken hebben met een kunstwerk: fictie die hooguit gebaseerd is op werkelijke gebeurtenissen. Bij mijn weten is kunst geen wetenschap en pretendeert kunst ook niet de werkelijkheid nauwkeurig weer te geven. Kortom, kritiek op Im Westen nichts Neues is elitaire flauwekul van mensen die het niet zo goed begrijpen. Misschien speelt jaloezie een rol bij degenen die het destijds bekritiseerden, gezien het enorme succes.

Mooi boek. 4.5 sterren

https://cdn.bitlanders.com/users/galleries/279932/image4234_fa_rszd.jpg

Gast
geplaatst: vandaag om 17:44 uur

geplaatst: vandaag om 17:44 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.