Jij Zegt Het - Connie Palmen (2015)
mijn stem
21 stemmen
Nederlands
Waargebeurd
210 pagina's
Eerste druk: Prometheus,
Amsterdam (Nederland)
Ted Hughes en Sylvia Plath vormen het beroemdste liefdespaar uit de moderne westerse literatuur. In 'Jij zegt het' geeft Connie Palmen de in 1998 overleden Ted Hughes een stem. Ze laat hem terugkijken op zijn gepassioneerde huwelijk dat op 11 februari 1963 eindigt in de zelfmoord van zijn vrouw, en op zijn leven dat vanaf dat moment door deze dood wordt beheerst. In de talloze biografieën krijgt zij de status van martelares, hij die van verrader en moordenaar, beschimpt door wildvreemden en aangeklaagd door mensen die hij als vriend beschouwde.
1
geplaatst: 25 mei 2025, 21:02 uur
Ik ken Plath van naam maar Hughes niet en dat echtpaar als duo zei me ook niets. Ik ben er dus vrij blanco ingegaan. Knap wel hoe Palmen dusdanig overtuigend schrijft dat ik nergens het gevoel had dat zij de auteur was maar dat daadwerkelijk de voor mij onbekende Hughes dat was. Dit boek leest enorm vlot door de soepele en strakke stijl van La Palmen. Verder een aardig sfeerbeeld en zeker de persoon Hughes word denk ik vrij aardig psychologisch ontleed al is Palmen soms wel wat te expliciet en letterlijk in het benoemen van de innerlijke gedachten. Anderzijds voelde een en ander ook wat clichématig aan en echt geraakt werd ik ook nergens. Ik kan inhoudelijk weinig kritiek vinden maar mijn score komt wel wat lager uit puur omdat het boek uiteindelijk wat afstandelijk bleef. 3,5*.
1
geplaatst: 14 september 2025, 21:45 uur
Wat literatuur verplicht is aan zichzelf: de realiteit zoals de lezer die meent te kennen uitdagen, bevragen, zodanig omspitten dat boven onder wordt, en onder boven.
Met ‘Jij zegt het’ geeft Connie Palmen martelaar Ted Hughes een stem, hij die zich na het overlijden van zijn wederhelft Sylvia Plath in diep stilzwijgen hulde, tot vlak voor zijn dood. In de ogen van de literaire goegemeente was Hughes’ principiële stilte een schuldbekentenis. Palmen ziet andere mogelijke motieven, zoals daar zijn: het sparen van de twee overblijvende kinderen, een gebrek aan energie in de jaren na Plaths dood, of zelfs het willen verhinderen dat zijn wederhelft (die haar hele leven naar roem en erkenning had gehunkerd) postuum van haar voetstuk zou vallen.
Ontnuchterend is ‘Jij zegt het’ zeker. Plath wordt neergezet als pathologische psychiatrie uit de tekstboeken, iets als een kruising tussen manische depressie en borderline persoonlijkheidsstoornis. Zij strikt haar man, die oorspronkelijk geniet van zijn messiascomplex, meer en meer in de mazen van haar hysterische grillen. Hij leert af haar waanideeën te bestrijden, vanuit de ervaring dat elk wederwoord olie op het vuur is. Het vervreemdt hem van haar nog terwijl ze samen zijn, en het distantieert hem van zijn innerlijke stem, kortom zijn artistieke identiteit komt onder druk te staan. Geen wonder dat een scheve schaats lonkt.
En toch! Nog voor hij er heus en wel iets buitenechtelijk op na houdt, is het alweer Plath die hem nota bene zelf de deur wijst, en vervolgens compleet demoniseert bij haar omgeving. Terwijl hij blijft geloven in een mogelijke verzoening, zakt zij weg in een morbiditeit waartegen alleen hij het antigif was, is, kan zijn. Met hem neutraliseert Plath haar enige kans op redding, kortom zij pleegt in letterlijke zin de moord op zichzelf. In een huiveringwekkend slot beschrijft Palmen hoe Hughes gebroken achterblijft. Het gekonkel der intriganten en de achterklap van de roddelpers moet dan nog beginnen…
Palmen beschrijft het allemaal in genadeloos efficiënte taal, stilistisch rijk aan beelden en ideeën. De korte alinea’s vertellen niet alleen over de neergang van twee onlosmakelijk verbonden zielen, maar mediteren ook over kunstenaarschap, over tijd, over de botsing der culturen, over het ons-kent-ons van het artistieke circuit, en ga zo maar door.
Beknopt, doch ontzettend krachtig. Finaal trouwens een roman die geen absolute waarheid predikt, maar veeleer nuance toevoegt aan historische ‘feiten’ waarvan het kompas tilt sloeg, omdat Plath nu eenmaal niets verkeerd kon hebben gedaan volgens haar duizenden en duizenden adepten. Simultaan een roman die zowel Plath als Hughes overstijgt, omdat Palmen de universele menselijke natuur en de strijd der seksen onder de loep neemt.
Weergaloos!
4,25*
Met ‘Jij zegt het’ geeft Connie Palmen martelaar Ted Hughes een stem, hij die zich na het overlijden van zijn wederhelft Sylvia Plath in diep stilzwijgen hulde, tot vlak voor zijn dood. In de ogen van de literaire goegemeente was Hughes’ principiële stilte een schuldbekentenis. Palmen ziet andere mogelijke motieven, zoals daar zijn: het sparen van de twee overblijvende kinderen, een gebrek aan energie in de jaren na Plaths dood, of zelfs het willen verhinderen dat zijn wederhelft (die haar hele leven naar roem en erkenning had gehunkerd) postuum van haar voetstuk zou vallen.
Ontnuchterend is ‘Jij zegt het’ zeker. Plath wordt neergezet als pathologische psychiatrie uit de tekstboeken, iets als een kruising tussen manische depressie en borderline persoonlijkheidsstoornis. Zij strikt haar man, die oorspronkelijk geniet van zijn messiascomplex, meer en meer in de mazen van haar hysterische grillen. Hij leert af haar waanideeën te bestrijden, vanuit de ervaring dat elk wederwoord olie op het vuur is. Het vervreemdt hem van haar nog terwijl ze samen zijn, en het distantieert hem van zijn innerlijke stem, kortom zijn artistieke identiteit komt onder druk te staan. Geen wonder dat een scheve schaats lonkt.
En toch! Nog voor hij er heus en wel iets buitenechtelijk op na houdt, is het alweer Plath die hem nota bene zelf de deur wijst, en vervolgens compleet demoniseert bij haar omgeving. Terwijl hij blijft geloven in een mogelijke verzoening, zakt zij weg in een morbiditeit waartegen alleen hij het antigif was, is, kan zijn. Met hem neutraliseert Plath haar enige kans op redding, kortom zij pleegt in letterlijke zin de moord op zichzelf. In een huiveringwekkend slot beschrijft Palmen hoe Hughes gebroken achterblijft. Het gekonkel der intriganten en de achterklap van de roddelpers moet dan nog beginnen…
Palmen beschrijft het allemaal in genadeloos efficiënte taal, stilistisch rijk aan beelden en ideeën. De korte alinea’s vertellen niet alleen over de neergang van twee onlosmakelijk verbonden zielen, maar mediteren ook over kunstenaarschap, over tijd, over de botsing der culturen, over het ons-kent-ons van het artistieke circuit, en ga zo maar door.
Beknopt, doch ontzettend krachtig. Finaal trouwens een roman die geen absolute waarheid predikt, maar veeleer nuance toevoegt aan historische ‘feiten’ waarvan het kompas tilt sloeg, omdat Plath nu eenmaal niets verkeerd kon hebben gedaan volgens haar duizenden en duizenden adepten. Simultaan een roman die zowel Plath als Hughes overstijgt, omdat Palmen de universele menselijke natuur en de strijd der seksen onder de loep neemt.
Weergaloos!
4,25*
* denotes required fields.
* denotes required fields.