Zolang Er Nog Tranen Zijn - Hannelore Grünberg-Klein (2015)
Nederlands
Autobiografisch / Oorlog
176 pagina's
Eerste druk: Nijgh & Van Ditmar,
Amsterdam (Nederland)
Hamburg, 13 mei 1939. Negenhonderd en dertig Duitse joden, onder wie Hannelore Klein en haar ouders, schepen zich in aan boord van de St. Louis. Ze hebben duur betaald voor wat wellicht de laatste kans is om te ontkomen aan de pogroms van het naziregime. Twee weken later, in de vroege ochtend van 27 mei, bereikt het schip Havana, de gedroomde asielhaven – maar de Cubaanse regering weigert de passagiers toe te laten. Er volgen eindeloze onderhandelingen, waar de hele wereld zich mee bemoeit, zonder resultaat. Het schip keert terug en Hannelore zal haar twaalfde verjaardag op zee moeten vieren. Uiteindelijk verklaren België, Frankrijk, Nederland en Engeland zich bereid de vluchtelingen op hun grondgebied toe te laten. De familie Klein treft het slecht, zij belandt in Nederland en krijgt onderdak in het Amsterdamse Lloyd Hotel. Het is slechts een tussenstap in een noodlottige reis die zal voeren langs o.a. Westerbork, Theresienstadt, Auschwitz en Mauthausen. Alleen Hannelore overleeft. Na een maandenlange terugreis, helemaal alleen door Duitsland en Frankrijk, belandt ze ten slotte in haar ‘thuishaven’ Amsterdam.
Maar ze overleefde dankzij haar opgewekte aard.
Ik weet het niet hoor.
De Kleins behoren in Westerbork tot de ‘bevoorrechten’, omdat Hannelore’s vader in de Eerste Wereldoorlog aan het front heeft gevochten en onderscheiden is. Door die status ontkomt het gezin lange tijd aan deportatie naar het Oosten. Maar aan die ‘rust’ komt een einde, als begin 1944 ook de frontstrijders op transport naar Theresienstadt moeten. En dan lees je: ‘Wij kinderen waren zeer nieuwsgierig naar het nieuwe dat ons te wachten stond, niet vermoedend dat het alleen maar ellende zou betekenen.’
Door de zeldzame combinatie van geluk, haar opgewekte karakter, haar jonge leeftijd (waardoor ze te werk gesteld kon worden), haar naïviteit en het naderende einde van de oorlog overleeft Hannelore Theresienstadt, Auschwitz en Mauthausen.