'Sterven Is Doodeenvoudig. Iedereen Kan Het.' - René Gude en Wim Brands (2014)
Nederlands
Autobiografisch / Ideeënliteratuur
57 pagina's
Eerste druk: ISVW,
Leusden (Nederland)
De Denker des Vaderlands, René Gude, is stervende. Voor Human sprak Wim Brands met hem over wat er werkelijk toe doet in het leven, over humeurmanagement en over de troost van de filosofie. Juist nu de dood voor de deur staat, blijken filosofische vaardigheden handig om de gemoedsrust te bewaren. Als je goed over de inrichting van je leven hebt nagedacht, hoef je op het eind niet nog van alles goed te maken. Wie een beetje nadenkt hoeft zich ook niet te verliezen in bozige theorietjes over het bittere lot dat je treft. Natuurlijk dat soort sombere emoties zijn er wel, maar je kunt leren om ze niet kunstmatig, door verkeerd gebruik van je verstand, te verlengen. En wat het sterven zelf betreft: dat moet toch tamelijk eenvoudig zijn. Tot nu toe is het iedereen gelukt.
In zeven hoofdstukken zet Gude zijn gedachten uiteen, naar aanleiding van strategisch door Brands gekozen vragen. Gude spreekt erover dat we leven alsof onze tijd oneindig is, maar bij een mededeling dat we nog slechts een beperkte tijd te leven hebben daar op verschillende (soms extreme of onzinnige manieren) mee om kunnen gaan.
Hij zoekt de troost van de filosofie en wil, ondanks dat zijn leven een grote verandering heeft ondergaan, aansluiting houden bij wat hij altijd al deed. En dat betekent in zijn geval vooral: contact blijven houden met andere mensen.
In zijn filosofische benadering gaat hij uit van de opvattingen van de sceptici, met name de filosoof Pyrrho van Ellis. De interpretatie van Pyrrho door Gude is, dat je nergens dogmatisch in moet zijn; als je geen zekerheid hebt, moet je je niet vastleggen op een (negatief) scenario, maar alle mogelijkheden nog openlaten. Gude noemt tevens de stoïcijn Seneca. De boodschap van stoïci is, dat je je emoties niet moet uitschakelen, maar hun gang moet laten gaan. Emoties laaien op en doven vanzelf weer uit.
Wat je niet moet doen, is met een verkeerd type ‘rationele’ gedachte emoties blijven voeden of versterken. Zoals Gude het uitdrukt: “om te voorkomen, dat er allerlei warhoofderij in jezelf plaatsvindt, heb je filosofie nodig.”
In de verdere loop van het boek past Gude filosofie ook toe op maatschappelijke situaties en geeft hij een korte biografie van zichzelf, zijn studie, zijn ontmoeting met zijn vriendin.
Aan de titel van het boek neem ik op zich geen aanstoot, ik vind die (zoals hier eerder is opgemerkt) inderdaad wel scherp en nuchter, zoals Gude is, maar het moet wel geschreven worden dat die titel nogal uit zijn context is gehaald. Dit citaat van Gude is onderdeel van zijn reactie op een boodschap in de geschriften van Zhuang Zi, een Chinees dichter en taoïstisch filosoof uit de klassieke periode van de Chinese filosofie. Daarnaast beperkt de titel het geheel tot de privé situatie van Gude, terwijl uit het boek juist blijkt dat hij een veel bredere rol ziet weggelegd voor filosofie. Het boek gaat dus dieper dan de titel.
