Mr. Bridge - Evan S. Connell (1969)

Niettegenstaande dit boek 10 jaar na Mrs. Bridge verscheen merk je hier als lezer niets van. Beide boeken gaan naadloos in elkaar over en vullen elkaar prachtig aan. Dat maakt dit dubbelportret zo sterk. Connell gaat op hetzelfde elan verder, in dezelfde vorm, en schakelt zelfs een versnelling hoger.

Mr. Bridge is een archetype van de hardwerkende, verstandige huisvader. Zijn drie belangrijkste motto's zijn:(financiële) zekerheid, onafhankelijkheid en zelfrespect, de dingen die hij op zijn eigen stugge, onverbiddelijke wijze zijn drie kinderen tracht bij te brengen. De man die voor kerst 4 enveloppen in de boom hangt met aandelen. Enveloppen die hij na opening terug verzamelt om veilig op te bergen in zijn kluis. Geen frivoliteiten voor Mr. Bridge. Net zoals Mrs. Bridge houdt ook hij oprecht van zijn gezin en zijn vrouw al beseft hij dat haar leven te leeg is en het zijne te vol. Dit blijft echter altijd bij een vaststelling, iets veranderen of erover praten staat niet in zijn woordenboek.
Uit het vorige boek weten we dat hij toch vooral de 'afwezige' huisvader is, toch handelt dit boek vooral over hem in de thuissituaties. Als lezer weet je dat dit dus die zeldzame momenten zijn.
Van zichzelf denkt hij een betrokken vader te zijn (wat hij ergens in zijn hart wel is) toch schrikt hij zich te pletter als hij van zijn dochter verneemt dat zij hem hard, kil en humorloos vindt, dat hij zijn gezinsleden behandelt als vreemden. Ziehier het grote thema ook van dit boek. Wat een doodzonde, wat een verspilling van het leven, wat een gemiste kans. Op zeldzame momenten beseft ook hij dat het anders had kunnen zijn. Hadden we niet....? is ook hier de grote vraag. De keuze die beide echtelieden maakten nl. verstandig en logisch leven heeft dus zo zijn gevolgen gehad.

Mr. Bridge is een fantastisch uitgewerkte (karakter)schets van een man, een huwelijk en een tijdsbeeld in één.

Het verwondert me dus niet dat deze boeken als klassiekers worden aanzien over het huwelijk.
Als bonus, de twee werken vlak na elkaar kunnen lezen is heerlijk.

Zeer sterk tweeluik!

Het is een feest om na Mrs. Bridge in deze tijd direct het vervolg te kunnen lezen: Mr.Bridge.
Enerzijds zijn er veel overeenkomsten, Mr. Bridge laat zien hoe hij net als zijn vrouw gevangen zit in zijn maatschappelijke rol. Tegelijkertijd bespeur ik bij Mr. Bridge meer diepgang, meer begrip en besef van hóe het anders had kunnen zijn.
Zijn conformisme beperkt zich in tegenstelling tot zijn vrouw hier en daar, bijvoorbeeld hij gaat alleen naar de kerk met Pasen, kerstmis en twee keer extra om zijn vrouw niet het gevoel te geven dat hij in zonde zal overlijden.
Mr. Bridge heeft zeker zijn zonden, naast zijn verantwoordelijkheden en liefde t.o.v zijn gezin. Ten aanzien van seksuele verlangens en frustaties zijn er passages die eruit springen. Dat maakt hem voor mij interessanter dan zijn vrouw, zijn donkere kanten zijn goed zichtbaar. Hij is soms ook hard of onverhuld rascistisch (waarom wil de jeugd alles veranderen, door rassenvermenging bijvoorbeeld). Wat mij betreft kiest Mr. Bridge meer voor zijn positie omdat anders zijn zorgvuldig logisch en praktisch georganiseerde leven in de war raakt.
Aan te raden om beide elkaar aanvullende boeken te lezen!

En heerlijk ook om te lezen hoe de kinderen van Mr. en Mrs. Bridge zich ontwikkelen ...

Net als bij Mrs. Bridge twijfel ik tussen 4,5* of 5*. Ik neig naar 4,5* als aparte boeken en samen 5*

Na het lezen van Mrs. Bridge ben ik vrijwel onmiddellijk verder gegaan in Mr. Bridge. Nadat ik begonnen was werd ik niet direct zo enthousiast als tijdens het lezen van de voorganger. Waar kon dat aan liggen? Niet aan de stijl van schrijven, die was nagenoeg hetzelfde. Als enig verschil zou ik de iets langere hoofdstukken kunnen noemen. Het boek is ook iets groter. Maar daar lag het niet aan. Waaraan dan wel?

Gaandeweg het lezen werd het me duidelijk dat het vooral ging om het irrationele gedrag van Mr. Bridge. Ik kwam tot de conclusie dat Connell iets geweldigs heeft gepresteerd met het tot leven brengen van dit karakter. Hoe ingewikkeld is het om de tegenstrijdige ideeën van de hoofdpersoon zo kernachtig weer te geven. Waar ik me nog kon inleven in de gevoelige eenzaamheid van Mrs. Bridge, kon ik me als lezer veel moeilijk vereenzelvigen met de bekrompen, raciale en afstandelijke Mr. Bridge. Toen ik me dat begon te realiseren kon ik het boek op waarde schatten.

Wat daarbij een rol speelt is dat de opvattingen in de huidige samenleving weer bloot zijn komen te liggen. In Amerika, waar het boek zich afspeelt, maar ook in nabije omgeving merk ik dat de vooroordelen een grotere rol spelen dan je zou hopen. Wat dat betreft is het boek, ondanks een duidelijk tijdsbeeld uit de jaren '30, ook nu, jammer genoeg, weer heel actueel.

Daarbij is het Connell ook nu weer gelukt om heel dichtbij het echtpaar Bridge en hun kinderen te komen. Het is een prachtige weergave van een huwelijk dat niet uit liefde, maar eerder uit gedeelde waarden en normen bestaan, oppervlakkige normen en waarden ook nog. Maar ze bieden het echtpaar houvast, ook al dreigen ze continu de grip te verliezen. Je merkt het aan de kinderen die zich afzetten tegen alles wat hun ouders bindt.

Weer een prachtig boek. Misschien over een tijdje maar eens wat minder bekend werd van Connell gaan lezen.

Theunis

Wat fijn om je bevindingen te lezen over dit boek. En hoe juist ook.
Ik vind dit echt een hele mooie recensie en een eerlijke en andere invalshoek.

Maar waar we het met zijn allen, als lezers blijkbaar over eens zijn is dit: ongelooflijk goed tweeluik.