menu

Voyage au Bout de la Nuit - Louis-Ferdinand Céline (1932)

Alternatieve titel: Reis naar het Einde van de Nacht

mijn stem
4,20 (182)
182 stemmen

Frans
Sociaal

564 pagina's
Eerste druk: Denoël et Steele, Parijs (Frankrijk)

In de oorlog realiseert Bardamu zich de waanzin van de collectief georganiseerde moordpartijen waarvoor de mensen enthousiast in de rij moeten gaan staan om zich te laten afslachten. In Afrika wordt hij geconfronteerd met de hebzucht en de botheid van de blanke kolonist. Maar nergens voelt hij de eenzaamheid zo sterk als in New York, de kille 'rechtopstaande' stad van levende automaten. Terug in Parijs staat hij als arts volkomen machteloos tegenover de achterdocht, de bekrompenheid en het misdadig egoïsme van zijn patiënten.

zoeken in:
avatar van eRCee
3,0
Celine spuwt zijn gal. En dat 500 pagina's lang. Nu ben ik aan de beurt:

Reis naar het einde van de nacht is een grauw boek, niet eens zwart maar grauw. Het beschrijft in zurige oprispingen een weerzinwekkende en lege wereld, bepaald geen lekker leesvoer dus. Ik had dan ook moeite er doorheen te komen. Ontwikkelingen zijn er nauwelijks, de stijl wordt vooral gekenmerkt door platvloerse uitdrukkingen en humor ontbreekt volledig (wat het verder uitstekende artikel dat Ingrid hierboven linkt ook beweert). Kortom, het einde van de nacht komt maar niet in zicht.

Al met al denk ik dat de Franse literatuur zo'n beetje de meest deprimerende is ter wereld: Celine heeft een knus plekje tussen de smerigheid van De Sade, het dirty realism van Zola en De Maupassant, het nihilisme van Sartre en Camus en de genadeloze analyses van Houllebecq. Het zal allemaal wel, ik ga lekker van m'n vrije dag genieten.

avatar van omsk
5,0
Humor ontbreekt volledig? Ik heb me nu juist ontzettend vermaakt met dit boek. Het geweeklaag van de verteller is bij vlagen al zeer amusant, maar het allergrappigste vond ik dat werkelijk iédereen die Céline tegen komt op de zelfde klagerig-filosofische manier tegen de wereld aan kijkt. Zo ontvouwt Céline een hele eigen wereld die alleen in een boek zou kunnen bestaan.

En dat is waar de hele literatuur om gaat, een schrijver heeft een aantal blanco velletjes en van daaruit heeft hij de vrijheid de wereld neer te zetten zoals hij dat wil. De absurde manier waarin Céline een wereld beschrijft die werkelijk op geen enkele manier deugt, is heerlijk om te lezen. En ik dat vind dat niet omdat ik een naar herkenning zoekende misantroop ben, maar omdat Céline zijn beschrijvingen zó over de top trekt dat het me haast onmogelijk lijkt om dit boek als een serieuze Schopenhauer-achtige aanklacht te zien. Céline gebruikt zijn misantropie om een sfeer te schetsen, niet om de superioriteit van zijn persoonlijkheid door te drukken. Dat is althans hoe ik dit boek beleef, en dat is waarom ik zoveel sympathie voor de ik-persoon opbreng.

Ik heb dit boek haast aan één ruk door uitgelezen en toen ik het uit had dacht ik: dit is pas een boek. Een boek, zoals het idee dat je je voorstelt bij een goed boek als je een jaar of twaalf bent en buiten Carry Slee totaal nog geen literaire bagage hebt. Het verhaal is boeiend, bijtend, afwisselend en grappig. Ik dacht na ieder beschreven avontuur: nu zal het boek toch zeker wel een inzinking krijgen, dit niveau zal Céline toch niet kunnen vasthouden. Maar de inzinking kwam niet, en het boek boeide tot het einde. Vijf sterren en een hoge notering in mijn top 10.

avatar van Raskolnikov
4,5
550 pagina’s lange polemiek over hoe rot het bestaan wel niet is. Oplossingen, verzachtende middelen; voor Céline bestaan ze niet, wat dit misschien wel het meest verontrustende boek maakt dat ik ooit las. Toch snap ik de link met Sarte en Camus maar ten dele. Zo compromisloos als Céline is, zijn zij (terecht denk ik) niet, en bieden altijd nog wel antwoorden en hoop. Ook gaan zij dieper als het gaat om het zoeken naar verklaringen, met het gedachtegoed van het existentialisme als gereedschap. Céline slaat de lezer louter in het gezicht met zijn standpunt dat het bestaan onoverkomelijke ellende is. À la Nietzsche geen argumentatie, maar pure retoriek om de lezer zo murw te beuken dat deze niet anders kan dan hem geloven. Het moet gezegd, Céline’s talent is indrukwekkend. In de beste delen van het boek, de slagvelden van WO I, Afrika en New York, volgt alinea op alinea die ik direct herlas, zo scherp en toch ook humoristisch zijn Céline observaties.

In Reis lees ik niet eens zo zeer een haat tegen de mensen, of bepaalde sociale klassen (waar ik een beetje beducht voor was), als wel tegen het bestaan. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje, de enige manier te ontsnappen aan de intrinsieke ellende van het bestaan is oogkleppen op te zetten en ons over te geven aan de afleidingen van het leven. Voor Céline is dat, met stip op 1, seks en op 2 de cinema. Maar met name dat eerste; de mens is een dier dat enkel zijn instincten kan volgen. Tot mijn verrassing wordt hier niets verhullend over geschreven, veel teksten uit Reis zou ik pas ver na WO II verwachten. Alleen al door de moderne, compromisloze schrijfstijl terecht opgenomen in de canon van 20e eeuwse literatuur, met slechts die kleine ‘maar’ die voorkomt dat ik het boek de volle score geef.

avatar van manonvandebron
4,5
Zelden is de wereld zo zwartgallig en cynisch beschreven als hier. De Nacht heeft een letterlijke betekenis, want veel omzwervingen vinden na zonsondergang plaats. Figuurlijk slaat het woord op de schaduwzijde van het leven en op de drang hier steeds dieper in door te dringen, tot het onvermijdelijke einde.

Bardamu bekijkt de wereld vanuit kikkerperspectief. Deze antiheld maakt een odyssee zonder nobel doel. Hij ziet de oorlog in de Leiestreek, de jungle in koloniaal Afrika, groezelige steegjes in de banlieues. Veel arme schooiers trokken destijds naar Amerika om het fortuin te zoeken, maar voor Bardamu is zijn doktersdiploma een reden om terug te keren. In die grafkelder komt hij dicht bij de dood.

Als cynicus en nihilist hecht hij geen waarde aan ideeën als patriottisme en naastenliefde. Sommige uitspraken kunnen uitgelegd worden als seksistisch of racistisch, maar hij doet grof en hatelijk tegen bijna iedereen, dus discrimineert hij niet. Heel af en toe sijpelt er toch nog een teder kantje door. Robinson is het idée fixe dat overal opduikt. Deels is hij een spiegelbeeld of een nog ergere versie van Bardamu, zij het met een lager libido.

Céline laat zich gaan met z’n zwaarmoedige, smerige voorstelling van het leven. Een aanrader is ook de versie met illustraties van Jacques Tardi.

Gast
geplaatst: vandaag om 21:37 uur

geplaatst: vandaag om 21:37 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.