Nynke - Leendert van Wezel (2012)

Eens in de zoveel tijd lees ik min of meer bij toeval een boek en dit keer was Nynke de gelukkige. Na het lezen van de beschrijving was ik al snel geïnteresseerd: een heksenproces in de zestiende eeuw, dat doet me denken aan boeken van Thea Beckman en Simone van der Vlugt die ik met veel plezier gelezen heb.

In dat opzicht werd ik zeker op mijn wenken bediend. Leendert van Wezel is goed de materie ingedoken en dat is goed te merken. De historische achtergrond is zorgvuldig opgebouwd en levendig aanwezig. Als je niets wil lezen over de Reformatie of Willem van Oranje zou ik ver weg blijven van dit boek, maar ik vind de historische achtergrond interessant – en in dit geval zeker ook relevant. Nynke heeft echt bestaan en hoewel Van Wezel de geschiedenis gefictionaliseerd heeft, is hij er goed in geslaagd om je een beeld te geven van hoe het gegaan zou kunnen zijn. Soms vertelt hij ook hoe iets werkelijk gegaan is, zoals de afschuwelijke executie van Balthasar Gerards.

Nynke is ook wel een bijzonder persoon. We zien haar door de ogen van Lenert, die haar al zijn hele leven kent en nog altijd geen hoogte van haar kan krijgen. Hoe kan het dat ze zoveel weet, dat ze zo sterk is en dat het haar voor de wind gaat terwijl de rest van de stad het moeilijk heeft? Hoe kan het haar zo koud laten dat er onder de bijgelovige inwoners van Goedereede steeds meer mensen zijn die haar ronduit voor heks uitmaken? Lenert is zelf ook niet vrij van bijgeloof, getuige het duiveltje dat hij altijd in zijn zak heeft. Mijns inziens wordt het duiveltje echter wel heel vaak genoemd, net als Lenerts eigenschap om geuren te beschrijven als kleuren. Ik weet niet wat dat toevoegt aan het verhaal. Ook de man in het zwart die aan het einde steeds opduikt had van mij weggelaten mogen worden.

Nynke kent nog wel meer zwakke punten. Voor een boek dat over Nynke gaat blijven we wel heel vaak hangen bij Lenert en zijn ergerniswekkende vrouw. Halverwege het boek zakt het verhaal dan ook wat in. Ook is de beeldspraak soms wat teveel van het goede en tegen het einde wordt het me soms iets te sentimenteel. Soms komen er scenes voor die ik helemaal niet kan plaatsen in het verhaal en die er alleen maar van afleiden. Lenerts langzaam vallende kwartje op het eind had misschien toch iets sneller gekund. Het echte einde vond ik dan wel weer zeer geslaagd.

In het geheel genomen vind ik Nynke een redelijk goed verhaal. De historische achtergrond is heel netjes uitgewerkt, en een complexe broer-zusrelatie kan mij ook altijd erg boeien. Dit is Van Wezels eerste grote roman, eventuele volgende zal ik graag lezen – hopelijk zit er groei in. In de grote lijnen van Nynke laat hij namelijk zien dat hij wel degelijk het soort verhaal kan vertellen dat ik graag lees.