Finnegans Wake - James Joyce (1939)

http://www.finnegansweb.com/wiki/index.php/Main_PageVoor de geïnteresseerden die eens willen weten hoe dit boek er nu juist uitziet.

Ik ben zeer benieuwd hoeveel mensen dit boek gelezen hebben. Het schijnt echt een ramp te zijn en vrijwel onleesbaar. Misschien een leuk Boekmeterproject?

Het is compleet onleesbaar, net zo'n opgave als 500 Panorama's uit de jaren 60 doorlezen. Van wat ik gelezen heb, zou ik op een 1,5 uitkomen.

Ik vind trouwens de hele figuur James Joyce enorm gehypt. Vraag me af waar zijn populariteit vandaan komt...

James Joyce was wel degelijk een genie, maar dat maakt z'n boeken er natuurlijk niet leesbaarder op. Ikzelf heb er nog nooit een uitgelezen, maar dat komt mettertijd nog wel eens. Met het lezen van een introductie tot James Joyce komt de waardering echter vanzelf wel; hoe de man met taal speelt is simpelweg prachtig.

Mwoah. Voor mij is het geen plezier meer, het is meer het oplossen van ingewikkelde cryptogrammen. Onzin wat je beweert, trouwens. Het lezen van een introductie zou nooit en te nimmer nodig moeten zijn, voor het waarderen van een boek.

Natuurlijk, onzin. Waardering voor kunst komt niet per sé vanzelf. Dat je het verder onleesbaar vindt, daar kan ik best mee inkomen. Joyce is niet de makkelijkste, natuurlijk. Maar met het lezen van een introductie kom je misschien wel een heel eind en begin je het wellicht veel meer te waarderen. Commentaren en introducties worden niet voor niets gezien als onderdeel van de literaire canon.

Ik schat dat dit album nooit in de toplijsten zal kunnen komen .

Commentaren achteraf, ja. (Dus na het lezen van een boek)

Maar voor je een boek gaat lezen, zou het absoluut niet nodig moeten zijn.

Je mag de introductie wat mij betreft ook achteraf lezen, hoor.

In het hele boek zijn tien donders te horen. Elke donder behandelt de geschiedenis van de taalkundige uitdrukking van een begrip. Bijvoorbeeld
"Bladyughfoulmoecklenburg
whurawhorascort
astrumpapornanennykocks
apastippatappatupper
strippuckputtanach"
gaat over prostituées. Ik ga het wel uit elkaar moeten halen om het te kunnen posten. Het lijkt me een kleine honderd letters te bevatten.

Zo, daar is wel aardig wat tijd in gestoken

Jij bent een Nederlander zeker?

Sterker nog, iedere donder bestaat uit exact honderd tekens. De eerste staat overigens al op de eerste pagina van het boek: "The fall (bababadalgharaghtakammin
arronkonnbronntonneronntuonn
thunntrovarrhounawnskawn
toohoohoordenenthurnuk!)"

Aangezien de reputatie en de kosten van de nederlandse uitgave,durfde ik het boek eerst niet te kopen.
Dat heb ik toch gedaan,het boek is chaotisch, druk, en onzinnig.
Toch is dit boek op een krankzinnige manier briljant, toch lijkt het net of Joyce totaal niets geeft om de lezer,
daarom 3.5 sterren.

Ik heb de Nederlandse vertaling laatst in de bibliotheek zien liggen en vroeg me toen af hoe dit boek eigenlijk vertaald kon worden?

Passages from James Joyce's "Finnegans Wake" (1965-67) hier te zien... misschien helpt dat ook wat bij het lezen ?

En hier leest Joyce himself een stukje voor.

Het filmpje had zo geregisseerd kunnen zijn door David Lynch...

Vooralsnog vind ik het interessanter om óver Joyce en zijn werk te lezen, dan de werken zelf te lezen (met uitzondering van Dubliners en A Portrait).
En hoe meer ik over Ulysses en de Wake lees, hoe meer zin ik krijg om in de boeken zelf te beginnen. En dat ga ik binnenkort ook zeker doen. Vooralsnog eerst Ulysses, Finnegans Wake komt later ook nog wel. Maar dat zal nog wel een paar jaar duren.

Ongetwijfeld briljant boek, maar ook volledig ondoordringbaar voor mij vrees ik. Na een bladzijde of dertig heb ik het opgegeven. Uysses heb ik met veel plezier gelezen, maar dit red ik niet.

Hoe is de Nederlandse vertaling? Die lijkt me wel interessant, als ik Ulysses door ben gekomen.

Hier is hij dan, de Finnegans wake: een gebouw waar Joyce een zeventiental jaar aan getimmerd heeft, helaas heeft hij bij zijn dood de sleutel ingeslikt...

Ulysses het boek van de dag en Finnegans wake het boek van de nacht, waarin personages voortdurend transformeren, elk woord geladen is met betekenis, alle soorten draden door het boek lopen en een mengeling van talen, een resem aan rivieren er met de oren worden bijgesleurd. Maar waar is dan dat ideale, slapeloze lezerspubliek waar Joyce zo van droomde?

Tja, geef mij dan toch maar die goeie, ouwe Bloom.

‘It never ends’: the book club that spent 28 years reading Finnegans Wake - The Guardian.

Met hetzelfde tempo zijn we klaar in 2051.

Meesterwerk. Joyce’s gespeel met taal is ontzagwekkend, en brengt je tijdens het lezen in een trance. Ik ben in tijden niet meer zo gefocust geweest op een tekst, en het was telkens weer moeilijk om mij ervan los te trekken. Een werkelijk unieke leeservaring.

Waarom Finnegans Wake zo’n uitwerking op mij heeft is niet helemaal te verklaren, maar vooral omdat het geen onzin is - het is duidelijk uitgedacht, heeft een betekenis en is zorgvuldig geconstrueerd. Dat fascineert mateloos. En gaandeweg leer je hoe je het moet lezen.

Ik ben de laatste tijd wat films betreft steeds meer gefascineerd door experimentele werken, om mijzelf uit te dagen en te zien hoe experimenteel het kan worden voor het mijn aandacht verliest, en dit valt in hetzelfde rijtje. Het had ook hetzelfde effect op mij: werkelijk origineel, uniek, eigenzinnig.

Mijn eerste leeservaring deed ik met online bronnen - soms heb je geen idee wat er gaande is, en dan ineens komt er weer een heldere passage of zinsnede, om je weer te focussen. Zeker in de laatste 50 pagina’s komen er hele pagina’s met ineens traditionele proza die mij verrasten.

En het verhaal is veel moderner dan ik had gedacht; ik had een beeld van oude volksvertellingen gedrenkt in Bijbelse referenties, maar het gaat over het hier en nu (of: Joyce’s tijd) en zonde, schuld, vergeving, maar ook leven, dood, en de droomstaat, wat perfect samenvloeit met de beleving van de tekst. Zodra je je maar enigszins verdiept in de thema’s blijkt Finnegans Wake stijf te staan van betekenis.

Maar de betekenis van het werk staat ondergeschikt aan de ervaring ervan, wat mij betreft, al heb ik nu wel zin om een goede gids te kopen en een nieuwe close reading te doen.

De boutique uitgeverijen Ithys & Houyhnhnm Press hebben Finnegans Wake in 2010 uitgebracht in een luxe editie voor de belachelijke prijs van €350,- in de goedkope editie, en €3000,- voor de meest luxueuze uitgave. Niet iets voor mij, dacht ik, ondanks dat ik dit werk wel in een nette hardcover editie zou willen hebben. Totdat ik zag dat deze edities de 'first critically emended and completely reset edition of James Joyce's Finnegans Wake since its original publication in 1939' zijn, wat zoveel betekent dat de tekst is teruggebracht tot de origineel door James Joyce bedoelde staat, op basis van originele manuscripten, correspondentie en tal van andere bronnen. Maar liefst honderden edits zijn aangebracht in de tekst, en het geheel is opnieuw en nauwkeurig gezet. Dit omdat de editie in 1939 (en dus alle daaropvolgende) om diverse redenen eigenlijk een foutieve weergave is van wat Joyce oorspronkelijk bedoelde, met grote gevolgen voor de muzikaliteit en originaliteit van de tekst (zoals deze te zien is in bijvoorbeeld de Penguin en Faber uitgaven). Dat maakt het dan weer interessant...

FINNEGANS WAKE by James Joyce: Standard issue | ITHYS & HOUYHNHNM - ithys-houyhnhnm.square.site

UPDATE: In juni van komend jaar verschijnt er een nieuwe Modern Classics editie van Finnegans Wake bij Penguin, en het lijkt erop dat deze tekst gebaseerd is op bovenstaande editie van Ithys & Houyhnhnm, dus inclusief hun honderden edits, a.k.a. de ‘Restored Text’ van Danis Rose en John O’Hanlon. Dat maakt deze uitgave een stuk betaalbaarder (doch minder speciaal).
Finnegans Wake - penguin.co.uk

Voor wie altijd al de Wake had willen lezen, maar te geïntimideerd was door de tekst en reputatie: de nieuwe Penguin Modern Classics editie die morgen (op Bloomsday) verschijnt, start met een samenvatting van ieder hoofdstuk! Maakt het toch net weer een beetje toegankelijker om het geheel te begrijpen (al zie ik het boek denk ik liever als een mysterieus enigma en zou ik het niet volledig willen begrijpen, maar deze korte tekstjes zien eruit als een fijne houvast).

Leuk, maar tenzij ze door Joyce zelf geschreven zijn vraag ik me af in hoeverre je van dit boek samenvattingen kunt maken waarvan je ook maar enigszins zeker kunt zijn dat ze een beetje "kloppen"?

Verder is dit een boek dat me al heel lang fascineert en dat ik ook al jaren in de kast heb staan. Maar het is eigenlijk nooit bij me opgekomen om het ook echt te gaan lezen. Beetje moeilijk uit te leggen, het is alsof ik mezelf heb wijsgemaakt dat het lezen van dit boek überhaupt geen valide optie is. Misschien moet ik het gewoon maar eens gaan proberen...

Haha, touché, maar door de vele onderzoeken die er door de decennia heen gedaan zijn naar het boek door academici, alsook de vele vertalingen naar andere talen (waaronder een Nederlandse vertaling, of ‘hertaling’), denk ik maar zo dat er weldegelijk mensen zijn die begrijpen waar het boek over gaat. Of in ieder geval in zoverre dat er op grote lijnen uitgelegd kan worden wat er in een hoofdstuk gaande is. Ik ben het ermee eens dat grote delen van FW multi-interpretabel zijn (er zijn niet voor niets meerdere dikke boeken over volgeschreven), en dat niemand écht weet waar het over gaat, maar deze samenvattinkjes van een halve tot 2 pagina’s per hoofdstuk durf ik nog wel te vertrouwen.



Dit begrijp ik heel goed! Mijn eerste aanraking met de Wake was ook een reactie van ‘dit is niets voor mij’ en ‘waarom zou iemand dit willen lezen?’ Ik heb me er toe ‘op moeten werken’ via een groeiende fascinatie voor andere experimentele media, avant-garde literatuur, tot mijn fascinatie voor Joyce’s FW begon te groeien. En mijn vraag ‘waarom zou je dit willen lezen?’ werd ineens een oprechte vraag, en mijn nieuwsgierigheid naar hoe de tekst dan in elkaar stak groeide, tot ik besloot om het gewoon maar te wagen. En het is zeker niet voor iedereen, maar als je echt nieuwsgierig bent zou ik hem gewoon eens oppakken en zien hoe ver je komt? Misschien verras je jezelf .

Nou, eerlijk gezegd projecteer ik hier ook enigszins mijn eigen gebrek aan begrip van dit boek op de experts die er ongetwijfeld wel een en ander van weten. En bij een boek als dit alles wat een beetje houvast geeft of interpretatie biedt wat mij betreft welkom!

En ik denk dat ik vroeg of laat ook zeker wel eens aan dit boek ga beginnen. Over de jaren heen heb ik wel losse passages gelezen hier en daar en ook over het boek gelezen, dus iets van voorwerk ligt er gelukkig al.

Herlezen.

Ik heb Finnegans Wake nu in het Engels en de Nederlandse ‘hertaling’ gelezen (zo genoemd omdat Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes het van Joyce’s nazaten geen vertaling mogen noemen). En ik ben behoorlijk onder de indruk van de Nederlandse versie. Niet alleen omdat de heren van ieder woord van het origineel Joyce’s intentie moesten begrijpen voor het vinden van een goed ‘Nederlands’ alternatief, maar ook omdat ze eenzelfde linguïstische genialiteit moesten tentoonspreiden wilden ze eer kunnen doen aan het origineel.

Ik zet ‘Nederlands’ hier tussen aanhalingstekens, omdat Henkes en Bindervoet, net als Joyce, uit talloze talen en dialecten putten in hun versie, maar dit keer vanuit de basis van het Nederlands.

Grappig hierin is, dat wanneer Joyce met het Nederlands speelt (met name in de eerste helft van hoofdstuk 4, maar ook verderop in het boek), Henkes en Bindervoet juist niet de Nederlandse woorden laten staan, maar er bijvoorbeeld iets Frans van maken, om eer te doen aan de geest van het origineel.

Ook opmerkelijk (en imposant) is dat de Nederlandse versie in exact hetzelfde aantal pagina’s is gezet als het origineel, namelijk 628 (dit omdat Joyce’s kleinzoon vereiste dat de eerste editie van de Nederlandse versie steeds op de linker pagina het origineel moest tonen, met op de rechter pagina de hertaling), waardoor je eenvoudig de edities kunt vergelijken en opzoeken hoe bepaalde passages zijn vertaald.

Enige kritische punt is dat het Engelse origineel uiteindelijk lekkerder ‘vloeit’ dan het soms geforceerde Nederlands, en daarmee vaak mooier klinkt (wellicht ook omdat ik Engels vaak simpelweg een mooiere taal vind). Daar komt bij dat de ‘hertalers’ naar mijn idee vaak wat zijn doorgeslagen in hun creativiteit, waarbij veel helderdere passages van de Wake in het Engels, ineens onduidelijk zijn geworden in het Nederlands. Bovendien kreeg Joyce het vaker voor elkaar om zijn verzonnen woorden, wanneer je ze hardop uit zou spreken, ineens voor zich te laten spreken wat ermee bedoeld wordt - dit linguïstische vernuft beheren Henkes en Bindervoet niet op hetzelfde niveau.

Inhoudelijk heb ik in mijn tweede leesbeurt weer meer opgestoken dan in mijn eerste (Bijbelse mythologie, Ierse geschiedenis en het heden zijn met elkaar vervlochten in een hallucinante droom) - ook dankzij de, op grote lijnen, samenvattinkjes van ieder hoofdstuk - zonder teveel af te doen aan het mysterie van dit meesterwerk.

Beter dan Ulysses? Misschien. Maar in ieder geval imposanter en - voor mij althans - intrigerender.