Harvest - Jim Crace (2013)

Zeer lovend ontvangen boek en was shortlisted voor de Man Booker 2013.

Als er één boek is dat ik dit jaar wil lezen is het dit ! Hier kijk ik enorm naar uit.

****

Oogst - Jim Crace - cobra.be

In een onbenoemd dorp ergens in de 17de eeuw proberen de 58 inwoners zich in leven te houden met de graanoogst. Zij werken als lijfeigenen voor hun heer. Deze eeuwenoude geordende gemeenschap (over)leeft volledig op zichzelf, iedereen is er familie van elkaar en een wereld buiten hun afgebakend domein is onbestaande maw een kwetsbare gemeenschap in een wel zeer kleine wereld. Door de komst van drie vreemdelingen en een nieuwe landeigenaar, die wil overschakelen op schapenteelt, komt alles in 7 dagen tijd op losse schroeven te staan. Hoe dit alles mogelijk is wordt door Jim Crace op zeer poëtische wijze uit de doeken gedaan. De beschrijvingen van het dorpsleven vond ik magnifiek mooi, de sfeerschepping eveneens. Onderliggend snijdt dit boek meerdere thema's aan: xenofobie, privatisering, schuldgevoel....

Heel mooi boek, met zeer veel plezier gelezen!

Dit verhaal speelt zich duidelijk in het verleden af. Een primitief-rurale gemeenschap waar er toch al een landheer is en 'inferieuren' die zijn land bewerken. Toch hebben die landbouwers het niet zo slecht. Alles is veilig homogeen en afgebakend. Iedereen kent iedereen. Een beetje zoals het leven in elke Vlaamse doorsneeparochie eind jaren zestig, begin jaren zeventig (mijn jeugd en ook toen leek het alsof er nooit iets mis kon gaan).

Maar veel meer wordt er niet meegegeven. Er worden nergens concrete jaartallen of plaatsnamen vermeld. Dat maakt het allemaal vrij abstract en dat lijkt ook de bedoeling. Al gauw kreeg ik dan ook het benauwende gevoel dat ik een 'parabel' aan het lezen was. Dat het verhaal zelf maar een ingedikt fantasietje is die de Grote Les moet duidelijk maken. Wel, die Grote Les kan me gestolen worden.

Het verhaal zelf leek er plots veel minder interessant door. Leek? Het wérd minder interessant. Er was niemand om jezelf mee te identificeren. Ik zag nergens échte mensen, alleen figuranten in een vertelsel. Het voelde allemaal nogal afstandelijk en de slapjanus van een verteller maakte het er ook niet bepaald pittiger op.

Ik heb het in vertaling gelezen, dus ik kan er niet écht over oordelen, maar het gebruik van oude termen ten spijt, werd ik nergens meegesleept door de prachtige taal. Hoewel dat toch vaak over dit boek wordt beweerd. Ik vond de taal hooguit een beetje raar, alle koddebeiers nog aan toe!, en waarschijnlijk zo geschreven om het archaïsche karakter mee te geven.

Het deed me vaag denken aan 'The Village' (film) en dit verhaal was me veel te hermetisch, netjes afgelijnd… te licht eigenlijk.

PS.

Ik heb de uitgave met op de cover een soortement 'Grapes of Wrath' arbeider uit de jaren dertig. Ik heb geen flauw idee wat de uitgevers bezield heeft om zo'n verwarrend beeld te gebruiken. Iemand die wél enig idee heeft?