menu

Van Oude Menschen, de Dingen Die Voorbij Gaan - Louis Couperus (1906)

Alternatieve titel: Van Oude Mensen, de Dingen Die Voorbijgaan

mijn stem
3,89 (100)
100 stemmen

Nederlands
Psychologisch / Ideeƫnliteratuur

454 pagina's
Eerste druk: L.J. Veen, Amsterdam (Nederland)

In 'Van Oude Menschen, de Dingen Die Voorbij Gaan' schetst Couperus in het Den Haag van de eeuwwisseling een groep heel oude mensen. Om hen heen zweven de schimmen uit het verre Java. Hun schijnbaar rustig naar de dood verglijdende levens worden beheerst door het erge, dat lang geleden in een tropische onweersnacht gebeurde. In heel zorgvuldig gekozen woorden tekent de schrijver deze door angst en wroeging beheerste, dodelijk vermoeide mensen, die eens door liefde en passie gebonden waren.

zoeken in:
3,5
Mijn eerste kennismaking met Couperus. Ondanks dat het geheel ietwat traag leest, zijn de beschrijvingen wonderschoon, vooral in het eerste deel. In het tweede deel verlies je zo nu en dan de personages een beetje. Eindigt wel weer erg mooi...

3,5*

avatar van -JB-
3,5
'Van Oude Menschen, de Dingen die voorbij gaan' is een roman met sfeer die nooit beklemmend wordt. Er is 'dat ding' waar iedereen van weet, maar nooit dreigt dit aan de oppervlakte te komen en uiteindelijk lost het zichzelf op. In mijn ogen is dit deel dan ook niet helemaal geslaagd.
De tweede verhaallijn die gaat over de liefde in de familie, is dan ook interessanter. Iedereen vecht er op zijn eigen wijze mee en nergens slaagt hij echt. Een mooie beschouwing vanuit een psychologisch perspectief. Maar ook dit verhaal bloedt een beetje dood, doordat ook hier te weinig gebeurt.
Een boek dat vol is van mooie taal, maar waar meer in had gezeten.

avatar van Manta
4,0
Vergeleken met die andere (familie), die in hetzelfde tijdsgewricht in Lübeck het eigen verval met lede ogen moet aanzien, is het verhaal over Ottilie Dercksz en haar nazaten beduidend minder ambitieus. Maar dat maakt het voor de betreffende familieleden niet minder schrijnend.

Afgezien van een incidenteel kort verhaal ( De Obsessie ) tijdens de middelbare schooltijd en het in die tijd waarachtig schokkende beeld van een blote Pleuni Touw, badend in bloed voor de televisiebewerking van De Stille Kracht, is Oude Mensen mijn eerste echte kennismaking met Couperus. Ik had schrik voor het stoffige imago van de man die volgens ‘de canon’ misschien wel onze meest vooraanstaande schrijver is. Die aarzeling is ten onrechte, zoals eenieder weet die met het archaïsche Nederlands overweg kan. Op een elegante, suggestieve manier ontvouwt Couperus al vroeg in het boek, waarin alle personages aanhoudend ouder en jonger lijken dan ze zijn, de eerste onthutsende feiten: dood- en erfzonde, bloedschande en zwijgen. En een zware schuld, die als een stil, verwijtend fantoom - Het Ding - voorbijgaat. In plaats van stoffige of trage kost, zien we een schrijver die bij wijlen radicaal zijn tanden kan laten zien:
"recht zat zij, als troonde zij, als ware zij een vorstin naar leeftijd en naar gezag, waardig en zonder blaam, maar zó breekbaar en bros, als zou de adem van de Dood straks haar ziel verwaaien."
Of:
"...zijn dun grijs haar scheen, weggevreten door mot, nog in rafels aan zijn schedel te hangen,..."
Zo borduurt Louis Couperus de details op zijn sluier van authentieke alledaagsheid waaronder de angst, de verdorvenheid en het schandaal trillen en sidderen!

Het duurde even voor ik mijn vinger erachter kreeg, met wie ik nu eigenlijk geacht was mee te leven. Mededogen, of plaatsvervangende spijt, voor deze of gene is niet moeilijk op te brengen maar de enige die ik het geluk kan gunnen is de jonge Ottilie; zij heeft aan het grauwe, schuldige bestaan in Nederland weten te ontkomen en in Nice een modern, vrij leven gevonden met haar minnaar. Echter, zij mag dan weliswaar een verfrissende verschijning zijn, meer dan een voetnoot in de hele geschiedenis neemt ze niet voor haar rekening. Pas op driekwart van het boek drong tot me door dat de momenten waarop Het Ding Dat Voorbij Gaat daadwerkelijk langs trekt, de eigenlijke hoogtepunten van het boek zijn. En daar gaat ook de sympathie naar uit; het Ding wil gekend worden! Want laten we eerlijk wezen, die personages klungelen stuk voor stuk maar wat aan...

De tragedie van Van Oude Mensen lijkt misschien over een noodlottig incident uit het verleden te gaan, maar in essentie beschrijft het de tragiek van niet weten te midden van getrouwen, van weten en zwijgen, en van de zelf-overtuigde eenzaamheid van de zwijgend-wetende. De griezelige wijze waarop het Ding optreedt in nabijheid van de oude Ottilie, die met het verleidelijke uiterlijk en verlangen van haar inmiddels lang vervlogen jeugd alle decadente onheil over haar nazaten heeft afgeroepen, is in feite al niet meer nodig. De stervende over-overgrootmoeder schat haar verzwijgen als haar grootste zegen. In die illusie vouwt ze gelukzalig haar handen en laat een etterende wond achter, die zij niet alleen zichzelf maar ook de anderen heeft ontzegd te verzorgen. En dan toch nog zoveel liefde - of wat daar voor doorgaat - om zich heen...

Twee kwesties knagen nog. In het tamelijk droge nawoord bij de Perpetua-uitgave wijst Fréderic Bastet op een aantal autobiografische details (van Couperus' levensloop ben ik maar weinig op de hoogte) waaronder de impliciete homoseksuele aard van Lot. Laat dat dan eventueel verklaren waarom zijn incestueuze huwelijk met Elly geen enkele bedenking bij hem teweeg brengt. Maar een raadsel blijft waarom de oude Ottilie en de oude Takma, als ze dan zo gepassioneerd van elkaar hielden, na hun schanddaad nooit getrouwd zijn.

avatar van Lalage
2,5
Het is een aparte familie, met veel onuitgesproken gedoe. Misschien komt het door de veelheid aan personen dat ik me voor niemand echt interesseer. De vele herhalingen gaan me vervelen, zowel de gedachten die in kringetjes gaan en de gesprekken waarin steeds hetzelfde wordt gezegd, als de uitspraken die door het boek heen telkens terugkomen. Hoe het precies zit met die moord kan me ook weinig schelen. Kortom, dit viel me tegen.

Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan… – Louis Couperus | Lalagè leest - lalageleest.nl

Gast
geplaatst: vandaag om 00:08 uur

geplaatst: vandaag om 00:08 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.