menu

Nu in Handige Meeneemverpakking - Ted van Lieshout (2013)

mijn stem
3,17 (3)
3 stemmen

Nederlands
Ideeƫnliteratuur

148 pagina's
Eerste druk: Querido, Amsterdam (Nederland)

Ted van Lieshout schetst in 'Nu in handige meeneemverpakking' een tragisch en hilarisch portret van onze maatschappij en van de manier waarop we met elkaar communiceren. Hij laat er echter kanten van zien die ons gewoonlijk ontgaan. Van Lieshout heeft oog voor het gewone in het bijzondere en het bijzondere in het gewone.

zoeken in:
avatar van liv2
Van Lieshout gebruikt een eigenzinnige vorm: het blok. 'Ik wil dat je aan de tekst niet kunt zien wat het is, zoals je een boodschappenlijstje of een brief in één oogopslag herkent. Ik wil dat je pas snapt wat het is op het moment dat je de tekst léést.'

avatar van mjk87
Een banaan, leuk. De LP met de banaan is nog altijd één van de beste ooit gemaakt. En Lieshouts Gebr. is een uitstekend boek.

avatar van liv2
mjk87 schreef:
Een banaan, leuk. De LP met de banaan is nog altijd één van de beste ooit gemaakt. En Lieshouts Gebr. is een uitstekend boek.



Maar dan zou je hem ook van de kaft moeten kunnen 'pellen'

avatar van Ted Kerkjes
3,0
Ted Kerkjes (moderator)
mjk87 schreef:
De LP met de banaan is nog altijd één van de beste ooit gemaakt.

Welke 'LP met de banaan' bedoel je hier?


avatar van Ted Kerkjes
3,0
Ted Kerkjes (moderator)
De artiest die zijn hele artistieke loopbaan zijn uiterste best deed zichzelf te vernieuwen, presteert het met dit werk om binnen één bundel in herhaling te vallen.

In 2011 introduceerde Ted van Lieshout met zijn bundel Driedelig paard twee nieuwigheidjes: het beeldsonnet en het blokgedicht. Laat ik met het beeldsonnet beginnen: het beeldsonnet is een sonnet (twee keer vier regels, twee keer drie regels), maar dan van beelden. Dus sinaasappels of schelpen of wat dan ook. Het blokgedicht is een tekst in de vorm van een blok (een gevulde bladspiegel), waardoor de tekst van al haar uiterlijke kenmerken is ontdaan, zodat de lezer niet in één oogopslag ziet dat het om een boodschappenlijstje of liefdesbrief gaat, maar echt moet lezen om daar achter te komen.
Het oeuvre van Van Lieshout kenmerkt zich door eigenzinnigheid en eigenwijsheid. De kunstenaar experimenteert er in zijn bundels flink op los met taal en beeld en slaat om de haverklap een nieuwe weg in. In "Een lichtblauw kleurpotlood en een hollend huis", een fantastische conceptuele dichtbundel, experimenteerde hij met verschillende soorten papier, zoals doorzichtige vellen; in "Multiple noise" stonden schetsen en studies centraal; in "Mama, waar heb je het geluk gelaten" verkende hij de mogelijkheden van fotobewerking, et cetera. Driedelig paard vond ik een zeer sterke bundel. Toch hoopte ik dat Ted van Lieshout wel weer snel een andere weg in zou slaan, want ik vond dat de mogelijkheden van het beeldsonnet en het blokgedicht wel verkend waren. Op het beeldsonnet was ik al vrij snel uitgekeken: na een bundel beeldsonnetten heb je het wel gezien, lijkt me. Het blokgedicht vind ik wel een aardig concept, maar ik had met Driedelig paard al het vermoeden dat Van Lieshout zelf ook niet echt wist wat hij ermee aan moest. Het idee dat de lezer echt moet lezen om erachter te komen om wat voor tekst het gaat, doet suggereert een diversiteit aan tekstsoorten, maar in Driedelig paard zijn de meeste teksten geen bijzondere teksten, maar "gewoon teksten": verhaaltjes, gedachten, et cetera, en geen boodschappenlijstjes of zoiets. Dit deed verder geen afbreuk aan Driedelig paard, want het waren zeer sterke teksten, maar de mogelijkheden van het blokgedicht leken mij wel zo'n beetje verkend.
Helaas is Van Lieshout geen nieuwe weg ingeslagen. Het beeldsonnet heeft hij uitgemolken in "Rond vierkant vierkant rond", overigens met de hulp van vele anderen, want veel mensen hebben het beeldsonnet ook thuis uitgeprobeerd - het is immers vrij makkelijk -, en met deze bundel voor volwassenen haalt hij weer het blokgedicht uit Driedelig paard van stal.

Het boek begint met een voorwoord, waarin Van Lieshout de lezer de "spelregels" van het blokgedicht uitlegt, want dit boek is voor grote mensen en die hebben de kinderbundel Driedelig paard uiteraard niet gelezen, en zullen dat na dit boek ten onrechte zeker niet doen. De auteur vertelt dat volgens hem een boodschappenlijstje een verhaal of een gedicht kan zijn. Een interessante stelling die hij helaas wat sober onderbouwt, maar het is wel een typische dwarse opvatting. Daarna schrijft Van Lieshout dat hij de uiterlijkheden waaraan je een tekst normaliter aan herkent, geschrapt heeft om tot de essentie te komen van de woorden die er staan. Daardoor moet de lezer lezen om erachter te komen wat voor tekst het is. "Daarmee wordt wat louter vorm wat onderdeel van het verhaal. Tegelijkertijd wijst de manier waarop alle teksten uniform tot dezelfde abstracte vorm van een blok (...) zijn gedwongen in de richting van het gedicht." (bron: Nu in handige meeneemverpakking; van Lieshout, Ted: 2013, Querido) Dit laatste vind ik een idioot standpunt. Alsof een gedicht louter vorm is! Alsof je een willekeurige tekst tot gedicht kan vermaken door het in bijvoorbeeld twee keer vier en twee keer drie regels te gieten! En hoe zit het dan met vormvrije verzen? Verder suggereert Van Lieshout ook in dit boek weer een grote diversiteit aan tekstsoorten, maar dit is absoluut niet het geval. Vrijwel alle teksten zijn zeer zakelijke brieven, geschreven in formeel taalgebruik.
De blokken zijn vaak humoristisch bedoeld. Deze bundel heeft een zeer sterk satirisch karakter, want de auteur levert dikwijls kritiek op de onmenselijke maatschappij, waarin bureaucratie en afstandelijkheid zegevieren. Opvallend veel blokken gaan over de zorg. Een geslaagd blok is dat over mevrouw Heyminck ("Contract beëindigen") die per brief heeft medegedeeld dat zij "aan het eind van haar leven is en niet wil dat er gas en elektriciteit wordt geleverd als zij eenmaal is overleden". Dit blok is heerlijk absurd en snijdt ook nog eens een ethisch vraagstuk aan. Vooral in de absurde blokken over de zorg komt de kritiek goed naar voren, maar op een gegeven moment weet de lezer het wel en valt de auteur echt te vaak in herhaling.
Een ander hoogtepunt is "Oproep voor de trein": een oproep voor de joden die meereizen met de trein naar Westerbork. Dit blok is wel het toppunt van onmenselijkheid, en het blok maakt des te meer indruk als je aan het einde van het boek leest dat Van Lieshout dat blok niet zelf schreef, maar dat destijds echt gebruikt werd...
Maar goed: is dit bericht uit de Tweede Wereldoorlog een gedicht omdat het in blokvorm is gedrukt?

Het formele taalgebruik maakt dat het boek wat vermoeiend is om te lezen. Misschien dat het boek beter gedoseerd gelezen kan worden. De vele stilistische herhalingen en herhalingen in onderwerpkeuze maken het boek naast vermoeiend ook nog eens bij vlagen een beetje irritant. Op enkele originele gedachten na is het boek een vervelend werk. Het blok "Een kind uitlachen" is een blokgedicht dat doet denken aan de kwaliteit van Driedelig paard.

Gast
geplaatst: vandaag om 12:03 uur

geplaatst: vandaag om 12:03 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.