menu

Dagpauwoog - Eva Meijer (2013)

mijn stem
3,25 (2)
2 stemmen

Nederlands
Psychologisch

256 pagina's
Eerste druk: Cossee, Amsterdam (Nederland)

Iris Dagpauwoog verhuist met haar hondje Pol naar een afgelegen dorp bij zee. Daar ontmoet ze dierenrechtenactivist Marcel, die haar stukje bij beetje weet te overtuigen van de noodzaak om in te grijpen in de manier waarop mensen met andere dieren omgaan. De geschoolde klokkenmaker Marcel heeft zo zijn ideeën over wat er moet gebeuren, en neemt daarbij een zeker risico voor lief – voor zichzelf én anderen. Hij maakt de bompakketjes in een schuurtje in zijn tuin, zij helpt hem ze ’s nachts, wanneer er niemand aanwezig is, door de brievenbussen van slagerijen te gooien. Op het hoogtepunt van de landelijke aandacht die hun verzet genereert, gebeurt het onvermijdelijke: de eerste gewonde valt, en Iris moet bij zichzelf te rade gaan hoe ze zich zo heeft mee kunnen slepen – of heiligt het doel de middelen?

zoeken in:
avatar van Ted Kerkjes
3,0
Ted Kerkjes (moderator)
geplaatst:
Hoewel ik mijn boeken er niet op selecteer, gaat ook dit boek (net zoals Vrije vormen, De hemel boven Parijs, De consequenties) wederom over een beeldend kunstenaar. Na een relatiebreuk verhuist Iris Dagpauwoog samen met de hond Pol naar een dorp, waar ze al snel (soort van) bevriend raakt met haar buurman Marcel. Deze is dierenrechtenactivist en weet Iris steeds verder mee te krijgen in zijn activisme.

Dit is het eerste boek dat ik van Eva Meijer lees, maar ik geloof dat de verhouding tussen mens en dier een terugkerend element in haar werk is. Ik koos dit boek omdat deze problematische verhouding mij erg interesseert, en ik was dan ook benieuwd hoe deze roman met dit spanningsveld om zou gaan - niet in de laatste plaats omdat Meijer ook filosoof is.
Interessant is trouwens dat in het boek ook een filosoof voorkomt, Renée genaamd (want hoe zou een filosoof anders moeten heten?). Haar denkbeelden komen niet echt duidelijk naar voren in het boek, en ze lijkt de discussie met Marcel en Iris niet echt aan te willen gaan. Ik vraag me af waarom Meijer nota bene de filosoof in het boek niet echt een standpunt geeft. Zou de auteur daarmee misschien willen aangeven dat ze zelf geen partij trekt of zo?

Verreweg het interessantste van het boek is de uitwerking van de thema’s. Meijer problematiseert de overtuigingen van de dierenrechtenactivisten in dit boek op een effectieve wijze: Marcel plaatst bompakketjes bij slagerijen, en hier hangt Meijer een moreel vraagstuk aan op.
Als het om een menselijke groep ging, zouden we als vrijheidsstrijders gezien worden. Nu het om andere diersoorten gaat, noemen ze ons terrorsten.
Doorheen het boek zitten ook nog wel wat kleine zij-dilemma’s. De beste vond ik die met de muis: als Iris op de katten van Renée past, vangt Walter, één van de katten, een muis. Iris wil (uiteraard) niet dat Walter het dier opeet, en weet haar uit de mond van Walter te redden. De muis rent - een beetje mank - weg, waarop Iris aan het twijfelen slaat.
Misschien had het dier pijn en zou ze onherroepelijk sterven, zou ze langzaam sterven, had ze heel erge pijn, misschien had ik de verkeerde beslissing genomen. (...) Ik had me verantwoordelijk gedragen, ik had de keuze gemaakt die me het beste leek, ik wist het niet zeker, er was geen tijd geweest om met iemand te overleggen. Ik had naar een dierenarts kunnen gaan met de muis, daar had ik niet aan gedacht. Volgende keer zou ik naar een dierenarts gaan. Ik had het vast verkeerd gedaan, maar hoe had ik het goed kunnen doen? Als ik de muis had doodgeslagen, had ik een dier doodgeslagen dat misschien een kans had, als ik Walter zijn gang had laten gaan, had de muis misschien nog uren geleefd.
Veel mensen zullen dit ontzettende aanstellerij vinden (“Het is maar een muis.”), maar ik vind het zelf een heel wezenlijk en belangrijk dilemma.

Het gedeelte met de bompakketjes vond ik het beste stuk. Vanaf het moment dat [spoiler!!] Iris in de gevangenis terechtkomt, wordt het boek helaas steeds minder boeiend. Dat komt onder andere door de saaie setting: we kennen de gevangenis ondertussen wel. Niet dat ik er ooit geweest ben, maar door films en boeken zijn we wel bekend met de clichés, denk ik zo.
“Een cipier zegt: ‘Volgt u mij,’ en opent een zware deur. Ze lopen door een lange galmende gang. Links en rechts kille cellen. Priemende blikken vanachter de tralies. De sleutelbos en de voetstappen echoën door de gang. Bla bla bla.”
Zo clichématig als ik het hierboven schrijf, is dit boek niet, maar toch, die gevangenisscènes komen vaak toch op hetzelfde neer. (De laatste keer dat ik verrast werd door een gevangenisscène was in Paddington 2.)
De setting van het dierenrechtenactivisme maakt plaats voor de gevangenis en de rechtbank. De nadruk verschuift ook van de morele dilemma’s naar Iris’ privéproblemen, en tja, die konden mij verder helaas niet zo boeien. Na de gevangenis fleurt het boek wel nog een beetje op, maar de thema’s van het boek raken wat teveel ondergesneeuwd, vond ik.

Het is jammer dat het boek wat inkakt en dat het einde eigenlijk behoorlijk duf is, maar dit compenseert Meijer wat mij betreft met de interessante dilemma’s en ook door het originele onderwerp. Qua schrijfstijl is het nergens echt geweldig. Wel leuk dat Meijer, of beter gezegd: Iris, consequent naar dieren verwijst met ‘iemand’.
en [ik] liep naar de keuken, waar ik iemand hoorde piepen - eerst zacht en daarna heel hard en doordringend, het dier gilde op het moment dat ik het licht aanknipte.
Maar verder is de stijl wat onopvallend, wat natuurlijk niet per se iets slechts is. Maar het boek moet het duidelijk met name hebben van de thema’s.

Ergens ben ik wel benieuwd naar wat bijvoorbeeld vleeseters van dit boek vinden, of het ze aan het twijfelen brengt. Ik denk dat het boek heel goed het uitgangspunt van een debat zou kunnen zijn. Als het daadwerkelijk plaatsvindt, ben ik er in ieder geval graag bij.

Gast
geplaatst: vandaag om 06:45 uur

geplaatst: vandaag om 06:45 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.