menu

Van de Koele Meren des Doods - Frederik van Eeden (1900)

mijn stem
3,76 (41)
41 stemmen

Nederlands
Psychologisch

315 pagina's
Eerste druk: W. Versluys, Amsterdam (Nederland)

Hedwig Marga de Fontayne is van goede komaf, maar erfelijk belast en labiel. Ze worstelt met het huwelijk, met haar ideeën over de liefde en haar lustgevoelens. Totaal ontredderd en verslaafd aan morfine eindigt ze in Parijs, waar ze zich prostitueert om aan geld te komen. Na een verblijf in het ziekenhuis krabbelt zij uiteindelijk weer overeind. Haar laatste dagen slijt zij in Nederland, in de functie van liefdezuster, een haast naamloze verschijning.

zoeken in:
4,5
Prachtige taal. Ouderwets, precies, rustig-meeslepend. De eerste zinnen moeten hier toch eigenlijk staan:

‘De geschiedenis van een vrouw. Hoe zij zocht de koele meren des Doods, waar verlossing is, en hoe zij die vond.

Haar naam heet ik Hedwig Marga de Fontayne. Een Hollandse vrouw, maar met bloed in zich van uitheemse voorouders.’


Van Eeden zag Hedwig overigens niet als een ziekelijk wezen, maar als een vrouw van ‘uiterst fijne en edele bewerktuiging die daardoor veel meer aan schadelijke invloeden blootgesteld was dan de gewone mens'

Het geloof speelt voor Hedwig een grote rol, in het bijzonder Psalm 23 (Statenvertaling):
“De HEERE is mijn Herder, mij zal niets ontbreken. Hij doet mij nederliggen in grazige weiden. Hij voert mij zachtjes aan zeer stille wateren. Hij verkwikt mijn ziel. Hij leidt mij in het spoor der gerechtigheid, om Zijns Naams wil. Al ging ik ook in een dal der schaduw des doods, Ik zou geen kwaad vrezen, want Gij zijt met mij. Uw stok en Uw staf, die vertroosten mij.”

Lees ook recensies hier en hier.
Voor een complete studie zie hier.

avatar van eRCee
4,0
Prachtig zeg. De titel en openingszinnen beloven veel, en dat wordt ook waargemaakt, hoewel het slot heel anders is dan ik verwachte. Bovenal is Van de koele meren des doods een diepgaande, liefdevolle karakterstudie. Van Eeden maakt dit expliciet door het gebruik van een alwetende verteller die handelingen, gedachtes en gevoelens van de fijnbesnaarde Hedwig waar nodig becommentarieert en analyseert. Als dit boek nu geschreven zou worden zouden de meesten het waarschijnlijk afdoen als hopeloos moralistisch, maar de roman is 110 jaar oud en de vanzelfsprekendheid waarmee Van Eeden, die ook psychiater was, uitgaat van een algeheel geldende moraal is onweerstaanbaar. Van de koele meren is ook nog eens voortreffelijk opgebouwd, en, zoals hij zelf al schrijft in het voorwoord, ''er is geen enkele, schijnbaar overtollige of onbetekenende bizonderheid vermeld, zonder de welbewuste bedoeling deze schone gebeurtenis, het hoofd-motief, helderder te belichten [...]". Het verhaal culmineert onvermijdelijk in de zedelijke val van Hedwig, en het zijn dan vooral de dagboekfragmenten die veel indruk maken, terwijl de dialogen met zuster Paula me net wat te prekerig overkwamen. Maar het meest bijzondere vond ik de uiteindelijke ommekeer: ik rekende op een zelfmoord, geheel volgens de traditie van het Franse realisme, maar in plaats daarvan vindt een soort bekering en reiniging plaats. Geweldig, Calvinisme meets Frans realisme. Natuurlijk is daar ook nog het taalgebruik van Van Eeden, klassiek en gloedvol Nederlands, wat de leeservaring authentiek houdt. Al met al is Van de koele meren des doods een van de beste boeken binnen het Nederlands taalgebied en een klein meesterwerkje.

Om de aarzelaars over de streep te trekken, hier een fragment:

De grove, vrolijke muziek hield de lagere sferen van hun ziel in kalme kabbeling van vreugde, daarboven staarden zij als hand in hand in de zwijgende pracht van de zee, maar daar ver boven nog scheen het Hedwig alsof zij stillekes en allenig wandelde over de tijden, en al de dagen en uren bezag en een ruiker bijeen gaarde van het schoonst wat op haar tijdsveld was ontbloeid, en zij wond er zachtkens deze dag omheen als een lint van grijze zijde met rossig goud geboord.

avatar van Lalage
4,0
In het begin geniet ik vooral van de mooie schrijfstijl en hoop ik dat het goed afloopt met Hedwig. De tweede helft kent meer vaart en ik lees het veel sneller lees dan de eerste, zoals vaker.

De toneelbewerking, uitgevoerd door het Nationale Theater, is erg goed gespeeld, maar de sfeer van het boek is best wel anders dan wanneer je het op toneel ziet. Mij zal toch vooral het boek bijblijven en het toneelstuk voegt daar weinig aan toe.

Lees verder op Van de koele meren des doods – Frederik van Eeden | Lalagè leest - lalageleest.nl

Gast
geplaatst: vandaag om 13:33 uur

geplaatst: vandaag om 13:33 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.