De Vogels om het Erf - Theun de Vries (1978)

Het zijn prachtige jeugdverhalen. Het dorpsleven in Friesland in de jaren tien en twintig van de vorige eeuw, geschilderd in alle kleuren, geuren en gedachten die daarin thuis horen: de paardentram, de geur van ongewassen mensen, de smaak van gerookt spek, de kou op het land en de warmte in de stal bij de dieren.
De belevenissen van Wilt Tjaarda staan voor de jeugdherinneringen van de schrijver zelf. Plaatsen en personen zijn van naam gewisseld en de schrijver heeft veel situaties en gebeurtenissen met zijn fantasie aangevuld, niet om ze spannender te maken waarschijnlijk, maar omdat herinneringen alleen vaak zo fragmentarisch en verwrongen plegen te zijn.

Gebeurtenissen uit de grote geschiedenis, zoals het ongeluk op een vliegshow bij Leeuwarden in 1911 en de dreigende achtergrond van de Grote Oorlog, spelen een rol in de kantlijn, want vooral gaat het om de belevenissen van Wilt, zijn familie, de mensen uit het dorp en zijn beleven van de natuur in de wisseling van seizoenen. Zo wordt er op het erf een varken geslacht, een gebeurtenis die zo'n indruk maakt op de jonge Wilt dat hij zelfs geen plakje worst meer lust. Prachtig jongensverhaal is 'spijbelen.'

Dorpsgeluk en een beeld van de tijd en de samenleving op het platteland in die jaren. Niet zonder heimwee geschreven. Bij het realisme is zeker ook romantiek gevoegd. Het ontstijgt nauwelijks de streekroman, met dit verschil dat er lang niet in alle verhalen sprake is van een goede of voorspelbare afloop. Of het literatuur genoemd mag worden, is een tweede.
De Vries schrijft met detail en rijke woordkeus, met veel gevoel voor stemmingen en gedachten van een kind in de lagere school-leeftijd: soms hangend aan moeders rokken, dan weer eigenwijs zelf op pad, de wereld in.

Achtereenvolgens vinden we in deze bundel de volgende verhalen:
Titanic
Het vliegfeest
De hooiwagen
Slachtmaand
De zomer van zestien
Spijbelen
De vierde
Dood paard
De demon
De winter van dertig

Klinkt als een heerlijke bundel.

En dat is het.

Ik dacht dat ik deze in mijn boekenkast had staan, maar na naarstig zoeken moet ik toch concluderen dat dit niet zo is. De titel komt me zo bekend voor, dat ik me zo maar kan voorstellen, dat ik deze vroeger gelezen heb, toen bibliotheken nog Theun de Vries boeken op de planken hadden staan.

Ja, jammer. De boeken worden niet meer gedrukt en verkocht. Nog wel te krijgen is de door Geert Mak in 2005 samengestelde bundel met een selectie van de verhalen: Wilt Tjaarda - Theun de Vries (2005) - BoekMeter.nl
Geert Mak was een bewonderaar van deze verhalen die hem inspireerden tot o.a. De eeuw van mijn vader.

Hier een tweedehands