The Winter Palace - Eva Stachniak (2012)

Zolang ik me kan herinneren heb ik een zwak gehad voor verhalen vol hofintriges. Tot nu toe was dat met name het Engelse hof ten tijde van de Tudors, maar blijkens The Winter Palace doet het Russische hof daar niet voor onder.

Varvara is een spionne en maakt het dus letterlijk van dichtbij mee: affaires, complotten, geheime bevallingen... Elizabeth is onberekenbaar en Varvara's positie is dus altijd onzeker, wat het boek een prettige spanning meegeeft. Sophie, omgedoopt tot Catharina, lijkt wat menselijker te zijn en Varvara dient haar met meer liefde dan onderdanigheid, maar dat neemt niet weg dat Varvara niet meer dan een werktuig is. Iets dat ze, naarmate het boek vordert, steeds meer uit het oog dreigt te verliezen.

Wat Stachniak knap gedaan heeft, is Varvara te laten vertellen en dan toch de lezer het gevoel geven dat hij meer weet dan Varvara zelf. Als haar echtgenoot, die ze allesbehalve zelf heeft uitgekozen, sterft is Varvara zelf verbaasd over hoeveel verdriet ze heeft, terwijl ik al lang doorhad dat ze langzamerhand oprecht om Jegor was gaan geven. Blijkbaar maakt ambitie blind - en niet alleen voor de simpele genoegens van het leven. Zelf vond ik het eind, als Varvara tot het besef komt dat ze niet meer dan een werktuig was voor Catharina, een beetje overhaast. Ook had ik gehoopt dat Varvara een zielsverwant zou vinden, iemand die net als zij het hof door en door kent en er toch nooit echt deel van heeft uitgemaakt. Iemand die net als zij het zat werd om met liefde te dienen maar nooit oprechte vriendschap terug te krijgen. Even dacht ik dat Alexej Orlov daar wel een goede kandidaat voor was - ik kan me voorstellen dat hij het zat wordt om altijd maar de zooi van zijn broer te moeten opruimen, en hij was altijd vriendelijk voor Varvara - maar helaas...

Er zijn maar een paar kleine minpuntjes. Sommige uitdrukkingen worden wel heel vaak gebruikt en een paar personages neigen naar karikaturen. Dat neemt niet weg dat het plot (in grote lijnen echt gebeurd) heerlijk is en de sfeer is goed getekend. Die twee dingen alleen al maken het boek meer dan de moeite waard om te lezen.

Hoewel het einde niet echt open is, heb ik wel het gevoel dat er ruimte is voor een vervolg. En dat zal ik zeker graag lezen! Ik weet nog niet zo heel veel van de geschiedenis van de tsaren (behalve hun dramatische eind) maar als de rest net zo is als de paar jaren die in The Winterpalace worden beschreven, wil ik er graag meer van weten.