De Utopie van de Vrije Markt - Hans Achterhuis (2010)
Nederlands
Ideeënliteratuur
320 pagina's
Eerste druk: Lemniscaat,
Rotterdam (Nederland)
Hans Achterhuis ontmaskert de ideologie van het neoliberalisme – met al haar verleidelijke én verwoestende kanten – tegen de achtergrond van de kredietcrisis. Het neoliberalisme blijkt net zo utopisch als het communisme. De retoriek is welhaast identiek en de gevolgen zijn net zo desastreus. En tot ieders verrassing blijkt het neoliberalisme te leiden tot vertraging in de groei. Hans Achterhuis laat zien dat er niet alleen een communistisch, maar ook een kapitalistisch manifest bestaat. Dat is de fascinerende roman Atlas Shrugged (1957), geschreven door een in Amerika zeer invloedrijke filosofe van wie wij in Europa de naam nauwelijks kennen: Ayn Rand. Zij was de ideologische inspirator van niemand minder dan Alan Greenspan, tot 2006 de president van de Amerikaanse Federal Reserve Bank, waarvan de monetaire politiek in onze geglobaliseerde wereld letterlijk ieder mens raakt, zoals de kredietcrisis laat zien. Voor Achterhuis de reden de kredietcrisis te onderzoeken in haar relatie tot deze utopie van het neo-liberalisme.
Het boek valt in vieren uiteen. In het begin gaat hij in op Ayn Rand en Atlas Schrugged, tot een heuse recensie aan toe, en de ideeën van haar. Maar hij schrijft ook over andere zaken en dat nogal van de hak op de tak. Het derde deel behandelt enkele denkers en het vierde bevat wat kritiek (lees: voorbeelden waarin de vrije markt niet werkt), maar erg overtuigend of vernieuwend is het allemaal niet. Een echt goede conclusie heeft hij ook niet en achteraf vraag je je af wat hij nu precies wilde zeggen. Daarnaast nogal droog en saai beschreven, al verschilde dat letterlijk per hoofdstuk waardoor het soms vervelend wordt te lezen. Geen aanrader, 1,5*.
Als betoog dus erg zwak. Hij had beter een beschouwing over het onderwerp als korter essay kunnen schrijven. Dat was dan wellicht helderder.