menu

Stoner - John Williams (1965)

mijn stem
4,02 (205)
205 stemmen

Engels
Psychologisch

304 pagina's
Eerste druk: Viking, New York (Verenigde Staten)

William Stoner wordt aan het einde van de negentiende eeuw geboren als zoon van een arme boerenfamilie. Tot groot verdriet van zijn ouders kiest hij voor een carrière als docent Engels. Hij wijdt zijn leven aan de literatuur en aan de liefde – en faalt op beide fronten. Zijn huwelijk met een vrouw uit een gegoede familie vervreemdt hem verder van zijn ouders, zijn carrière verloopt moeizaam en zijn vrouw en dochter keren zich tegen hem. Een nieuwe liefdesrelatie wordt verbroken om een schandaal op de universiteit te voorkomen. Stoner sterft uiteindelijk in anonimiteit, zoals ook zijn hele leven zich in de marge heeft afgespeeld. Stoner is een roman over het weinig opzienbarende leven van een weinig opzienbarende man.

zoeken in:
avatar van liv2
4,5
liv2 (crew)
nu pas uit in vertaling.

avatar van eRCee
3,5
Ik hoor hier goeie verhalen over. Ook lyrisch besproken in NRC door Auke Hulst:

Er zijn momenten van onachtzaamheid die een leven kunnen vergallen. En er zijn kleine overwinningen, genoegens en diverse vormen van liefde die dat leven alsnog de moeite waard kunnen maken.
Dat toont Stoner, de roman van John Williams (1922-1994) die, hoewel uit 1965, nu pas in vertaling verschijnt. Het is een spectaculair onspectaculaire roman over het leven van een weinig opmerkelijke man, vormgegeven in bijna perfecte en precieze taal, met een ingetogen wijsheid die de ziel raakt.

Bron

4,5
Ik zeg het niet snel, maar dit vond ik een absoluut meesterwerk. Natuurlijk al lang geleden verschenen, maar ik had er nooit van gehoord, tot de recente heruitgave van uitgeverij Lebowski (met een een stuk mooiere cover dan deze, overigens); een van die zeldzame romans waarin je vanaf de eerste regels al weet hoe (slecht) het allemaal afloopt, en hoe weinig het leven in het algemeen, en bij dit individu in het bijzonder voorstelt, en juist daarin schuilt de kracht. Met een weergaloze, uitgebalanceerde taal voert Williams je mee en komt elke zin helemaal binnen - geen poëtische poespas, maar prachtig doeltreffend geschreven. 4,5*

4,5
oeps, vergeten te stemmen, dank Bassievrucht voor het melden

avatar van Bassievrucht
4,5
Zoals gezegd, Stoner is een meesterwerk

Twee dingen trokken mijn onmiddellijke aandacht in de winkel. Ik weet niet welke dat eerder deed, de prachtige cover of de intrigerende titel. Ik heb de vijfde druk sinds september in handen, maar al snel ontdek ik dat Lebowski Publishers dit boek na bijna vijftig jaar opnieuw uitbracht. Gezien de titel van de roman vond ik die op dat moment heel toepasselijk, want in filmklassieker The Big Lebowski, waar de uitgeverij zich naar vernoemde, gaat het deels over blowen, over stoned zijn. Ik besluit het boek te kopen zonder goed te weten waar het over gaat. Al lezende ontdek ik dat Stoner puur en alleen de achternaam van de hoofdpersoon is, die daar meestal mee aangesproken wordt. Wellicht heeft John Williams, de auteur, daar een speciale reden voor gehad, maar wat die is weet ik niet. Toch blijf ik het gevoelsmatig een buitengewoon treffende naam vinden.

De nieuwe, huidige cover
John Williams - Stoner

Ik ben het niet direct eens met Trevisor, dat je meteen weet dat het slecht afloopt. Ik zou eerder zeggen dat je meteen weet dat je geen rozengeur en maneschijn hoeft te verwachten, maar dat is wellicht een gegeven van dit boek, over een man wiens 'hele leven zich in de marge heeft afgespeeld'. Ook las ik ergens 'een spectaculair onspectaculaire roman'. Het verhaal is inderdaad weinig opmerkelijk en vertelt over een boerenzoon die een leven als leraar kiest, een vrouw trouwt die niet van hem houdt, en uiteindelijk sterft. Maar wat maakt dit boek nou zo goed? Het zit hem allemaal in Williams beschrijvingen en zijn lichtelijk sobere stijl. Ik kan daar nog veel meer over vertellen, maar dat doe ik niet. Het feit dat ik hier relatief veel tekst aan wijd onderstreept wellicht mijn bewondering voor deze bijzondere roman. Het enige wat ik er nog aan wil toevoegen is dat het gaandeweg steeds beter wordt. En dat is mijn inziens maar weinig fictie gegeven.

Ik kwam ook nog een (matige) voetnoot van Arnon Grunberg tegen.
Voetnoot van Arnon Grunberg

avatar van thomzi50
Mooi stuk, sowieso tof, al die positieve aandacht die deze oude roman teweegbrengt. Ga 'm zelf ook eens lezen.

4,5
jeee, wat een geweldig boek. Ik ben niet zo snel van die boeken die in de toplijsten staan. Dit is een grote - hele grote uitzondering. Geweldig hoe je wordt meegenomen - beter: meegesleurd - in een leven waarin "niet veel spannends" gebeurd. Prachtige woordkeuzes en zinsopbouwen. Geen enkele zin verveeld en is herlezen waard.
Inderdaad Bassievrucht, je weet niet precies hoe het allemaal afloopt. Gaandeweg krijg je daar wel meer zicht op, maar er zit toch een aantal opmerkelijke passages in die je vooraf niet perse zag aankomen.
Twijffel tussen 4,5 en 5. Toch nog maar even een 4,5

Cryptopsy
Bijzonder boek.

Na een dikke 50 pagina's lezen was ik het wel helemaal zat. Deze roman wordt bevolkt door figuren waar ik mij in boeken kapot aan kan ergeren. Mensen die niets zeggen, die door geen enkele menselijke emotie of hartstocht gedreven lijken te worden en die beslissingen maken die ik absoluut niet begrijp.

Ik wil het boek er voor de rest niet mee vergelijken, maar een soortgelijke ergernis voelde ik bij bijvoorbeeld 'Knielen op een bed violen'. Ik krijg zin om de roman in te stappen, de hoofdpersoon bij de strot te grijpen en hem een paar vuistslagen in het gezicht te geven. Terwijl ik hem toebulder "KOM GODVERDOMME NU EENS TOT LEVEN; GEDRAAG JE ALS EEN MENS!".

Ik kan mij geen mensen voorstellen als de ouders van Stoner. Alleen maar zwijgzaam, alleen maar ernstig, alleen maar ongemakkelijk als ze buiten het huis zijn. Gespeend van iedere menselijke drijfveer, zo lijkt het. Hetzelfde geldt voor de student Stoner. Nooit doet hij eens iets met hartstocht, nooit enige humor, altijd eenzaam, pakt zijn studie aan alsof het 'klussen op de boerderij' zijn... En haalt toch opmerkelijk hoge cijfers voor Engelse literatuur op de een of andere manier.

Een goed voorbeeld is de hele gang van zaken rond zijn trouwen. Met het meisje waar hij dan verliefd op schijnt te zijn heeft hij geen leuk moment meegemaakt. Niet alleen schenkt ze hem geen enkele blijk van genegenheid, zelfs een glimlachje kan er niet af. Ieder moment is stroef en ongemakkelijk... En dan trouwen ze met elkaar.

Dat soort dingen trek ik echt niet. Ik kan me niet inleven in dat soort figuren. Er lijkt geen enkele drijfveer te zijn (ja, ik weet het, haar ogen waren zo mooi). Alles is doortrokken van totale lethargie.

En als er dan eens iets moois is, neem de relatie met zijn dochter, dan laat hij het zich ook weer zonder een greintje verzet afnemen. Alles overkomt hem maar. Aan het eind van het boek is zijn dochter een ongelukkige, alleenstaande moeder. Maar Stoner is 'blij' dat ze in ieder geval nog kan drinken.
Wat is dat voor onzin?

Enfin, ik kan nog geruime tijd doorgaan met voorbeelden noemen. Bottomline is dat ik de figuren in Stoner compleet onbegrijpelijke wezens vindt waar ik nauwelijks 'de mens' in kan herkennen.

Hetgeen mij aanvankelijk deed beslissen het boek niet uit te lezen. Toch nog even doorgelezen en toen...

Tja, ik kon het niet meer wegleggen. Ik heb het in een dag, in een ruk uitgelezen. Dus ondanks alles wat ik hierboven noemde, kan ik toch niet anders zeggen dan dat het boek me gefascineerd en geboeid heeft. Ik begrijp het zelf niet echt. Dat het erg mooi geschreven is, want dat is het, kan deze fascinatie niet verklaren.

Moeilijk om er een cijfer aan te geven, zal er eens over nadenken...

avatar van Fazio
3,5
Ik snap je punt omdat dit gedrag in deze tijd ondenkbaar is. Maar juist de beschreven tijdgeest vind ik het sterke punt van dit boek. Hoe handelden en leefden de mensen in die tijd. Mensen hadden niet de ruimte om keuzes te maken zichzelf te ontplooien. Men deed wat er van hun verwacht wordt. Zo vond ik het al heel knap dat Stoner koos om niet het werk van zijn vader over te nemen en dat daar, buiten teleurstelling, geen conflict uit voortkwam met zijn ouders.

Van Stoner's relatie spatte ook niet de liefde vanaf. Vrouwen kozen geen knappe vent maar iemand die zekerheid bood; een baan en voldoende inkomsten om in hun onderhoud te kunnen voorzien. Een ieder in Stoner's schoenen had na enkele weken al de eer aan zichzelf gehouden maar scheiden deed je niet, al dan niet meegegeven vanuit geloofsovertuiging (wat gelukkig in dit boek geen rol speelt). Voor mij herkenbaar gedrag met ouders van een generatie jonger (jaren '20) maar wel beinvloed door dit soort denkbeelden.

Nogmaals vind ik dit het meest interessante aspect van dit boek. De schrijftrant is vlot waardoor je het in één ruk uitleest maar niet van dien aard dat het dit gemiddelde waard is. Daarvoor heb ik te veel betere en boeiendere boeken gelezen. Om te beginnen, en enigszins vergelijkbaar, Het Bureau van Voskuil.

Cryptopsy
Dat beargumenteer je goed moet ik zeggen. Zo had ik het nog niet bekeken.

Feit blijft voor mij wel dat de karakters zo extreem zijn dat ik moeite heb er mensen in te herkennen. Ik wil wel geloven dat dit een zeer functionele keuze is. Maar voor mij geldt wel dat ik met meer plezier en betrokkenheid lees als ik me enigszins kan verplaatsen in de de personen uit het boek.

avatar van eRCee
3,5
Inderdaad een mooie roman. Zeer pakkend geschreven, soms zelfs spannend (het examen, bijvoorbeeld). Echter, voor een boek waarover wordt geschreven 'een spectaculair onspectaculaire roman' en 'roman over het weinig opzienbarende leven van een weinig opzienbarende man' vond ik het wel wat geromantiseerd. Het meest duidelijk is dat bij de liefdesrelatie van Stoner en Katherine; ze beleven de perfecte liefde op alle fronten, tussen de twee klinkt geen enkele wanklank. Uiteindelijk vind ik echter het gehele boek iets te romantisch. Dus ook het beeld dat wordt geschetst van doceren, van liefde voor wetenschap en letterkunde, wat overigens verder een zeer geslaagd thema is. Stoner zelf is wellicht net iets teveel de verdraagzame, rechtlijnige en miskende figuur, en Lomax net teveel de duistere tegenspeler. Maar goed, ik leg nu de nadruk een beetje op zaken die ik wat minder vond vanwege alle lof die het boek krijgt toegezwaaid. Blijft staan dat dit gewoon een meer dan fijne roman is.

avatar van liv2
4,5
liv2 (crew)
Op zijn 40ste levensjaar komt William Stoner tot de volgende vaststelling: Nu en dan had hij de indruk dat hij maar wat zat te vegeteren, en hij verlangde naar iets wat tot hem zou doordringen-zelfs pijn-om hem tot leven te brengen
Hoe het allemaal zo ver kon komen wordt door John Williams in heldere en kernachtige zinnen beschreven. Hij schept een eenvoudig, dieptreurig maar prachtig verhaal. Is dit het verhaal van een zinloos en verloren leven? Nee, zeker niet. Is dit het verhaal van een leven dat voller, anders had kunnen zijn? Ja
Wat mij aan dit boek enorm bekoorde is het feit dat John Williams met enkele woorden een sfeer kan oproepen. Geen bloemig taalgebruik, geen metaforen te pas en te onpas. Niets is overbodig. Toch is de gebruikte taal niet kaal, integendeel. Zeer knap.

avatar van Raskolnikov
3,0
Door diverse mensen in m'n omgeving getipt, en natuurlijk de onverwachte hit van dit jaar. Met terugwerkende kracht vind ik dat alles nog opmerkelijker, want Stoner vond ik een moeilijk boek om van te houden. De nikserigheid van het leven heb ik in literatuur zelden zo ervaren als in Stoner. Die impact had het niet kunnen hebben als het slechts een deel van het leven van deze universiteitsdocent had uitgelicht. Van geboorte tot sterfbed; normaal vind ik het verlies aan compactheid door zo'n lange spanne alleen maar tegenwerken. In Stoner zie je daardoor beter de verkeerde afslagen die iemand maken tot wat hij is. Vrolijk stemt dat allemaal niet, al was het maar omdat menig boekenlezer ten minste iets zal herkennen van zijn vlucht in de letteren, zich daarmee onttrekkend aan een buitenwereld met haar eigen vereisten.

Een enkele episode in het leven van Stoner krijgt meer aandacht, waarmee een schijnbaar futiel incident als een geschil met een student, het gewicht van een levensbepalend moment krijgt. En het dat waarschijnlijk ook is, waardoor dit deel van veel grotere spanning is dan de rest van de roman.

Ik was na afloop verrast hoe functioneel de weidsheid van het levensverhaal toch bleek, en hoe goed Williams gebruik maakt van selecties van, vaak onopmerkelijke, sleutelmomenten om diens leven te duiden. Geheel geslaagd vond ik Stoner toch niet. In de compactere momenten mag het dan lekker weglezen, maar als er dan weer eens 10 jaren in 5 bladzijden doorheengejakkert werden, raakte de betekenis soms zoek. Voor een vergelijkbaar thema vind ik het satirische Revolutionary Road (Richard Yates, 1961) eigenlijk veel sterker.

avatar van schelley
2,5
Mooie schrijfstijl. Jammer genoeg gebeurd er weinig in het verhaal en is er totaal niets van spanning te bespeuren.

avatar van Rudi S
5,0
Hij gaat tegen de wil van zijn ouders Engels studeren, wordt aangenomen als leraar, trouwt de dochter van een rijke bankier, heeft een naar huwelijk, beste vriend komt om in de oorlog, krijgt ruzie op school over een nare leerling, vader overlijd, moeder overlijd, schoonvader overlijdt nadat hij de bank falliet heeft laten gaan, hij krijgt een relatie met een leerling, dochter raakt jong zwanger en moet trouwen, man van zijn dochter overlijd als soldaat kort na het huwelijk, dochter wordt alcoholist, hij wordt ontdekt ziek (terminaal) te zijn vlak voor zijn pensioen, en gaat op bizonjacht waar zijn vilder overlijd.en dat alles in amper 300 bladzijdes.

3,0
Ik deel de frustratie van cryptopsy na het lezen van dit boek. Het is niet zozeer dat de personages mij ergeren of dat ik ze niet begrijp. Dat gebeurt nu eenmaal met personages, je identificeert je ermee of je vervreemdt ervan, althans met personages uit romans van die tijd. In dit geval is het gewoon vaak onmogelijk om enig inlevingsvermogen te tonen voor de personages of voor de gebeurtenissen tussen hen en Stoner. Personages worden erg summier voorgesteld en gebeurtenissen worden abrupt afgebroken of besloten met conclusies die niet verder geduid worden. Dat alles komt me vreemd over te meer de roman in zijn geheel erg traditioneel is. Het kan doelbewust zijn maar functioneel vind ik het niet.

Wat de taal betreft, eenvoudig en helder dat wel, maar mooi vind ik het nergens

Die recensie van hulst bevestigt mijn punt overigens. Centraal in de recensie zijn Stoner's fatale levensfouten, ten eerste zijn huwelijk en het incident met student Charles Walker. Maar worden die zaken dan echt zo goed, zo bijzonder uitgewerkt in het boek? Zoals cryptopsy aangaf, is dat huwelijk er plots als een fait divers en Edith is overigens ook maar een vlak personage. Komen we meer te weten over Lomax zijn drijfveren, behalve dan de suggestie dat het iets met de fysische beperking te maken heeft, enz...
Waarom het boek een spectaculaire onspectaculaire roman zou zijn is mij dus niet echt duidelijk.

avatar van Snuifdoos
Als je nou zo'n ander boek van deze schrijver koopt krijg je als cover zo ongeveer VAN DE SCHRIJVER VAN STONER en dan ergens klein in de hoek de daadwerkelijke titel van het boek.

avatar van Snuifdoos
Was ook gewoon precies dezelfde cover met zo'n ouwe lul erop.

Vind dat een beetje dubieuze gang van zaken.

En weinig uitnodigend ook.

Cryptopsy
Snuifdoos schreef:
Als je nou zo'n ander boek van deze schrijver koopt krijg je als cover zo ongeveer VAN DE SCHRIJVER VAN STONER en dan ergens klein in de hoek de daadwerkelijke titel van het boek.


Tja, de kachel moet bij de uitgever ook branden. Zegt niets over het boek zelf. Is geloof ik in het Engels zelfs een spreekwoord over.

avatar van Snuifdoos
Ja die had ik ook al in gedachten, maar die kan je in deze dus ook tegen ze gebruiken.

avatar van Bassievrucht
4,5
Waar heb je het over? De titel van de Nederlandse uitgever staat prominent in het midden. En er staat geen 'ouwe lul' op de cover.

http://s.s-bol.com/imgbase0/imagebase/large/FC/7/7/2/6/9200000011326277.jpg

avatar van Rudi S
5,0
Een behoorlijke ouwe bizon toch, even serieus de beide covers zijn mooi en zeker mooier dan de originele.

avatar van Snuifdoos
Die is inderdaad nog best acceptabel. Maar ik heb dan ook een andere zien liggen.

avatar van Bassievrucht
4,5
Welke dan? Dat is de enige Nederlands uitgave van Lebowski, toch?

@Rudi. Inderdaad, de covers zijn beide goed getroffen en inderdaad mooier dan de originele.

Cryptopsy
Zal wel een wikkel omheen zitten. Waarschijnlijk moet je het boek daadwerkelijk open doen om te merken dat 'ie geen deel uitmaakt van de cover...

avatar van PeterW
Bassievrucht schreef:
Welke dan? Dat is de enige Nederlands uitgave van Lebowski, toch?

@Rudi. Inderdaad, de covers zijn beide goed getroffen en inderdaad mooier dan de originele.

Er is ook nog een dwarsligger, daar staat rechtsboven in de cover met die oude vent. Ik heb het over Butcher's Crossing wel te verstaan.

avatar van Rudi S
5,0
Die oude vent is de Stoner cover, toch?

avatar van PeterW
Rudi S schreef:
Die oude vent is de Stoner cover, toch?

Ja

avatar van Chungking
4,5
trevisor schreef:
een van die zeldzame romans waarin je vanaf de eerste regels al weet hoe (slecht) het allemaal afloopt, en hoe weinig het leven in het algemeen, en bij dit individu in het bijzonder voorstelt, en juist daarin schuilt de kracht. Met een weergaloze, uitgebalanceerde taal voert Williams je mee en komt elke zin helemaal binnen - geen poëtische poespas, maar prachtig doeltreffend geschreven. 4,5*


Inderdaad. De laatste tijd heb ik me kapot geërgerd aan een paar 'mooischrijvers', maar dat is hier helemaal het geval niet: geweldig to-the-point geschreven in een vloeiende, vlotlezende stijl.
Prachtig opgebouwd, waarbij de tijd soms voorbij vliegt (zo gaat dat met het leven), maar tegelijkerijd word stilgestaan bij cruciale momenten of conversaties, die prachtig subtiel zijn neergepend. En hoe triestig sommige gebeurtenissen ook zijn, en hoe zeer Stoner vaak 'slachtoffer/hulpeloos observator' is van zijn situatie, toch schuilt er wel degelijk ook grote kracht in zijn persoon. Een van de meest diepmenselijke boeken die ik ooit heb gelezen.

Meesterwerk!

avatar van Schrijverij
Waarom staat deze niet in de Top 250? Genoeg stemmen en het stemgemiddelde is zeker hoog genoeg.

Gast
geplaatst: vandaag om 18:29 uur

geplaatst: vandaag om 18:29 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.