Zoo Time - Howard Jacobson (2012)
Alternatieve titel: Het Uur van de Dieren
Engels
Psychologisch
304 pagina's
Eerste druk: Bloomsbury,
Londen (Verenigd Koninkrijk)
Schrijver Guy Ableman is compleet in de greep van zijn levendige vrouw Vanessa. Hij is echter minstens zo hevig in de ban van haar aantrekkelijke moeder, Poppy. Deze combinatie leidt Guy zo af dat hij zich nooit lang genoeg kan concentreren om de wilde verhalen die het moeder-dochterduo oproept om te vormen tot een boek. Niet dat iemand zijn boeken überhaupt zou lezen. Niet dat iemand ook maar iets zou lezen. Lezen, vreest Guy, is dood. Zijn uitgever, met dezelfde vrees, pleegt zelfmoord. Zijn agent, net als alle andere agenten, verstopt zich. Vanuit deze hopeloze situatie vraagt Guy zich af of hij zijn gevoelens voor Poppy niet zou moeten toelaten. Fictie is wellicht dood, maar begeerte zeker niet. Kan Guy vanuit zijn wellustige gevoelens nog eenmaal een geweldige roman schrijven?
Dat geldt nog in sterkere mate voor Zoo Time van Howard Jacobson. Jacobson begon lang geleden met het schrijven van puur humoristische romans, ging daarna over op even bittere als grappige relatiekomedies maar wist pas echt te overtuigen met zijn laatste drie werken. In die boeken (Kalooki Nights, The Act of Love en The Finkler Question) viel er nog genoeg te lachen, maar de thematiek was serieus genoeg en de boeken kenden eindelijk ook wat diepgang.
Met Zoo Time gaan we terug naar af. De roman, voor 95% humoristisch, gaat over een schrijver die niets liever wil dan met zijn schoonmoeder van bil. Hij doet wat pogingen daartoe, komt soms zelfs in de buurt, maar het blijft lang onzeker wat zijn pogingen gaan opleveren. Leuk? Best wel. Maar ook oppervlakkig. En vooral overbekend Jacobson-terrein.
De 5% die over blijft voor serieuze zaken, zijn nog minder aantrekkelijk dan het komische deel. Hoofdpersoon Guy Ableman (van wie ik vermoed dat hij op Jacobson is gebaseerd, vooral ook omdat hij lijkt op al die andere hoofdpersonen uit eerdere boeken) stort zijn verbitterd hart uit over de teloorgang van de literatuur. Lezers lezen niet meer, uitgevers geven niet meer uit, literaire agenten zoeken het alleen nog maar in thrillers, enzovoorts etcetera. Geen expliciet vroeger-was-alles-beter-toontje, maar het scheelt niet veel. Vermoeiend en een beetje ergerlijk is het wel.
Naar eigen zeggen (interview Vrij Nederland) is Jacobson nu bezig met een bloedserieuze roman. Het is te hopen dat hij daarmee een nieuwe weg inslaat, want Zoo Time bewijst dat deze grapjas net één komische roman te veel heeft afgeleverd.