Martin Chuzzlewit - Charles Dickens (1844)

Geniaal. Briljant. Mooie karakteromschrijvingen. Meesterwerk. Dickens' beste boek!

Dat schijnt Dickens zelf ook te zeggen.
Ik heb - hier of daar gekregen - het boek hier in huis en keek er eigenlijk tegenop om er aan te beginnen. Mijn pocket telt slechts 700 bladzijden: heel veel heel kleine lettertjes op een al niet zo grote bladzijde. Ik zit nu ook maar amper 30 bladzijden ver, maar nu kijk ik er naar uit om het helemaal uit te lezen. Het Engels is heerlijk ouderwets, maar toch nog springlevend. Ik heb ook al een paar keer heel smakelijk moeten lachen en af en sta ik paf van het observatievermogen van deze man.
Dit belooft!

Ik zag er een beetje tegenop, maar ik heb 'm toch maar gelezen en het was de moeite! heel veel Engelse lettertjes, maar wat een plezier!

Lekker ouderwets dat taalgebruik maar tegelijkertijd is het ook een beetje te betreuren dat dit taalgebruik wat uit de mode is, maar anderzijds laat het zich toch makkelijk lezen. Makkelijk in de zin dat het nergens echt oubollig is.
Ik heb hier en daar wel wat moeten opofferen aan betekenis, maar dit werd dan weer ruimschoots goedgemaakt door de geestige, zwierige en onwaarschijnlijk behendige schrijfstijl van deze oude meester.

Misschien wel een beetje rechtlijnig voorspelbaar hoe de slijmerige Pecksniff naar hoogmoedige hoogtes gevoerd wordt om zijn val des te pijnlijker te maken. Maar toch boeide dit verhaal van begin tot einde. overigens was het wel verrassend te ontdekken hoe Chuzzlewit Jr. en Mary aanvankelijk als hoofdthema's uitgespeeld bleken te worden, maar uiteindelijk door Tom Pinch en diens zuster naar de achtergrond geduwd werden. Zou dit boek misschien in feuilletonvorm geschreven zijn (een beetje als een soort 'lost' waar de verhaallijnen naar alle kanten uit- en aangebreid worden).

Overigens was het deel waar Chuzzlewit Jr. en Mark Tapley in de VS terechtkomen werkelijk adembenemend omdat het ons toelaat live een kijkje te nemen in het New York van begin 19de eeuw. Ook het broeierige, moerassige, toen nog onbewoonbare Deep South wordt helemaal tot leven gewekt. Wat een tijden!

Dit is geen boek, dit is een belevenis.

Eens met meerdere observaties van hierboven. Vrij uitputtend boek dat regelmatig van hoofdpersoon lijkt te wisselen, van Pecksniff via Martin Jr naar Tom Pinch. En ja, sommige alinea's zijn wat lastig te volgen, de indrukwekkende maar archaïsche woordenschat nam ik soms maar even voor lief. Ik merkte dat door de lengte en de verandering van focus het lastig bleek om echt goed overzicht te houden op de kern van het verhaal en alle verhoudingen.

Er zitten prachtige passages tussen: de introductie van vader Pecksniff is Dickens op zijn sarcastische best. Ook het feestje in de herberg met alle bewonderaars van de dochters Pecksniff, waarbij de schrijver ook dronken lijkt te worden, is een klein kunststukje. Maar eerlijk is eerlijk, vooral de aankomst van Martin Jr en Tapley in de Verenigde Staten is inderdaad echt prachtig. Dickens zet de Nieuwe Wereld neer als een ruwe 'samenleving', vol met blaaskaken. In de later toegevoegde inleiding en postscript neemt hij overigens wat gas terug daaromtrent.

De laatste pagina's met catharsis en een soort feelgood romantisch einde is wat voorspelbaar, doch prettig ouderwets. Ik ga nu de mini-serie kijken uit 1994, benieuwd of een compacte weergave van het verhaal een wat concretere impact heeft.