menu

Dirt - David Vann (2012)

Alternatieve titel: Aarde

mijn stem
3,29 (12)
12 stemmen

Engels
Psychologisch

272 pagina's
Eerste druk: HarperCollins, New York (Verenigde Staten)

Het is 1985. Galen woont alleen met zijn moeder in een groot, oud huis, te midden van wat ooit een walnotenboomgaard was. Hij weet niet wie zijn vader was, zijn gewelddadige grootvader is overleden en zijn dementerende oma is opgenomen in een verzorgingshuis. Galen ziet zichzelf als een 'oude ziel' en doet aan meditatie en vuurlopen als uiterste pogingen om transcendentie te bereiken. Maar hij heeft tegen wil en dank ook nog altijd oog voor meer aardse zaken, zoals zijn brutale en uitdagende nichtje. Als zijn moeder merkt dat Galen zich tot haar aangetrokken voelt, beginnen de problemen zich op te stapelen en belanden moeder en zoon in een onstuitbare neerwaartse spiraal.

zoeken in:
avatar van mjk87
1,0
Vijf bollen in NRC, hoger dan hier. Is het dan gewoon middelmaat of?

avatar van Donkerwoud
Die twee stemmen vind ik nog wat nietszeggend hoor.

avatar van mjk87
1,0
Een typisch product van David Vann schrijven veel recensenten, met vaak 4 bollen of meer erbij. Ik ben daar op af gegaan en heb deze Dirt gelezen, maar als dit typerend voor de schrijver is dan ben ik zeer zeker geen Vannfan. Want wat een wazig en vervelend boek is dit zeg.

Het werk begint nochtans best heel aardig. We volgen Galen en zijn moeder, merken dat hij niet helemaal lekker is (dat is zacht uitgedrukt, hij is eerder een moderne Norman Bates) en zij gaan met oma, tante en nichtje op familieweekend in een blokhut. En daar komen nogal wat onderlinge frustraties los. Ergens doet deze opzet deze aan het eveneens in 2012 uitgekomenThe Red House van Mark Haddon, maar snel is duidelijk dat Vann wat minder subtiel te werk gaat. De manier hoe men met elkaar omgaat is tegen het belachelijke aan, ruim over de streep van het geloofwaardige. Waar een Grunberg in Tirza de personen elkaar verbaal laat afmaken maar wel pijnlijk en geloofwaardig, of in een Huid en Haar waar het droogkomisch wordt, daar laat Vann heel hard en helder zien wat men van elkaar vindt. Galen is een irritant ventje, de moeder is gestoord, de manier waarop de tante tegen Galen praat (er zijn er voor minder vermoord) en dat gaat maar door, tot ergens halverwege. Dan verandert de plot en gaat Vann lijnrecht naar beneden.

Laat ik direct eerlijk zijn, dat stuk is vreemd, gewelddadig maar aangezien Galen geflipt is niet ongeloofwaardig. Maar daarvoor was Vann al uitgegleden en opstaan op dit gladde parket is lastig en lukt ook niet. Die laatste 125 pagina’s moest ik echt doorworstelen en konden me in het geringste niet boeien. Meeleven met de personen is lastig, het nare taalgebruik, met veel saaie beschrijvingen en korte staccato zinnen met Galens gedachtewereld en het oeverloze gezever over het jezelf verliezen in transcendentie. En wat hij ermee wil zeggen, met dit alles? Niets dat je enig inzicht geeft, dat je iets leert, dat je laat verblijden met een prachtige waarheid of schitterende leugen en verder gespeend van alle vermaak. Dan heeft een boek bij mij geen zin.

Een typisch product van Vann (schijnt), dus ben je liefhebber van de man, laat je niet afschikken. Voor anderen niet aan te raden. 1*.

4,5
mjk87 schreef:
Vijf bollen in NRC, hoger dan hier. Is het dan gewoon middelmaat of?


Ik ben benieuwd hoe jij "Legende van zelfmoord.." vindt . Zelf heb ik David hier in de stad horen vertellen over dit werk(=aarde). Ben daardoor zeer nieuwsgierig. Ik kan anderen Legende van een zelfmoord wel aanraden, maar ik weet niet of de stijl zoveel anders is dan die van dit boek. Ik ben zeer enthousiast over "Legende van een zelfmoord" en nu bezig met Caribou island.

David Vann sprak zich tijdens het interview waar ik bij was, negatief uit over transedentie en new age.

Ik vind zijn zeer directe stijl en weinig gepsycholigiseer(zeg je dat zo?) en beschrijvingen van de natuur erg mooi, verfrissend.

avatar van mjk87
1,0
Squonk schreef:

Ik ben benieuwd hoe jij "Legende van zelfmoord.." vindt .


Geen idee, maar deze Dirt schijnt typisch Vann te zijn, dus vrees ik het ergste. Als ik die nog eens vind in de bieb zal ik hem altijd kunnen proberen.

avatar van Asaharo
Zeker is doen mjk87, ik vraag me trouwens af wat die typische Vann-stijl is. Zijn debuut is wel helder, maar ook geen groots schrijverschap ofzo. Maar in die soberheid zat iets onwerkelijk, iets waar je je vinger niet kan opleggen, begrijp je? Vooral bij de novelle Sukwann Island had ik dat gevoel.

avatar van thomzi50
2,0
"Give the reader at least one character he or she can root for." Een van de (zinnige) schrijftips van Kurt Vonnegut. Dat vat voor mij essentieel samen waar het bij 'Aarde' misgaat: al lezende leef ik met niemand mee. Galen, het nichtje, de moeder, de tante: ze kunnen me uiteindelijk allemaal even weinig schelen. Er is met allen duidelijk iets (mentaals) mis, en Vann weet de binnenwerelden van geen van allen beklijvend of meeslepend te maken - misschien die van Galen nog wel het mis, met dat oneindige gezwets over transcendentie, dat alles om hem heen 'niet echt' is. Door de korte, sobere stijl leest het nog wel makkelijk, her en der staat er een aardig zinnetje in over de natuur/buitenwereld, maar alsnog had ik hetzelfde als mjk87: het kostte me moeite, veel moeite het einde te halen.
Wat overblijft is een tam, vervelend boek. Met als enige pluspunt dat de broeierige, beklemmende sfeer uniek is en me nog wel even bij zal blijven. Maar de mensen die in dat decor rondlopen laten me allemaal koud.

avatar van ...stilte...
4,0
Waanzinnig...van begin tot het vreselijke eind geboeid uitgelezen. Ik begrijp bovenstaande kritieken echter wel en zou dit boek dan ook aan niemand willen aanraden.

avatar van Prowisorio
4,0
David Vann, auteur van Legende van een zelfmoord en Caribou Island , verlaat met Aarde het hoge, kille noorden van beide vorige boeken en zoekt de verzengende hitte van Californië op om Galen's verhaal te vertellen.

Galen, 22 jaar, woont samen met zijn moeder, Suzie-Q, op een niet meer in bedrijf zijnde walnotenboomgaard. Ze leven van een karig inkomen hoewel Helen, Galens tante, ervan overtuigd is dat er meer dan voldoende geld is om in ieder geval haar dochter Jennifer te laten studeren. Suzie-Q beweert echter dat het geld hard nodig is om het verzorgingstehuis van hun dementerende moeder te betalen.
Suzie-Q en Helen zijn opgegroeid in een harmonieus gezin met een liefhebbende vader en moeder. Volgens Suzie-Q, althans. Maar Helen heeft andere, niet zulke keurig opgeschoonde herinneringen. En ook Galen, hoewel toen nog erg jong, heeft weinig fraaie herinneringen aan zijn grootvader. Van zijn vader weet hij niets, omdat zijn moeder altijd heeft geweigerd iets over zijn vader te vertellen.
Galen heeft zijn toevlucht gezocht in new age spiritualiteit en mediteert, eet vegetarisch (meestal) en probeert zich los te maken van alle aardse verleidingen. Zo rent hij bijvoorbeeld uitermate schaars gekleed 's nachts in de bossen rond op zoek naar verlichting in de veronderstelling in die toestand
als maanlicht over het water te kunnen glijden. [...] Galen was in extase, zijn hele ziel kolkte van liefde. Zijn voeten op de waterspiegel, koud, de adem van het water, en dat was goed, het gebeurde, maar toen brak zijn voet er doorheen en hij wankelde, probeerde zijn handpalmen omhoog te houden en dit vast te houden, het geloof niet te verliezen.
Maar altijd weer blijkt hij te zwak en leert samsara hem een les. Ook deze keer: hij struikelt en ligt vervolgens met zijn neus op de bodem languit in het ijskoude water van het beekje. Weg trance, weg kans op verlichting.

Galen lijkt op het eerste gezicht een tragikomische figuur, die er dol op is om zijn moeder op puberale wijze dwars te zitten. Aan de onschuldigheid van die pesterijen ga je echter al snel twijfelen, hoewel het moeilijk is om precies aan te geven waarom. Net zoals Galens pogingen tot verlichting komisch zijn, maar je tegelijkertijd kippenvel bezorgen. Galen is in al die situaties en hoe vreemd hij zich ook gedraagt, geloofwaardig. Ook als de situatie compleet uit de hand loopt na een mislukte familievakantie. De reactie van Suzie-Q, nadat zij Galen en Jennifer tijdens die vakantie heeft betrapt, is echter minder begrijpelijk. Ondanks dat Suzie-Q uitlegt waarom ze doet wat ze doet, is het moeilijk te begrijpen dat ze dit vuiltje niet, net als altijd, uit haar geheugen poetst, maar besluit in te grijpen. Deze onvolkomenheid ben je echter snel vergeten omdat de rest van het verhaal je meesleurt, maar vooral omdat Vann je met Galen een werkelijk onvergetelijke hoofdpersoon geeft.

Dirt is de oorspronkelijke (Engelse) titel van Aarde. De keuze voor Aarde als titel valt te billijken, omdat vuil, modder, slijk, smerigheid, smeerlapperij, drek, en dat soort termen weinig aantrekkelijke titels opleveren en aarde (grond) een belangrijke rol speelt in het boek. Maar deze titel is een tikkeltje te braaf en dekt de lading van het verhaal lang niet zo perfect als de oorspronkelijke titel dat doet. Soms kan het echter niet anders en het neemt zeker niet weg dat Aarde prachtig vertaald is door Arjaan van Nimwegen

Gelezen en gerecenseerd voor Dizzie.nl in 2012

avatar van Abubakari
3,0
Qua onderwerp een typisch David Vann boek maar van de boeken die ik van hem las (in volgorde van lezen Goat Mountain, Aquarium, Legend of a Suicide, Caribou Island) vond ik dit verreweg het minste boek. Het duurde wat mij betreft nogal lang voordat het verhaal op gang kwam. En nadat het op gang was gekomen kwam in het tweede deel van het boek een ommekeer die aanvankelijk veelbelovend was (hoewel ik het een wel heel grote ommekeer vond) maar uiteindelijk verzandde in een te langgerekte trage finale. Na de vorige vier boeken van Vann die ik allen geweldig vond viel Dirt mij vies tegen.

avatar van Abubakari
3,0
Abubakari schreef:
Na de vorige vier boeken van Vann die ik allen geweldig vond viel Dirt mij vies tegen.


Nou ja "vies tegen"... Dat is meer een woordgrap. Het boek viel mij in vergelijking met de rest tegen. Niet vies tegen, zo slecht was het nou ook weer niet.
(Ik ga er altijd vanuit dat schrijvers hier mee lezen en ik beschouw David Vann als een goede vriend en wil hem uiteraard niet voor het hoofd stoten, vandaar deze toevoeging).

avatar van Ted Kerkjes
Ted Kerkjes (moderator)
Abubakari schreef:
Nou ja "vies tegen"... Dat is meer een woordgrap.
Ik had 'm niet eens door!

Gast
geplaatst: vandaag om 10:26 uur

geplaatst: vandaag om 10:26 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.