Op Zwart - Willem Bosch (2012)

Voorpublicatie Op Zwart:

EXCLUSIEF: voorpublicatie 'Op zwart', de debuutroman van Willem Bosch | DeJaap - cult.dejaap.nl

Een sterk debuut. Escape From New York in het donker.

4,5*

Alleraardigst dit romandebuut van Willem Bosch, maar laat wel enige teleurstelling achter. Het idee is niet per se heel origineel (verzin een eender ramp) maar wel altijd een spannend gegeven. Daarnaast valt er met deze stilstand nogal wat te doen. Bosch gaat echter niet op de psychologische of filosofische tour maar geeft er meer een thrillerjasje aan. Daardoor wel leuk, maar niets meer dan een interessant tussendoortje.

We volgen een doodnormaal persoon in donker Nederland. Het leest als een verhaal aan iemand die die tijd niet kent, soms erg uitleggerig. Dat is niet altijd even overtuigend. Ik zie liever dat er richting een tijdgenoot wordt geschreven waarin niet veel moet worden uitgelegd maar waar alles als ‘vanzelfsprekend’ wordt beschouwd. Gelukkig beperkt Bosch dit wel en komt dit meestal niet geforceerd over. Onderwijl geeft hij een mooi beeld van deze dystopie, met haar geschiedenis, het leven in het donker, de wijzigingen op het wereldtoneel. Niet alles is even doordacht. Zo lang in het donker levert geloof ik veel koudere onmenselijke temperaturen op. En als de Aarde stopt met draaien om haar as gaat zij nog wel om de zon, net als de maan om de aarde. Die is niet altijd met één kant naar ons gedraaid.

Dan komt de road-trip, het spannende stuk. Tot ergens halverwege is dat het ook. Het hele boek daarvoor heeft al een bepaalde spanning. Helaas knapt die lijn ineens. Dan is ook de reis zelf al bijna voorbij, na hun gevangenschap. En ook dat stuk was kort. Juist dit thrillerstuk had wel wat langer gekund. Twee mannen in een woeste wereld, daar had veel ingezeten en dan had je een uitstekende thriller in een mooi jasje. Nu krijg je wel mooie spanning, maar veels te weinig. Kan Bosch dit niet, durft hij het niet of heeft hij simpelweg niet genoeg begeleiding gehad die hem even zeiden: verleng dit. Naast dat het stuk erna wat saaier is en zonder spanning heb je als lezer ook niet echt het gevoel dat hij iets gevaarlijks deed daarvoor en vraag je je af waarom anderen niet eerder zo’n vlucht hadden gewaagd. Die reis is in een poep en een scheet voorbij. Je wordt als lezer een klein beetje gefopt en daarmee teleurgesteld. Zo is dit werk vlees noch vis.

Wel leest het boek vlot weg, wat het ook wel een boek voor even erbij maakt. Dat wel. Vlot geschreven, helder verwoord en altijd duidelijk wie nu aan het woord is of wat er gebeurt. En dat tempo zorgt ook voor acceptatie van de wereld en haar eigenaardigheden. Wel enkele slordige foutjes als zijnde tik- en spelfouten, dat eerder de fout van de eindredactie is omdat dat er blijkbaar niet is uitgehaald.

Maar als gezegd: de grote levensvragen komen niet echt aan bod. Ze worden licht aangestipt, ook in de uitstekende laatste alinea’s maar daar blijft het bij. En dat is ergens jammer. Het idee van die stilstand had makkelijk uitgewerkt kunnen worden tot een boeiende allesomvattende roman. Wat Bosch doet is niet slecht en zeker goed verteerbaar, maar de keuze an sich is zo jammer.

Wel vermaakt, dus kom, 3*.

De stijl is goed, maar vond het allemaal vergezocht. Uiteindelijk had ik geen bevredigend gevoel.

Ik kan me grotendeels aansluiten bij de mening van mjk87.

Het thema is boeiend, hoewel niet zonder schoonheidsfoutjes als je er eens dieper over nadenkt. Het verhaal is vlot, strak, geen grammetje teveel, goed 'gemonteerd', maar vliegt vanaf een bepaald punt aan je voorbij. Echter is de sfeer het belangrijkste in dit boek en mede door de schrijfstijl van Bosch is dat aspect tip-top in orde.

Een boek dat je gelezen moet hebben? Nee, dat denk ik niet. Het is in mijn ogen wel een boek waaraan je je geen bult kunt stoten. Want het verhaal zou je zomaar eens aangenaam kunnen verrassen. En wie weet komt Op Zwart als film nog beter uit de verf dan als boek...