menu

L'Étranger - Albert Camus (1942)

Alternatieve titel: De Vreemdeling

mijn stem
4,13 (299)
299 stemmen

Frans
Ideeënliteratuur

176 pagina's
Eerste druk: Éditions Gallimard, Parijs (Frankrijk)

De onverschillig door het leven gaande pied-noir (Algerijn van Franse afkomst) Meursault schiet zonder duidelijk motief een man dood, en weigert zich in het daaropvolgende proces fatsoenlijk te verdedigen. De roman begint met het doodsbericht van de moeder van de hoofdpersoon, beschrijft daarna de moord en wat eraan voorafgaat, en laat in het tweede deel Meursault vertellen over zijn tijd in de gevangenis en het vonnis dat over hem wordt uitgesproken.

zoeken in:
avatar van Raskolnikov
4,5
De eerste keer dat ik dit dunnetje las deed het me niet veel, maar pas herlas ik deze bij wijze van oefening in het Frans en vielen de stukjes op zijn plaats. Door het letterlijk regeltje voor regeltje te lezen (vlot lezen is er met mijn Frans niet bij), valt op hoe compact het verhaal is. Ik geloof niet zo in romans waarin geen zin teveel staat, al zou dat best een streven van schrijvers mogen zijn, maar L'Étranger komt er akelig dicht bij in de buurt. De manier waarop Mersault met mensen omgaat in het eerste deel, de korte, veelbetekende observaties, de onverschillige houding waarmee hij zijn wereld beziet; in eerste instantie lijkt het een onbetekenende schets van het leven van een jongeman, maar het werpt allemaal zijn schaduw vooruit op hetgeen zich na de sleutelgebeurtenis halverwege ontspint. Vanaf dan wordt L'Étranger introspectiever, wordt het eerste deel van de roman als het ware geanalyseerd en zien we waarom dit een ideeënboek is dat binnen het existentialisme valt.

Minder dan aan Sartre doet L'Étranger me echter denken aan het werk van Kafka. Denk aan de 'reden' van de moord, de motivatie achter zijn terdoodveroordeling en de verschijning van het complete kennissenbestand van Mersault als getuigen. Het verschil met Kafka is echter dat dit soort vervreemdende toestanden niet om het vervreemdende element zelf zijn neergepend (zoals ik vaak proef bij de Tsjech), of om absurde uitwassen van een maatschappij op de korrel te nemen, maar hij ze gebruikt voor zijn psychologische uitwerking van dit personage. Mersault is imo een personage dat zijn bestaan geen vorm geeft, nooit weet waarom hij iets doet of vindt en nooit ergens bewust voor kiest. Dit zijn natuurlijk de stokpaardjes van de existentialisten, en Mersault is de personificatie van het soort onverschilligheid dat dan onherroepelijk optreedt. Dit ten spijt moest ik mezelf bekennen meer in Mersault te herkennen dan me misschien lief is. Een zekere sympathie had ik wel voor deze man die wars is van gekunsteldheid en zich naar zijn omgeving niet anders voordoet dan hij is. Hoe pijnlijk dat soms ook kan zijn, zie bijvoorbeeld de nogal botte replieken in zijn conversaties met zijn vriendin.

Heb hem maar eens een plekje in mijn top 10 gegeven!

avatar van thomzi50
4,0
Al die reacties hier maken me wel erg enthousiast, misschien dit toch maar eens een voorkeursbehandeling geven.

avatar van eRCee
5,0
Raskolnikov schreef:
Het verschil met Kafka is echter dat dit soort vervreemdende toestanden niet om het vervreemdende element zelf zijn neergepend (zoals ik vaak proef bij de Tsjech),

Juist bij Kafka heb ik dat helemaal niet. Kafka gebruikt vaak een absurd uitgangspunt waarbinnen hij de manier waarop de wereld in elkaar zit beter kan weergeven. Dit is puur inhoudelijk. Terwijl veel anderen absurdisme eerder gebruiken als excess binnen een overwegend normaal kader (oftewel; meer vorm dan inhoud) en dan geldt mijns inziens wat jij schrijft.

avatar van Raskolnikov
4,5
Ik was misschien iets te kort door de bocht, want probeerde vooral het verschil aan te geven tussen het gebruik hiervan door Camus (duiding individu) en Kafka (duiding maatschappij). Bij Camus kan ik echter het waarom achter de specifieke momenten zelf duiden, bij Kafka lijkt het meer om een algehele state of mind te gaan; niet zo zeer een bepaalde absurdistische gebeurtenis is veelzeggend, maar meer het totaal dat optelt tot het vertekenende beeld dat hij wil geven. Iets vreemds meer of minder doet er dan niet toe. Maar nogmaals: misschien ga ik hier iets te kort door de bocht en valt bij nadere bestudering de noodzakelijkheid binnen het geheel beter te duiden.

avatar van Wickerman
5,0
Wederom een prachtig boek van Camus, die slechts door De Pest overtroffen wordt. Een verhaal over een onverschillig individu, waarbij Camus de sfeer prachtig weet te creëren. Het leven van Meursault wordt op een goede manier beschreven, tot in de kleinste details zonder overdadig te worden. De sleur, de saaiheid en de warmte komen tot leven.

Ik was al bekend met ander werk van de Franse auteur, zoals zijn korte verhalen en toneelstukken, en het interessant om te zien hoe kleinere thema's (zoals het krantenbericht dat hij leest in de gevangenis) terugkeren in zijn werk.

Het boek leest fijner dan het werk van Sartre, hoewel ik overigens van hem niet al te veel heb gelezen. Ik ben het eens met iemand elders op deze site, ik kan het nu niet terug vinden, dat Sartre eerder een schrijvende filosoof is en Camus een filosofisch schrijver. Bij Camus ligt de nadruk meer op het verhaal dan de filosofische verhandeling. Het narratief Sartre's De Walging wordt bijvoorbeeld door de grote stukken filosofische gedachtes teniet gedaan.

Daarnaast deed het tweede gedeelte, vanaf zijn arrestatie, me inderdaad denken aan het werk van Kafka.

Is het faux pas om dit boek in het Nederlands te lezen? Ik spreek maar twee woorden Frans namelijk...

avatar van Zelva
Ik zou niet weten waarom. Anders word je literaire wereldje wel heel klein als je alleen boeken in de originele taal mag lezen.

5,0
Ik zou ook niet weten waarom. Ik heb het zelf in het Nederlands gelezen.

avatar van stefan dias
5,0
Zelva schreef:
Ik zou niet weten waarom. Anders word je literaire wereldje wel heel klein als je alleen boeken in de originele taal mag lezen.


En wat jammer voor al die lieve mensen die de boeken voor ons willen vertalen.

avatar van eRCee
5,0
Dat is inderdaad niet te onderschatten! Zo is de Japanse vertaler van De Duivelsverzen doodgeschoten vanwege zijn werk. Om zijn nagedachtenis te eren lees ik dus zoveel mogelijk boeken in vertaling.

Okee, bedankt voor de reacties! Heb de vertaling maar meteen besteld.

avatar van Wickerman
5,0
Hoewel het lezen in de oorspronkelijke taal eigenlijk hoort, is het soms toch beter om het in je eigen taal te lezen. Dan mis je het minst. Door de vertaling mis je sowieso enkele dingen, zoals taalgrappen, maar als je de taal helemaal niet machtige bent, kun je juist door de vertaling het verhaal juist wel begrijpen.

2,0
Matig boekje. Erg saai opgeschreven, feitelijk gebeurt er niets bijzonders, en zijn er nauwelijks wendingen die interessant zijn. Het hoofdpersonage roept ook geen interesse of sympathie op, omdat het een nogal vlak, nietszeggend personage is.

De schrijfstijl van Camus pakt ook niet (ook niet in zijn andere boeken). Het creëert een afstand naar de lezer toe. Voor de rest is er in L'etranger een enorm gebrek aan spanning. en worden de lange lappen tekst zelden afgewisseld met leuke of goede dialogen.

Daarnaast vielen me er in de Nederlandse vertaling een aantal taalfouten op, en wat kleinere ''foutjes'' zoals twee keer achter elkaar een zin beginnen met ''ik'' of ''hij''.

Het middenstuk in de rechtszaal lijkt een slechte rip-off van Kafka's ''Het Proces'' te zijn.

enige pluspunt zijn de mooie beschrijvingen over de zon en het strand en de goed geschreven reflecties aan het eind.

firebird schreef:
Matig boekje. Erg saai opgeschreven, feitelijk gebeurt er niets bijzonders, en zijn er nauwelijks wendingen die interessant zijn. Het hoofdpersonage roept ook geen interesse of sympathie op, omdat het een nogal vlak, nietszeggend personage is.
De schrijfstijl van Camus pakt ook niet (ook niet in zijn andere boeken). Het creëert een afstand naar de lezer toe. Voor de rest is er in L'etranger een enorm gebrek aan spanning. en worden de lange lappen tekst zelden afgewisseld met leuke of goede dialogen.
Daarnaast vielen me er in de Nederlandse vertaling een aantal taalfouten op, en wat kleinere ''foutjes'' zoals twee keer achter elkaar een zin beginnen met ''ik'' of ''hij''.
Het middenstuk in de rechtszaal lijkt een slechte rip-off van Kafka's ''Het Proces'' te zijn.
Enige pluspunt zijn de mooie beschrijvingen over de zon en het strand en de goed geschreven reflecties aan het eind.

Tja, meningen verschillen. Moet wel zeggen dat ik vind dat je het boek erg hard beoordeeld op de hoeveelheid spanning (gecursiveerd), een boek dat duidelijk niet bedoeld als thriller of iets dergelijks.

Ben het erg eens met je laatste zin, alleen zou ik het dus niet het 'enige' pluspunt noemen, maar het grootste, en niet de reflecties 'aan het eind', maar door heel het boek.

Misschien dat ik veel heb met de stijl en het personage in het boek omdat ik me erg kan vinden in de absurdistische denkwijze van Camus.

2,0
Torrero schreef:
(quote)

Tja, meningen verschillen. Moet wel zeggen dat ik vind dat je het boek erg hard beoordeeld op de hoeveelheid spanning (gecursiveerd), een boek dat duidelijk niet bedoeld als thriller of iets dergelijks.

Ben het erg eens met je laatste zin, alleen zou ik het dus niet het 'enige' pluspunt noemen, maar het grootste, en niet de reflecties 'aan het eind', maar door heel het boek.

Misschien dat ik veel heb met de stijl en het personage in het boek omdat ik me erg kan vinden in de absurdistische denkwijze van Camus.


Zo verschrikkelijk absurdistisch vond ik dit boek niet eens. Althans, laat ik het anders zeggen: het absurdisme kwam er niet goed uit. Als je het vergelijkt met hoe bijvoorbeeld Kafka het absurdisme aanpakt, dan is dit veel en veel genialer dan Camus. Dan heb je het over een letterlijke vermenging van logica en onlogica. Camus hangt er slapjes tegenaan, bereikt nergens ook maar iets geniaals.

Desalniettemin is Camus één van de grondleggers van het absurdisme als filosofische stroming, misschien wel dé grondlegger, en verdient hij daarvoor natuurlijk groot respect. Doch, het is misschien wel een groot filosofoof geweest, maar een wat overschatte schrijver i.m.o.

Melchert
Dat prachtige eind. Misschien wel het mooiste eind ooit gelezen.

4,0
Feitelijk is dit een saai boek natuurlijk. Het is niet erg moeilijk Frans en leest relatief vlot, maar toch kan je niet bepaald zeggen dat het leest als een trein. Alles is echter één opbouw naar het slot. De laatste vijftal pagina's zijn dan ook niets minder dan geniaal. Die monoloog van Meursault is prachtig, en ga ik nog dikwijls herlezen denk ik. Absurdisme op zijn meest verstikkende wijze.

avatar van Wickerman
5,0
firebird schreef:
Desalniettemin is Camus één van de grondleggers van het absurdisme als filosofische stroming, misschien wel dé grondlegger, en verdient hij daarvoor natuurlijk groot respect. Doch, het is misschien wel een groot filosofoof geweest, maar een wat overschatte schrijver i.m.o.


Camus kreeg van z'n tijdgenoten, waaronder Sartre, juist het verwijt meer schrijver dan filosoof te zijn. Eigenlijk heeft hij ook maar één echt filosofisch werk geschreven, te weten De Mythe van Sisyfus. De mens is in opstand werd verguisd in intellectueel Frankrijk en is eerder politiek theoretisch dan filosofisch.

Echter, Camus, filosofisch onderlegt, heeft zelf gezegd (vergeef me dat ik niet de exacte woorden weet): 'De mens denkt in beelden, daarom moet een filosoof romans schrijven.'

Overigens heeft een herlezing van dit boek mij tot inzicht laten komen dat dit Camus z'n sterkste werk is. Waar eerder alleen de eerste helft mij echt diep raakte, die passage over de zondag van Meursault is ongelooflijk sterk, raakte de tweede helft mij ditmaal ook diep.

avatar van eRCee
5,0
Wat intellectueel Frankrijk ervan denkt interesseert me geen r**t, maar De mens in opstand is natuurlijk wél een filosofisch essay.

avatar van HankMoody
Op bol.com zie ik een tweedehandse paperback versie van €44,70. Hoezo duur?
Toch een goede reden dan om een e-book aan te schaffen want dan krijg je hem voor €7,99.

avatar van liv2
liv2 (crew)
HankMoody schreef:
Op bol.com zie ik een tweedehandse paperback versie van €44,70. Hoezo duur?
Toch een goede reden dan om een e-book aan te schaffen want dan krijg je hem voor €7,99.


heb juist de echte originele cover geplaatst. Ik kan me wel voorstellen dat, als het deze editie betreft, je bezig bent met collector's items, en dat dan de prijzen kunnen oplopen.....

avatar van HankMoody
Zou kunnen, heb er niet verder naar gekeken, dacht dat de prijs pas bij hardcovers pas echt gaat oplopen en om verzamelwerken gaat. Verkeer nog niet in die luxepositie om zulke werken aan te schaffen.

4,0
Zoals eerder gezegd is dit een existentialistisch verhaal pur sang. Het gaat over iemand die onverschillig staat ten aanzien van zijn eigen bestaan en pas door de actieve confrontatie met de dood de waarde van zijn bestaan leert inzien.
Het eerste deel van het boek verloopt wat moeizaam. Min of meer losse gebeurtenissen volgen elkaar op, en belangrijke en futiele zaken worden naast elkaar geplaatst. De hoofdpersoon (Meursault) ondergaat het leven en neemt er niet actief aan deel. Ook de dood van zijn moeder ondergaat hij gelaten. Zelfs de moord lijkt uit pure verveling gepleegd. Maar alle gebeurtenissen vallen op hun plaats in het tweede deel van het boek.
In dit tweede deel wordt de hoofdpersoon steeds meer mens, en wordt het verhaal meer van binnenuit beschreven. Hij krijgt als het ware bestaansrecht; een 'existentie'? Zoals eerder opgemerkt wordt het verhaal hier introspectiever. Dit is heel mooi opgebouwd, maar het geduld van de lezer wordt dus enigszins op de proef gesteld.
In de rechtszaak heeft de hoofdpersoon ook niets in te brengen: Het lijkt over iemand anders te gaan, terwijl het vonnis een verregaande invloed op zijn leven zal hebben. Het is tragisch om te zien dat anderen ervoor kiezen deze 'ziel' louter te beschouwen als een moordenaar. En dat zijn schijnbaar onverschillige reactie op de dood van zijn moeder hem schuldiger maakt dan hij mogelijkerwijs is. Zijn gehele existentie wordt uitgewist, en ingekleurd door zijn identiteit als moordenaar. Als lezer leefde ik mee en voelde ik ook onrecht en onmacht. Als het vonnis is uitgesproken verlangt hij naar zijn vrijheid, naar de zomer en naar de jurken en de glimlach van zijn vriendin. Deze passages zijn schrijnend en prachtig.
Het lijkt of Meursault gedurende de gehele roman in een soort dodendans is verwikkeld: hij flirt met de dood en daagt haar steeds actiever uit. Hij weet niet goed wat te voelen naar aanleiding van de dood van zijn moeder en lijkt daarna de dood actief op te zoeken. Camus lijkt met dit boek haast te willen zeggen dat we ten dode zijn opgeschreven als we niet actief ons eigen leven ter hand nemen...

3,0
'Cela m’est égal' was ook geen slechte titel geweest.

Het ligt er vingerdik op dat Meursault onverschillig door het leven gaat. Veel nuance komt er niet aan te pas. Het is Camus er dan ook vooral om te doen om een statement te maken. Je weet wel, het leven heeft geen zin, maar je kunt je maar beter amuseren. Zo uniek is die filosofie niet, ze vormt ook de grondslag van pakweg Jersey Shore, alleen weet Camus het iets stijlvoller te verpakken.

Hij houdt het gelukkig wel beknopt. Het hoofdpersonage is nogal kort van stof, wat bij momenten voor een droog-komisch effect zorgt. Compromissen zijn hem vreemd en hij speelt "het spelletje" liever niet mee. Een natte droom natuurlijk van iedereen die zich tot op een zekere hoogte conformeert. Bijna iedereen dus. En daarin schuilt volgens mij de populariteit van dit werk. Meursault is de rebel die we allemaal wel stiekem willen zijn.

Tikkeltje doorzichtig. Maar 't leest wel als een trein en de gedachtenkronkels van Meursault snijden wel hout.

avatar van eRCee
5,0
JoeCabot schreef:
Het is Camus er dan ook vooral om te doen om een statement te maken. Je weet wel, het leven heeft geen zin, maar je kunt je maar beter amuseren.

Je beschrijft nu hedonisme. Dat is niet de filosofie van het existentialisme en ook zeker niet van Camus.

3,0
eRCee schreef:
(quote)

Je beschrijft nu hedonisme. Dat is niet de filosofie van het existentialisme en ook zeker niet van Camus.

Ik beschrijf gewoon hoe het hoofdpersonage door het leven gaat. Een onverschillige bon-vivant.

avatar van eRCee
5,0
Dat hij een bon-vivant is lijkt me al een interpretatie die ik niet voor m'n rekening zou nemen, maar jij maakt hiervan dat dit een statement is dat Camus wil maken en noemt het een filosofie. Dit lijkt me onjuist.

3,0
eRCee schreef:
Dat hij een bon-vivant is lijkt me al een interpretatie die ik niet voor m'n rekening zou nemen, maar jij maakt hiervan dat dit een statement is dat Camus wil maken en noemt het een filosofie. Dit lijkt me onjuist.

Restaurantbezoekjes, beetje stoeien met Marie, sigaretje roken op het balkon bij de ondergaande zon, weekendje relaxen in het beachhouse ... Ik kan me wel minder fijn tijdverdrijf voorstellen anno 1942. Meursault is alleen nogal introvert en 'low-energy', en lijkt pas te beseffen hoe goed hij het had toen hij zich realiseerde dat hij definitief kon fluiten naar dat leventje.

Ik beweer overigens niet dat Camus hier een pro-hedonistisch statement maakt. Geen pure genotsdrang dus. Het hele boekje drijft m.i. wel op de idee dat er (A) geen echte (boven)natuurlijke zin in het leven is en je dus maar (B) beter geniet van wat je voorhanden hebt. Nu kun je zeggen dat dit niet strookt met het filosofische etiketje dat op Camus kleeft, maar dat is gewoon wat je uit dit boek kan afleiden.

avatar van eRCee
5,0
Als je iets meer uit het boek wil halen zal je toch de auteur moeten scheiden van het personage, en daarnaast je verdiepen in de (filosofische) achtergronden en de rest van het oeuvre van Camus. Wellicht heb je hierbij wat aan dit gedetailleerde artikel.

avatar van HankMoody
Camus was toch ook op jonge leeftijd geconstateerd met een ziekte waarbij hij eigenlijk niet ouder zou worden dan 25? Daar komt ook veel van zijn extentialisme vandaan. Iemand die rondloopt op de aarde en weet dat zijn einde snel gaat komen. Iemand die eigenlijk niet kan genieten van een mooi uitzicht omdat de dood altijd meespeelt in zijn hoofd.

Gast
geplaatst: vandaag om 06:18 uur

geplaatst: vandaag om 06:18 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.