menu

Thérèse Raquin - Émile Zola (1867)

mijn stem
4,22 (9)
9 stemmen

Frans
Psychologisch

309 pagina's
Eerste druk: A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie., Parijs (Frankrijk)

Thérèse Raquin is de dochter van een Franse kapitein en een Algerijnse moeder. Na de dood van haar moeder wordt ze door haar vader toevertrouwd aan haar tante, Madame Raquin, Thérèse groeit samen op met Camille, de ziekelijke en door en door verwende zoon van Madame. Ze trouwen als Thérèse 21 is geworden. Ze verhuizen naar Parijs waar Madame een winkel begint; Camille vindt er een baan. Dan bezoekt een jeugdvriend van Camille, Laurent, de familie. Het komt tot een verhouding tussen Laurent en de eenzame, zich dood vervelende Thérèse. Camille is een sta-in-de-weg geworden en ze besluiten hem tijdens een boottochtje te verdrinken...

zoeken in:
avatar van misterfool
4,0
Thérèse Raquin is een roman over overspel en moord. In de editie die ik las, komt allereerst de schrijver aan het woord. Plechtig benadrukt Émile Zola dat het boek geschreven is - geheel volgens de uitgangspunten van het naturalisme- omwille van een welhaast wetenschappelijke interesse in tegengestelde persoonlijkheden die het slechtste in elkaar naar boven halen. Ik verwachte een documentaire achtige verteltrant. Aanvankelijk kreeg ik die ook.

Mooi droog, doch ietwat dreigend, beschrijft Zola hoe het hoofdpersonage opgroeit als nicht van een garen- en bandverkoopster. Thérèse's bepaald niet glorieuze leven is al voor haar uitgestippeld: een druilerige baan en een sullige echtgenoot in de vorm van Camille. Dan doet er zich echter een mogelijkheid tot ontsnapping aan in de vorm van de boerse, aspirant-schilder Laurent. Het overspel en de opbouw naar de moord op Camille worden minutieus beschreven.

De verdrinkingsdood van Camille blijkt echter aanleiding te zijn voor een geniepige stijlbreuk naar een psychologisch horrorverhaal. Geestverschijningen in schilderijen en verlamde oude dames met boze ogen worden onder meer van stal getrokken. Het deed mij enigszins aan Edgar Allan Poe denken. Deze stroomversnelling, waarin de hoofdkarakters steeds dieper in de miserie worden getrokken, is intrigerend, spannend en luguber. Als ik niet beter had geweten dan zou ik haast verwachten dat de mededeling aan het begin een soort post-modernistische meesterzet was van Zola, aangezien dit gedeelte mij hierdoor compleet overdonderde.

Al met al zie ik in Thérèse Raquin wel een klein meesterwerkje. Wellicht zou vandaag de dag het verhaal met iets meer tempo worden verteld. Ik heb me echter voor geen seconde verveeld! Émile Zola is in ieder geval een schrijver waar ik meer van wil lezen.

avatar van manonvandebron
5,0
Dankzij Zola's gedetailleerde beschrijvingen en de genoemde straatnamen kun je de locaties op een kaart van Parijs vinden of als literair toerist bezoeken. Thérèse woont met haar echtgenoot en haar schoonmoeder (tegelijk haar tante) in een garenwinkeltje in een steegje ten zuiden van de Pont Neuf. Het gaat niet over arme mensen, maar wel over gemiddelde burgers met een weinig opwindend bestaan. Hun vrienden zijn een ambtenaar die na twintig jaar routineus werk een promotie krijgt, en een gepensioneerd politieman. Hun wekelijkse hoogtepunt is een partijtje domino op donderdagavond.

Laurent, een collega van Camille, heeft een vage ambitie om het te maken als kunstschilder, maar hij steekt meer tijd in het omgaan met modellen dan in het verbeteren van z'n techniek. Thérèse is bedeesd en onderdanig. Ze lijkt geen eigen wil te hebben, maar droomt er stiekem van te ontsnappen aan haar omgeving.

Veel aandacht gaat naar de psychologische motivering van de twee hoofdpersonages. Daardoor kun je meeleven met Thérèse en Laurent wanneer ze een affaire beginnen, en zelfs wanneer ze haar echtgenoot verdrinken in de Seine. De politie gelooft dat het een ongeluk was, maar ze worden gestraft door hun eigen geweten. Ze beginnen te hallucineren en spoken te zien. Tijdens hun huwelijksnacht gaat het haardvuur letterlijk uit, maar ook in symbolische zin is hun passie uitgedoofd na ruim een jaar wachten. Laurent is bang dat de verlamde tante of zelfs hun tijgerkat François hen zal verraden. Hij wordt steeds ruwer en agressiever, en gaat tekenen van paranoia vertonen.

Zola schetst een zeer realistisch beeld van een kleinburgerlijk milieu in Parijs. Hij heeft een diepgravende maar vlot leesbare stijl. Terugkerende adjectieven zijn hébété (versuft), blafard (vaalbleek) en roidi (stijf) - allemaal woorden die bij een lijk passen. Het gaat dan ook over mensen die al halfdood zijn terwijl ze nog leven.

Gast
geplaatst: vandaag om 05:57 uur

geplaatst: vandaag om 05:57 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.