menu

Siegfried: Een Zwarte Idylle - Harry Mulisch (2001)

Alternatieve titel: Siegfried

mijn stem
3,84 (207)
207 stemmen

Nederlands
Historisch

213 pagina's
Eerste druk: De Bezige Bij, Amsterdam (Nederland)

Rudolf Herter is een alter ego van Harry Mulisch die de gelegenheid heeft aangegrepen om zichzelf opnieuw met de nodige zelfspot ten tonele te voeren. Samen met Maria, de moeder van zijn zoontje Marnix, brengt de schrijver Herter een bezoek aan Wenen, de stad van zijn Oostenrijkse vader en van Hitler. Bij uitstek de plek om, zoals het in de roman wordt genoemd, de Endlösung der Hitlerfrage te ondernemen. Tijdens een televisie-interview komt Herter bij toeval op het idee hoe hij dat in een roman zou moeten uitwerken. Wat hij wil is Hitler postuum een 'gefingeerde spiegel' voorhouden, "waarin we zijn gezicht alsnog te zien krijgen". Maar als hij na afloop van zijn lezing in de Wiener Nationalbibliothek kennismaakt met het bejaarde echtpaar Ullrich en Julia Falk, van wie hij de volgende dag iets over Hitler verneemt wat niemand weet, blijkt de werkelijkheid absurder dan de auteur kon bedenken.

zoeken in:
avatar van mjk87
4,0
Sterk boek van Mulisch, waarin hij duidelijk laat zien wat hij allemaal wel niet weet. ik begrijp dat sommigen zich daar aan ergeren, maar ik mag wel mensen met zelfkennis, en vooral als ze dat uitdragen en weten dat anderen weten dat hij dat doet. Mart Smeets is ook zo een iemand, en die adoreer ik toch wel.
Een sterk plot, dat verrassend simpel is. Een hoofdpersoon die toch wel veel vergelijkingen heeft met Mulisch (Vrouw, vriendin, leeftijd, zijn grote werk dat hij nog overal kon bespreken, en zijn filosofische gedachten). En dat is geen toeval.
In het boek wil Herter Hitler in zijn meest extreme vorm tonen. dat is dus de zoon, extremer kan niet, maar het is in feite ook Mulisch die het wil, en hij doet het werkelijk, getuige de uitgifte van het boek.
Naast het plot is er meer sterks. Goed geschreven. het is geen Jip en Janneke taal, maar wel prima te volgen. Als hij al niet te volgen is, dan komt dat door de ideeën, maar misschien moet dat ook wel. Herter is soms niet te volgen, Mulisch dus ook niet (of omgekeerd natuurlijk). De theorie over het verband tussen de aftakeling van Nietzsche en de verwekking van Hitler is typisch Mulisch. In de Ontdekking van de Hemel had hij ook vele, soms vergezochte, theorieën, maar wel geloofwaardig neergezet. En zeer interessant.
Wel is het boek een tussendoortje lijkt het. Er had nog best wat meer filosofisch gene4uzel bijgemogen, of symboliek, of meer verhaal. Maar zeker een goed boek. 4*

3,0
Tegenstrijdige gevoelens bij dit boek. Met het schaamrood op de kaken is dit mijn eerste Mulisch die ik werkelijk uitgelezen heb (mijn stem bij De ontdekking van de hemel toch maar verwijderd), maar ik heb denk ik hiermee geen goed beeld van hem als schrijver gekregen. Het is een intrigerend verhaal, een pageturner, en af en toe verbluffend, maar overtuigen als literaire hoogvlieger doet het allerminst.

Niet dat Mulisch het niet probeert overigens. Het concept is vooral leuk bedacht en het is een belangrijke vraag die Herter zich stelt: om hem te kunnen begrijpen doet hij een gedachte-experiment door Hitler in een extreme en confronterende situatie te plaatsen, dat erin uitmondt dat Siegfried zelf het boek wordt dat Herter voor ogen heeft. Inhoudelijk vind ik het verhaal van de Falks ook werkelijk boeien en zijn ook de dagboekfragmenten van Eva Braun fascinerend, bloedstollend zelfs, maar het is wellicht de 'bedachtheid' ervan die me enigszins tegenstaat. Je ziet Mulisch met dit boek als het ware een platform zoeken om bepaalde ideeën kwijt te kunnen, ideeën die overigens allerminst nieuw zijn. Vooral de vergelijking van Hitler met Nietzsche en het plaatsen van eerstgenoemde onder een zo extreme noemer als het eeuwige niets is volgens mij wel vaker en vooral eerder gebeurd; in feite hebben Adorno met zijn analyse van de Holocaust en ook Hannah Arendt de afschrikwekkendheid van Hitler al proberen te verwoorden.
Wat me wel boeide en me voor het eerst opviel was de gedachte (misschien ook niet nieuw maar dat weet ik niet) dat Hitler de joden zo verafschuwde omdat zij hadden bereikt wat hij zelf zo angstvallig nastreefde: raszuiverheid en werelddominantie.

In elk geval komen de passages met deze ideeën wat uit de lucht gevallen en is het boek wellicht te kort om het een mooie plaats te geven. Veel van de theorieën en plotontwikkelingen hadden wat mij betreft veel meer uitgewerkt mogen worden; zelfs het gesprek met de Falks viel uiteindelijk kort. En misschien komt het omdat het zo van alle kanten op me af wordt gevuurd, als zou Mulisch zelf zo aanwezig zijn in het boek en zijn kennis zo graag tentoon willen spreiden, maar het viel er inderdaad gemakkelijk in te ontdekken.

Wellicht later nog meer van Mulisch, maar er zijn nog genoeg andere grote Nederlandse schrijvers om eens te proberen.

4,0
Ten eerste wil ik zeggen dat de raamvertellingen in het verhaal goed uitgewerkt zijn. Het verhaal dat Falk en zijn vrouw vertellen, is zeer goed geschreven. De emoties die door het tragische verhaal worden opgeroepen, zijn goed beschreven.

Ten tweede is het filosofische einddeel, eigenlijk het eindoordeel, zeer goed. De mate van werkelijkheid weet ik niet precies - navragen wil ook niet meer, aangezien Mulisch dood is. Ik kan me best indenken dat Mulisch dit niet bedenkt, maar baseert op bestaande gegevens en filosofische werken.

Door die filosofische vertellingen lijkt het heel werkelijk. Dit verhaal zou zo gebeurd kunnen zijn. Het geheim "Siegfried" is zo menselijk en zo realistisch, maar in zijn geval ook zo onrealistisch.

Ik vind het eerlijk gezegd jammer dat dit niet waar is/kan zijn. Die theorie die Mulisch hier poneert, kan niet ontkracht worden door lezers, die zeggen van "ja, nou, mooi boek, behalve de filosofie." De filosofie maakt het juist geweldig. Ik kan me wel indenken dat sommige lezers het verhaal rondom Herter dan wat zwak vinden, terwijl het echte verhaal over het mysterie Hitler gaat.

Ik kan dit boek iedereen aanraden die geïnteresseerd is in de Tweede Wereldoorlog. Ook al houd je niet van filosofie (dan interesseer je je er maar wel voor), dan kan je dit boek ook lezen. Een ding: het is vele malen beter dan Twee Vrouwen!

4.5*

avatar van the Cheshire cat
4,5
Even wil ik kwijt wat ik van dit boek(je) van Mulisch vind, goed dus. Hitler valt denk ik niet
te verklaren, of te menselijk of juist te bovenaards, goed is het dus nooit, wat Mulisch
hier doet vind ik dus eigenlijk wel goed.
Zo af en toe had Mulisch van mij de Vijand Van Het Licht best een flinke veeg uit de pan mogen
geven, een paar honende opmerkingen zeg maar, gelogen of niet, historisch verantwoord of niet,
een paar sarcastische sneren naar die man toe.
In het stukje over de kleur bruin, een kleur die als een rode (of moet ik zeggen bruine) draad door
Hitler's leven liep, vind ik Mulisch dan ook op z'n sterkst. ik snap heus wel dat Hitler zijn vrouw niet
heeft uitgekozen op haar achternaam, maar is dat niet typisch Mulisch? van die vergezochte
bedenksels die je toch aan het denken zetten? Mij in ieder geval wel...
De kleur van de kaft van dit boek is dus behoorlijk veelzeggend.

Gast
geplaatst: vandaag om 02:01 uur

geplaatst: vandaag om 02:01 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.