Deep Water - Patricia Highsmith (1957)

Patricia Highsmith had een vrij gecompliceerde band met haar moeder, voorzichtig uitgedrukt. Toen haar moeder vijf maanden zwanger van haar was heeft ze geprobeerd een abortus op te wekken door terpentine te drinken, iets waar ze haar dochter later nog vaak aan zou herinneren. Haar ouders scheidden 9 dagen voor Patricia werd geboren en haar echte vader zag ze pas voor het eerst toen ze twaalf was. Op 8-jarige leeftijd al fantaseerde ze over het vermoorden van haar stiefvader, wiens achternaam ze had aangenomen, die natuurlijk tussen haar en haar moeder in stond. In een gedicht uit 1940 schrijft ze: "Ik ben getrouwd met mijn moeder."

De hoofdpersonen in haar romans zijn dikwijls afspiegelingen van deze verstikkende moederdochterrelatie. Highsmith vertelt doorgaans vanuit het mannelijk perspectief, haar vrouwen echter worden minder favorabel afgeschilderd. Zo ook in Deep Water: Melinda, de vrouw van Vic, verschijnt op een gekostumeerd feestje als Cleopatra, in een lange groene jurk met henna geverfd haar en een slangvormig sigarettenpijpje. Voor haar dochter Trixie toont ze geen enkele affectie; het speelse gedrag van haar dochter irriteert haar zelfs. In een worsteling scheurt haar jurk open en ziet Vic een van haar blote borsten, 'die woedend trilde als de borst van een bacchante'.

De boeken van Highsmith zijn niet zomaar thrillers, ze zag zichzelf dan ook niet als schrijfster van detectives: "Het oplossen van een moordzaak interesseert me volstrekt niet. Is er iets kunstmatigers en vervelenders te bedenken dan gerechtigheid? Ik bedenk verhalen, het is niet mijn doel om de lezer moreel te herbewapenen. Ik wil vermaken."
Zoals in haar gehele oeuvre is ook hier het thema: het raadsel van het ik, het mysterie van het zelf... Ieder mens bezit geheimen en gedachtes die hij uitsluitend voor zichzelf bewaart, zelfs in een transparante relatie. Wat de Fransen zo mooi noemen: Jardin secret.
Voor haar boek heeft Highsmith een prachtig toepasselijk motto uitgekozen, de reden waarom ik het boek meteen wilde lezen toen ik het opensloeg in de bibliotheek, een citaat uit Boze Geesten van Dostojevski, afkomstig van Peter Stepanovitsj:

Er is geen betere camouflage dan je eigen karakter, omdat niemand erin gelooft.

Buiten haar fascinatie voor de duistere rijken van de (criminele) geest had Highsmith, net als hoofdpersonage Vic overigens, een voorliefde voor buikpotigen, oftewel slakken. Zo ging het gerucht dat ze slakken meedroeg in haar tas die ze op feestjes tevoorschijn haalde en zou ze slakken in haar beha door de Franse douane hebben gesmokkeld. Ze vond hun kronkelende paring buitengewoon fascinerend en dan met name hun gebrek aan seksueel dimorfisme (enig verschil tussen mannetjes en vrouwtjes). Vrij agressieve seks ook.