menu

Prestoeplenije i Nakazanije - Fjodor Dostojevski (1866)

Alternatieve titels: Misdaad en Straf | Schuld en Boete | Преступление и Наказание

mijn stem
4,43 (384)
384 stemmen

Russisch
Psychologisch

718 pagina's
Eerste druk: Russki Vestnik (periodiek), Sint Petersburg (Rusland)

De eenzame student Raskolnikov vervalt steeds verder in armoede, zodat hij noodgedwongen zijn studie moet staken. Hij beraamt een moord op een oude woekeraarster, niet vanwege het geld maar uit morele overtuiging. Na zijn daad valt Raskolnikov echter ten prooi aan vertwijfeling en gewetensnood. Steeds wanhopiger probeert hij zijn omgeving en de politie om de tuin te leiden om zo zijn straf te ontlopen. Langzamerhand komt hij echter tot de overtuiging dat hij boete moet doen.

zoeken in:
avatar van the Cheshire cat
4,5
Aantekeningen uit het Ondergrondse beviel mij vorig jaar zo goed dat ik vond dat ik Misdaad & Straf maar weer eens een kans moest geven. Ik las het jaren geleden voor de eerste keer en vond er toen niet zo heel veel aan, maar na herlezing blijkt het toch een heel erg mooi boek te zijn. Kennelijk las ik het dus op een onjuist moment in mijn leven. Op zoek naar meer informatie over de Russische schrijver kwam ik toevallig een portret tegen van een jongvolwassen Dostojevski; serieuze blik, mager gezicht, halflang donker haar, een baardje en een vlinderdas. Ik weet echter niet zeker of het nu een foto is of een schilderij. Bestond fotografie toen al? Het is in ieder geval precies de Raskolnikov die ik in mijn hoofd heb zitten: een negentiende-eeuws allegaartje van Anthony Perkins, David Byrne en Shaggy (van Scooby-Doo). Het doet me verder ook deugd te weten dat Dostojevski een groot bewonderaar was van het werk van Charles Dickens. Tijdens zijn gevangenschap in Siberië weigerde hij zelfs om andere boeken dan David Copperfield en The Pickwick Papers te lezen. Dickens had veel invloed op hem. Er zijn heel veel verschillen in hun werk te benoemen natuurlijk, maar ook overeenkomsten, zoals de dik aangezette personages. De twee zouden elkaar in 1862 ontmoet hebben, maar dat kan naar het rijk der fabelen verwezen worden. Beide zijn op een jaartje na even oud geworden.

Op de avond dat Raskolnikov de moord op de oude pandjesbazin wil gaan uitvoeren verlaat hij zijn kamertje en maakt hij een wandeling door de stad. Hij is naar eigen zeggen helemaal niet angstig, er houden hem zelfs niet ter zake doende gedachten bezig. Toen hij langs het Joesoepovpark kwam, werd hij zelfs heel erg in beslag genomen door de gedachte om hoge fonteinen aan te leggen en hoe verfrissend die zouden zijn voor de lucht op alle pleinen. Hij kwam van lieverlede tot de overtuiging dat het een prachtige en uiterst nuttige zaak voor de stad zou zijn wanneer men de Zomertuin over het hele Marsveld uit zou strekken en zelfs zou verenigen met de Michajlovhoftuin. Fonteinen! Dat zou inderdaad héérlijk zijn als er overal in de stad fonteinen zouden komen te staan. Ik heb ook vaak van dit soort onzinnige gedachten. Dat met die tuinen ook. Vanmorgen nog, toen ik met mijn hond een wandeling maakte en me in het Stadspark opeens bedacht: als ze nu die lelijke parkeergarage met de grond gelijk maken en die deprimerende flat ernaast, om die ook maar meteen neer te halen, en de kloostertuin die aan het park grenst! Die kan voor mijn part opengesteld worden voor publiek, dan kan het Stadspark wel twee keer zo groot worden! Wat ik me dan ook altijd afvraag, net als Raskolnikov, waarom mensen juist hier leven en wonen, in steden waar amper parken en fonteinen zijn, met modder en stank en allerlei vuiligheid? Tot je beseft dat je zelf ook in die vuiligheid woont.

De moord op de oude woekeraarster is hoe je het ook wendt of keert één van de hoogtepunten in de roman. Ik denk dat Thomas de Quincey, liefhebber van mooie moorden, deze moord zeker had kunnen waarderen. Puur literair gezien, de moord zelf is eigenlijk helemaal niet zo heel bijzonder. Een bijl is weliswaar een niet zo voor de hand liggend moordwapen, maar de moord is vrij stuntelig en Raskolnikov wordt bijna gesnapt maar weet door dom geluk ternauwernood te ontkomen. Wanneer de woekeraarster het pand aanneemt van Raskolnikov en het touwtje probeert los te peuteren zegt ze: 'Wat heb je dat stijf vastgebonden?' Op het moment dat Raskolnikov wil gaan toeslaan met de bijl, krijst ze nogmaals: 'Wat heb je dat stijf vastgebonden?' Het doet me denken aan het sprookje Roodkapje. Dat heeft enige uitleg nodig. Wanneer Roodkapje aan het bed van haar zieke grootmoeder staat, die eigenlijk de wolf is, zegt ze herhaaldelijk: 'Maar oma, wat heeft u grote...' Op het moment dat ze vraagt: 'Maar oma, wat heeft u grote tanden?' wordt ze verslonden door de wolf. Wat heb je dat stijf.../Wat heeft u grote... De dubbelzinnigheid in beide gevallen zal denk ik niemand ontgaan.

Maar pas echt gruwelijk is de beschrijving, ook al is het maar een droom, van de afranseling van dat arme paardje. Ik dacht dat ik wel iets kon hebben, aangezien ik op Facebook dagelijks de walgelijkste beelden van verwaarloosde en mishandelde dieren voorbij zie komen, maar ik heb in heel mijn leven nog nooit zoiets gelezen dat me zo aangreep als deze passage. Hoe de omstanders staan te juichen en die ... nog staan aan te moedigen ook, en dat arme kind dat alles ziet gebeuren, maar niets kan doen. Oh, afschuwelijk! Ik kon deze gruwel niet in één keer doorlezen en moest steeds het boek wegleggen om op adem te komen.

Schuld & Boete is een bijzonder mooi boek. Groots, als het land zelf. Met een schitterende en rijke taal en zinnen die zeer aangenaam lezen. Pageturner-achtig soms ook, met name het eerste deel (Raskolnikov ontvangt een brief van zijn moeder die hij op zijn kamertje gaat zitten lezen, maar na het lezen van de brief kun je onmogelijk het boek wegleggen, want je wil natuurlijk ook nog weten wat Raskolnikov van de brief vindt), de berusting aan het einde, en Sonja (Ze kwamen ook bij haar om zich te laten genezen)..

Maar om kort te gaan, dit hakt erin.

avatar van liv2
liv2 (crew)
Wordt uitgegeven in een nieuwe vertaling door Hans Boland door Van oorschot. Verwacht november 2018.

avatar van mjk87
5,0
Hans Boland. Jammer, niet mijn favoriete vertaler, zeker niet.

avatar van eRCee
5,0
Ach, ik heb het boek louter gelezen in de vertaling uit 1978 van Hermien Manger, die hervertaalde uit het Duits (vandaar de titel Schuld en boete). Maakt weinig uit bij Dostojewski, het blijft altijd meesterlijk goed.

Het is wel verheugend dat we in Nederland toch vrij frequent een nieuwe vertaling mogen bijschrijven van de Russische klassiekers. Blijkbaar is daar ook gewoon markt voor.

avatar van mjk87
5,0
geplaatst:
Vandaag zat Boland bij DWDD: Meestervertaler Hans Boland over 'Misdaad en straf' - dewerelddraaitdoor.bnnvara.nl om over de nieuwe vertaling te praten.

Hij praatte weer net zulke onzin als toen bij Anna Karenina en hij ook in zijn boekje neerpende (wel boeiende onzin trouwens) waar ik toen al wat over schreef.

avatar van eRCee
5,0
geplaatst:
Toch vond ik hem iets sympathieker overkomen, misschien ook door de toon van de vragen. Terecht dat hij Karel van het Reve op z'n plek zette over Dostojewski. Ook het duiden van een vertaling als het spelen van een muziekstuk op een ander instrument dan waar het voor geschreven is, vond ik best passend. Ik had zelf liever Athur Langeveld gezien als vertaler, maar ja, daarmee haal je DWDD niet.

avatar van Lalage
4,0
geplaatst:
Jammer dat ik me een paar jaar geleden al door dit boek geworsteld heb, in de vertaling van Jan Meijer. Met Hans Boland zou dat een stuk makkelijker gegaan zijn, net zoals ik zo genoten heb van Anna Karenina.

Gast
geplaatst: vandaag om 13:38 uur

geplaatst: vandaag om 13:38 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.