menu

Brieven aan Ludo P.: 1962-1980 - Gerard Reve (1986)

mijn stem
3,75 (2)
2 stemmen

Nederlands
Verhalenbundel
Ideeƫnliteratuur

187 pagina's
Eerste druk: G. A. Van Oorschot, Amsterdam (Nederland)

Brieven uit de periode 1962-1980 aan vriend en weldoener Ludo Pieters, een Rotterdamse havenbaron, met een tamelijk rood hart en een brede culturele belangstelling. De bundel bevat ook een aantal gedichten.

zoeken in:
avatar van Raspoetin
4,0
‘Mijn schrijven en mijn leven moeten één zijn, of ze zullen niet zijn, en mijn werk zal niet zozeer klassiek en verhalend zijn, als wel romanties en profeties, schijnbaar chaoties, maar een strenge, perverse orde bevattend. Ik ontdek dat schrijven het enige middel is om niet aan de zwaarmoedigheid te bezwijken, en dat ik door het formuleren van tekst allerlei, anders oppermachtige, demonen kan bezweren en doen terugdeinzen.’ [pag. 60]

Bovenstaand citaat komt uit een brief die Gerard Reve op 1 juni 1963 schreef vanuit de Spaanse kustplaats Nerja, in de buurt van Malaga, aan zijn mecenas Ludo P. en is een goede samenvatting van de motivatie voor zijn schrijverschap. Reve maakte een rondreis via Zuid-Portugal, Spanje en uiteindelijk de stad Tanger in Marokko, dankzij deze Ludo P. die hem een gratis plaats op een vrachtschip van de firma Hudig & Pieters had bezorgd voor de overtocht naar Portugal en Spanje. Aldaar deed Reve de inspiratie op tot het schrijven van zijn reisbrieven die in het tijdschrift Tirade zouden worden gepubliceerd en later gebundeld in de werken Op Weg naar het Einde (1963) en Nader tot U (1966).

Toen Gerard Reves Brieven aan Ludo P. (1986) verscheen, werd de voornaam bekendgemaakt van degene die Reve tot dan toe ‘Beschermer Q’ had genoemd, een schuilnaam die voor het eerst was genoemd in ‘Brief uit Schrijversland’ in Op Weg naar het Einde. Beschermer Q stond voor Ludo Pieters (1921-2008), havenbaron en kunstbestuurder te Rotterdam, woonachtig in de adembenemende mooie villa ‘Voorbij de wegen’ met parkachtige tuin in Rhoon.

De volksjongen en reeds bekende, maar behoeftige schrijver Reve, die in Amsterdam moeite had om de waterleiding in zijn krotwoning vorstvrij te houden en in arremoede leefde, maakte kennis met de rijkdom en luxe van een familie die zijn vermogen in de scheepvaart had vergaard. Pieters en Reve leerden elkaar in de strenge winter van 1962, tijdens de repetities van Commissaris Fennedy (1962) door het Rotterdams Toneel. De eerste brief van Reve aan Pieters dateert van 15 januari 1962 en heeft als aanhef ‘Zeer geachte Heer P.’, in volgende brieven al spoedig vervangen door ‘Lieve Ludo’.

De rusteloze, zoekende schrijver Gerard Reve, toen nog Gerard Kornelis van het Reve, vond in Ludovicus Joannes Pieters een vriend en correspondent met wie hij het over de Uiteindelijke Dingen kon hebben. Wat Reve betreft waren die 'Dingen onzegbaar, al kon je er wel eindeloos over ouwehoeren en omheen lullen, als je het maar geestig en in stijl deed en als je er wat te drinken bij had en er wat te lachen viel'. Ludo Pieters bewonderde Reve sinds zijn debuutroman De Avonden (1947) en nodigde hem uit in zijn gerieflijke woning, onder de rook van het haven- en industriegebied van Rotterdam.

In Rhoon vond Reve de rust die hij in Amsterdam niet kon vinden. Hij vond er warmte en gezelligheid in het gezin Pieters, dat uit man, vrouw en vijf kinderen bestond. Hij las er voor de vriendenkring van Pieters voor uit eigen werk. Op een van die avonden ontmoette hij Joop Schafthuizen, de latere Matroos Vosch, die zijn levenspartner tot het einde zijner dagen zou worden.

De samengestelde brievenboeken van Reve vormen eigenlijk in wezen zijn dagboeken. De brieven zijn vanuit een eenzijdig perspectief geschreven - er zijn namelijk geen brieven van de geadresseerde Ludo P. in dit boek opgenomen - en de zielenroerselen en belevenissen van de auteur worden in zijn bekende stilistische volzinnen en soms met de nodige humor aan het vertrouwd. Dit valt onder meer in onderstaande citaten te lezen, waar in het eerste citaat Pieters voor de uitgever Geert van Oorschot wordt gewaarschuwd, wanneer Reve het heeft op welke wijze Pieters hem financieel kan bijstaan; en het tweede citaat dat vertelt over de bizarre vertoning waarin Reve een kerkdienst in Amsterdam bijwoonde.

'Besprekingen met Geert hebben niet veel zin, want hij wordt zo koortsig van het idee dat er ergens misschien een paar duizend gulden zit, dat hij je cultuurprojekten, gezamenlijke audiënties bij Kennedy en de paus, een ministersportefeuille en de halve directie van zijn zaak aanbiedt, om daarna de toegangsbrug van je woning half te vernielen met zijn bumper en zijn automobiel tenslotte in de sloot vast te schuiven, wat een halve dag wachten op de kraanwagen betekent, gedurende welke tijd hij je vrouw het hof gaat maken omdat hij denkt dat dat moet, en de dolste dingen door de huiskamer brult zodat je kinderen bevend naar allerlei uithoeken van het huis vluchten, de huisdieren meevoerend.' [pag. 29 - brief van maandag 4 februari 1963]

'Ik heb de Geboorte des nachts om half twee meegevierd in de Mozes en Aaron Kerk, prachtige Mis in D van Mozart, duizenden kaarsen, gezang ruisend als evenzovele wateren etc. Jammer dat ik stomdronken was en een paar keer uit mijn bank ben gesodemieterd, om er even geduldig weer door broeders in Christus, die het kennelijk de gewoonste zaak van de wereld vonden, in terug geholpen worden. (Wat hun tolerantie terzake alcohol betreft, is het beslist het Ware Geloof. Vermoedelijk drinkt onze Hemelse Moeder de hele dag door Beefeater Double Gin 47% of zeer oude rum.)' [pag. 27 - brief van Driekoningen 1963]

Naarmate de tijd werd de relatie tussen de twee correspondenten grimmiger en lijkt het in 1970 tot een breuk te komen wanneer Pieters voor de PvdA in de Rijnmondraad werd benoemd en de communistenvreter Reve in een korte brief aan hem schrijft: ‘Beste Ludo, Ik wilde liever aan onze relatie een eind maken. Ik kan de omgang met mensen, die onze grote vrijheden willen vernietigen en uitleveren, niet opbrengen. Voor jou is het spel, voor mij ernst.’ [pag. 153 - 16 juni 1970]

Hoewel deze breuk algauw werd bijgelegd, keerde Reve naarmate hij het financieel beter kreeg en dus minder afhankelijk, zich verder van zijn beschermer af. Halverwege de jaren tachtig, in een tijd dat het moeilijk was geen ruzie met Reve te krijgen, werd de vriendschap beëindigd. Kort voor de dood van Reve vond er een verzoening plaats.

Gast
geplaatst: vandaag om 00:44 uur

geplaatst: vandaag om 00:44 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.