De Schijn-élite van de Valse Munters - Martin Bosma (2010)

Je moet Bosma nageven dat hij prima kan schrijven en het lijkt op het eerste gezicht heel overtuigend. Toch is het allemaal ongelofelijk eenzijdig en plat. Hij zegt bijvoorbeeld in één bijzinnetje dat onder meer rechtse kabinetten de immigratie altijd groter is geweest dan onder linkse kabinetten, en doet dat af met 'maar dat lag aan rechters'.
Nogal een understatement, aangezien dat zowat de hele thesis van het boek ondermijnt. Waren die rechters er immers ook niet onder linkse kabinetten? Zo wordt er wel langs meer argumenten heen-geraced. Ja, Hitler had wat socialistische punten in z'n programma staan, maar boekverbrandingen van Das Kapital en vervolgingen van communisten worden ook hoppakee terzijde geschoven. Multiculturalisme schrijft hij behendig kapot, maar het alternatief van monoculturalisme (denk aan Iran of Saudi-Arabie) wordt nauwelijks behandeld. Het is vooral navelstaren. 2*

Wat een ongelofelijke eenzijdige benadering is dit boek. Een aanfluiting van iemand die de ideoloog van de PVV wordt genoemd. Brakke voorbeelden, gebrek aan cohesie

Het boek is dus waarschijnlijk zo hopeloos als ik denk dat het is... Maar toch ben ik er wel nieuwsgierig naar

Ik heb zo mijn kritiek op sommige passages in De schijn-élite van de valse munters, maar ik heb er ook het één en ander van geleerd en hoewel het gaat om een soms volkomen ongenuanceerd politiek pamflet, vindt het boek zijn uiteindelijke kracht in het hameren op uitspraken van anderen, vooral juist de uitspraken van mensen die deel uitmaken van de maatschappelijke elites zoals Bosma die beschrijft. Het gaat soms om absurde situaties waarvan de betekenis je pas echt doorboort zodra je ze in de context van zijn politicologische theorieën ziet. Zo werd ik aan een lezing herinnerd in de Haagse Hogeschool, waar een overwegend islamitisch publiek naar een hoogleraar Judaïstiek luistert en er een beleefde vraag komt hoeveel Joden er eigenlijk in de wereld zijn. Het antwoord was: 14 miljoen Joden. Steller vraag: Dat zijn er dan 14 miljoen teveel. Vervolgens lachte een groot deel van de zaal, en niemand zei er wat van. Dit voorbeeld is meer tekenend voor onze samenleving dan je wellicht zult denken.

Ik denk dat het probleem is van dit boek is dat het eigenlijk heel toegankelijk is en veel mensen aanspreekt, maar dat sommige zaken zo complex zijn dat de lezer veel te gemakkelijk de gegeven argumenten afschrijft. Om politieke discussies te voorkomen zal ik maar niet ingaan op de comments hierboven, maar wat men van mij mag aannemen is dat het om een werk van hoge kwaliteit gaat waarvan vele mensen onder ons nog een heleboel kunnen opsteken. Ook al ben je het geheel niet eens met de standpunten van de PVV, dan biedt dit standaardwerk alsnog een heleboel belangrijke inzichten. Gebalanceerd is het niet, maar ik denk dat je om sommige argumentaties eenvoudigweg niet heen kunt.

Ik denk eerder dat ze zo complex zijn dat Bosma ze te makkelijk samenvat en belangrijke context overslaat.

Maar ik geef zo toe dat het by far het boeiendste Nederlandse politieke pamflet is sinds De Puinhopen van Paars. De geschiedenis van anti-immigratiesentiment voor Janmaat vond ik ook erg leerzaam. Ik ben flink links en ben me bewust dat dat mijn mening kleurt, maar zou haast iedereen willen aanraden Schijn-Elite ten minste te proberen. Tot Bosma weer eens komt met een zelfgeilend stukje (over Fitna) als
Wat zo ongelofelijk stom (Anne Frank? Spinoza?) is dat ik m'n exemplaar bijna in het haardvuur wil gooien. Het maakt in ieder geval iets los. .

Vergeet niet dat het uiteindelijk geschreven is door iemand die deel uitmaakt van het politieke spel, dus dat soort zelfverheerlijking is niet te vermijden. Echter, ik ben ook flink links maar geen volger van Nieuw Links, nooit geweest ook.

Gelezen naar aanleiding van de recente verkiezingsuitslag. Uiteraard een boek dat is geschreven vanuit een bepaalde politieke stroming. Niettemin geeft het boek een onthutsend beeld van de multiculturele samenleving; zelfs indien je niet naïef bent op dit punt. Voorts is het boek een stuk cynischer dan die van Fortuyn; die het e.e.a insteekt vanuit het oogpunt van emancipatie en het toegang geven tot dezelfde verworvenheden. Dit boek suggereert eerder dat bepaalde cultuurverschillen onoverbrugbaar zijn. Bosma verwijst i.i.g uitvoerig naar allerhande literatuur en historische voorbeelden, hetgeen aanleiding gaf voor een wat hogere voldoende. Geen boek wiens conclusies klakkeloos overgenomen moeten worden, maar zeker een interessant referentiepunt voor het duiden van wat ik maar populistisch rechts zal noemen.

De epiloog start met de opmerking dat de Staten-Generaal is ontstaan tegen de islam. Boeiende opmerking, dat opgezocht en ja hoor en er zit een redelijke kern van waarheid in. Uiteindelijk is die bijeenkomst ontstaan omdat Filips op kruistocht zou gaan en maatregelen wilde treffen met betrekking tot zijn vervanging. Bosma maakt daar direct een strijd tegen de islam van, maar dat is natuurlijk maar een deel van de waarheid. En dit is een goede samenvatting van dit boek: leerzaam, vaak intrigerend maar ook vaak kort door de bocht. Niettemin als politiek pamflet mag dit boek er zijn.

Bosma komt uit de journalistiek en dat is te merken. Op een bepaalde moment merk je dat inhoudelijk als hij ingaat op allerlei elites en de linkse media veel uitgebreider behandelt dan andere elites en ook vol voorbeelden. Duidelijk dat hij hier meer te zeggen heeft dan andere elites die er wat bekaaid vanaf komen. Maar ook doordat dit boek kraakhelder en goed is geschreven met een zekere rode draad en waarin de geschiedenis van de PVV en zijn rol (aardig eens te lezen) als vanzelf samenvloeit met zijn kritiek op multiculturalisme en vooral dan de islam.

Dit boek is boeiend als verklaring hoe progressief links zo enorm opkomt voor een behoorlijke conservatieve religie. Bosma heeft hier een theorie over al blijft die vooral filosofisch - ik zou weleens een echte wetenschapper dit willen zien onderzoeken. Niettemin doet Bosma goed zijn best met behoorlijk wat voorbeelden. En dit boek is 10 jaar oud maar weet de toekomst redelijk goed te voorspellen, vooral dat de islam weleens een belangrijke wig kan vormen in de politiek en dat het politieke bestel gaat vastlopen. Op een bepaalde manier zie je dat wel nu. Verder komt hij nog met interessante punten waarom een monocultuur beter is, al is het maar dat men elkaar als familie ziet en zo sneller bereid is bij te dragen aan een verzorgingsstaat. Anderzijds ziet hij dat er multi-etnische staten waren tot 1945 waardoor de grote oorlogen ontstonden wat voor een deel wel klopt, maar dat nationalisme leidde ook tot behoorlijk wat kolonisatie en juist een strijd tussen de grote landen onderling in de 19e eeuw. Die nuance ontbreekt.

Nog een voorbeeld? Een partij zonder leden zoals de PVV is juist democratisch omdat zij doet wat het volk wil. Terwijl een partij met leden en bestuur doet wat het bestuur wil. Ook hier: er zit ergens een punt in maar in de praktijk blijkt dat de PVV nu niet bepaald doet wat de kiezers willen.

Waar het boek de mist mee in gaat is dat Bosma in elke moslim een potentiële terrorist ziet en sowieso onderdeel van een 5e colonne. Hoewel het boek cynisch is en op een bepaalde manier overtuigend is dit wel een zwakte door de moslims zo zwart-wit te zien. En soms slaat hij iets plat, zo zijn werkgever volgens Bosma ook voor 'multikul' omdat ze voor toetreding zijn van Turkije bij EU. Dat zoiets niet cultureel is voor werkgevers maar puur economisch is een nuance die Bosma natuurlijk niet maakt. 3,5*.