Kokkyō no Minami, Taiyō no Nishi - Haruki Murakami (1992)
Alternatieve titels: Ten Zuiden van de Grens, ten Westen van de Zon | South of the Border, West of the Sun
Japans
Sociaal
192 pagina's
Eerste druk: Kodansha,
Tokyo (Japan)
Opgroeiend in de buitenwijken van het naoorlogse Japan, heeft Hajime het idee dat iedereen broers of zussen heeft, behalve hij. Zijn enige vriendin was Shimamoto, ook een enig kind. Samen brachten ze middagen door met het luisteren naar haar vaders platenverzameling. Maar toen zijn familie verhuisde verloren de twee contact. Nu is Hajime 30, en na een lange tijd rond te hebben gezworven heeft hij eindelijk geluk gevonden met zijn liefhebbende vrouw en twee dochters, en runt hij een jazzcafé. Dan komt Shimamoto weer in zijn leven. Hajime wordt terug gezogen naar het verleden, daarbij riskeert hij alles wat hij nu heeft.
Misschien is de stijl nog wel mijn grootste struikelblok. Bijvoorbeeld de dialogen waarmee op een gemakkelijke pagina's worden gevuld, daar houd ik al niet zo van. En ook niet van seksscenes die maar weinig te melden hebben.
Murakami probeert het wel, hij doet z'n best zogezegd. Een zin als deze is mooi:
"Het zwarte, uitdrukkingsloze geraamte van de brug was weggezonken in de stilte die februari aankleefde."
Maar wat staat hier nu eigenlijk? Ik kan me er geen enkele voorstelling bij maken. Mooi geschrijf maar het zegt niets.
Andere keren ontbreekt ook het mooie. Dit is bijvoorbeeld echt waardeloos:
"Het was een lach alsof de wolken na een regenbui geluidloos wijken en de eerste zonnestralen doorbreken."
Au. Voor zo'n cliche moet je je toch schamen als schrijver.
Zoals gezegd heb ik Ten zuiden van de grens, ten westen van de zon met plezier gelezen. Prima tijdsbesteding. Maar een Grondahl op z'n best is toch wel een paar klassen beter dan dit. 3*
Ik heb alles wat ik van Murakami heb gelezen in het Engels gelezen, en dat is waarschijnlijk stukken beter dan de Nederlandse vertaling!
Waarom? Dan maak je een dubbele omzetting, eerst van Japans naar Engels en dan vanuit het Engels naar je moedertaal. Niet echt logisch.
Dit haal ik trouwens van wikipedia (in het engels, dat wel):
Volgens mij is die Murakami uberhaupt dus niet zo'n stilist.
Waarom? Dan maak je een dubbele omzetting, eerst van japans naar engels en dan vanuit het engels naar je moedertaal. Niet echt logisch.
Waarom zou je een dubbele vertaling moeten maken, je kunt ook Engels lezen zonder te vertalen...
Daarbij: het is gewoon kolder om een niet-Engels boek in Engelse vertaling te lezen in plaats van in Nederlandse. Waarom zou dat in vredesnaam beter zijn?
Dit haal ik trouwens van wikipedia (in het engels, dat wel):
Japanese literature often puts emphasis on beautiful language, which can result in stiff, restricted composition, while Murakami's style is relatively free and fluid.
Volgens mij is die Murakami uberhaupt dus niet zo'n stilist.
Dat lijkt me een wat merkwaardige conclusie. Dat iemand een losse en soepele stijl heeft wil nog niet zeggen dat hij geen stilist is. Juist zo'n eenvoudige stijl kost vaak veel meer moeite dan het overgestileerde dat die andere Japanse schrijvers zouden hebben. Vergelijk het maar met Nescio. Lijkt alsof je het zelf zou kunnen schrijven, maar is intussen zo gestileerd als de pest.
Alleen als je een native-speaker bent. Zo niet, dan is engels per defenitie minder natuurlijk dan nederlands en zal je volgens mij (gedeelten) terug interpreteren naar je moedertaal.
Daarbij: het is gewoon kolder om een niet-engels boek in engelse vertaling te lezen in plaats van in nederlandse. Waarom zou dat in vredesnaam beter zijn?
Ik ben geen native speaker van Engels, maar ik vertaal niets terug naar het Engels, dus dat hoeft helemaal niet. Dat ligt meer aan de manier waarop je een vreemde taal leest en het niveau waarop je een vreemde taal beheerst.
Als je leesvaardigheid op ongeveer hetzelfde niveau ligt en de brontaal ligt dichter bij de vertaalde taal of er is een grotere woordenschat binnen een bepaald genre in een bepaalde taal dan ligt het voor de hand om het in een andere taal te lezen.
Daarnaast zijn hele genres of niet vertaald in het Nederlands of drie keer zo duur in het Nederlands.
Dat lijkt me een wat merkwaardige conclusie. Dat iemand een losse en soepele stijl heeft wil nog niet zeggen dat hij geen stilist is.
In het Nederlands vond ik het boek qua stijl nogal gewoontjes. Het zou natuurlijk kunnen dat dit in het Japans heel anders is maar daarvoor zijn, zie dat citaat, onvoldoende aanwijzingen. Dat probeerde ik duidelijk te maken.
Overigens bestaan er massa's vertaalde boeken met een prachtig taalgebruik.
Ik ben geen native speaker van Engels, maar ik vertaal niets terug naar het Engels, dus dat hoeft helemaal niet. Dat ligt meer aan de manier waarop je een vreemde taal leest en het niveau waarop je een vreemde taal beheerst.
Ik vertaal ook niet bewust terug maar ben er wel van overtuigd dat dit leesproces minder direct is dan bij het lezen van een Nederlandse tekst. Elk niveau waarop je een vreemde taal beheerst is immers minder dan het niveau waarop je je moedertaal beheerst.
De brontaal zal hier even ver van het Engels afliggen als van het Nederlands en het genre is niet bepaald buitengewoon. Daarnaast: Nederlands is toch een prachtige taal?
Ik vertaal ook niet bewust terug maar ben er wel van overtuigd dat dit leesproces minder direct is dan bij het lezen van een Nederlandse tekst. Elk niveau waarop je een vreemde taal beheerst is immers minder dan het niveau waarop je je moedertaal beheerst.
Alles wat je leest 'vertaal' je, als je jouw visie hanteert, want Nederlands komt ook niet rechtstreeks in jouw hersenen terecht. Als ik Engels lees, lees ik in het Engels en wordt er niet vertaald, als ik Nederlands lees, wordt er ook niet vertaald. Sterker nog, als ik heel veel Engels achter elkaar lees, moet ik weer 'wennen' aan Nederlands lezen.
De brontaal zal hier even ver van het Engels afliggen als van het Nederlands en het genre is niet bepaald buitengewoon. Daarnaast: Nederlands is toch een prachtige taal?
Nederlands is geen mooiere taal dan het Engels (strikt persoonlijk: Engels vind ik mooier), elke taal heeft zijn eigen charme. Maar bepaalde genres lezen minder fijn in het Nederlands (sf/ fantasy ed).
Waarom? Dan maak je een dubbele omzetting, eerst van Japans naar Engels en dan vanuit het Engels naar je moedertaal. Niet echt logisch.
Logisch zat.. Ik zit echt niet het Engels weer in mijn hoofd terug te vertalen naar het Nederlands.. Ik kan goed genoeg Engels om dat niet te hoeven doen..
…en hoe weet je dan dat het "beter" is zonder het naast het Nederlands te kunnen leggen?
Juist zo'n eenvoudige stijl kost vaak veel meer moeite.
Inderdaad eenvoudig schrijven is het moeilijkste wat er is. Of zoals Plato al ooit zei toen hij iemand een brief schreef. Sorry voor de lange brief maar ik had geen tijd om een korte te schrijven.
Hoe prominenter de romance tussen Hajime en Shimamoto het verhaal gaat overheersen, hoe meer de stijl diezelfde radeloosheid afstraalt. Even wordt het boek lastig, tot de "onthutsende" finale (wat Hando zegt) terug orde brengt in het verwarde bestaan van de protagonist. Op zich is dat (literair) een sterke prestatie, die ook de lezer in verwarring achterlaat.
Dat het boek verder niet zo veel inhoud heeft (laat staan mooie taal bevat, zoals eRCee illustreert), verklaart waarom mijn waarde-oordeel niet super-hoog uitvalt. Uiteindelijk heeft dit boek me (in beperkte mate) ontroerd, en het filmische opgevatte verhaal zie ik één van de volgende jaren ook daadwerkelijk naar het witte doek vertaald (liefst door een Aziaat, die het warme karakter kan behouden). Morgen volgt de stem - eens zien wat dan nog van de ontroering overblijft. Nu blijf ik immers besluitloos tussen goed (3*) en zeer goed (3,5*) hangen.
3,25* ( als logisch besluit
)Iedereen die een mooi, eenvoudig, warm verhaal (met een snik) kan appreciëren zal in dit boek(je) zijn gading vinden !
Ik had spijt dat't uit was.

...een leuk boek, het leest snel, maar het laat toch een lege indruk achter. Snap de positieve reacties die op de cover staan en het hoge gemiddelde op de site hier dus niet goed, en heb geen post kunnen ontdekken die het verduidelijkt...
Misschien dat velen deze "leegte" niet voelen omdat ze er een eigen invulling aan geven ?
Het verhaal kan tenslotte heel herkenbaar zijn !
En dan is de context volledig anders !

Wat betreft het meisje dat hij in zijn jeugd bedrogen heeft. In navolging van de verhalen die hij over haar hoorde als 'de vrouw waar kinderen bang voor zijn' komt er een scene waarop hij haar ziet in de taxi. Ik werd er echt bang van, dat is me nog nooit voorgekomen bij een boek (ik lees ook geen thrillers overigens).
4.5
3,5*
Wel leuk, maar het beklijft te weinig. De mooiste scene vond ik nog die scene waarin die Izumi terug zag in de taxi. best beangstigend
JA! Freaky man... dat die japanner een lezer zo de rillingen over de rug kan laten lopen... meesterlijk! Alleen daarom al moet dit boek meer dan drie sterren krijgen.

