menu

HHhH - Laurent Binet (2010)

Alternatieve titels: Himmlers Hersens heten Heydrich | HhhH

mijn stem
3,88 (111)
111 stemmen

Frans
Oorlog / Waargebeurd

440 pagina's
Eerste druk: Grasset & Fasquelle, Parijs (Frankrijk)

Nazikopstuk Reinhard Heydrich, alias ‘de beul van Praag’ en ‘het blonde beest’, is uitvinder en uitvoerder van de Shoah, en een van de meest wrede nazi’s die het Derde Rijk kende. Hij was de chef van Eichmann en de rechterhand van Himmler. Bij de SS noemden ze hem ‘HHhH’: 'Himmlers Hirn heißt Heydrich‘ oftewel 'Himmlers Hersens heten Heydrich’. In mei 1942 wordt er in Praag een aanslag op hem gepleegd door de verzetslieden Jan Kubiš en Jozef Gabčík, die vanuit Engeland in Tsjechoslowakije waren gedropt, waarbij Heydrich wordt gewond. Enkele dagen later sterft hij vanwege complicaties. De Duitse reactie is meedogenloos: als represaille worden twee dorpen met de grond gelijkgemaakt, honderden mannen en jongens ter plekke geëxecuteerd en de vrouwen en kinderen afgevoerd en vergast.

zoeken in:
avatar van Pythia
3,5
5

Ik ga het boek eerst maar eens helemaal uitlezen voor ik meer commentaar lever. De aanvankelijke ergernis is wel verdwenen; ik zal de haard met iets anders moeten stoken.

4,0
Meeslepend, spannend en informatie. Aanrader.

avatar van Pythia
3,5
6

De opzet is origineel.
Het verklaarde doel is: alleen de waarheid schrijven en geen overbodige verhalen toevoegen.
Dat is zo weinig gelukt dat ik denk dat het niet waar is. Het zou ook een dor relaas geworden zijn.
Eigenlijk kan die zoektocht van de schrijver me niet zo veel schelen. Binet is de enige hoofdpersoon van wie we zouden kunnen weten wat hij denkt en voelt. Maar het blijft aan de oppervlakte.

Blijft over: een verhaal over een historische aanslag, gelardeerd met een wel of niet waarheidsgetrouw verslag van het schrijven daarvan.
Het levert na bladzijde 140 aangename leesuren op.

avatar van eRCee
4,0
Dat je het boek maar zozo vindt is nog tot daaraantoe (hoewel m'n wereldbeeld even wankelde toen je over die openhaard begon), maar om daar nou zes berichten lang over door te drammen vind ik wel wat ver gaan Pythia.

avatar van Pythia
3,5
eRCee schreef:
Dat je het boek maar zozo vindt is nog tot daaraantoe (hoewel m'n wereldbeeld even wankelde toen je over die openhaard begon), maar om daar nou zes berichten lang over door te drammen vind ik wel wat ver gaan Pythia.

Het is niet dat ik denk dat ik zelfs maar een behoorlijke zin ingetikt krijg, maar het leek me leuk mijn leeservaring op te schrijven op de manier waarop Binet zijn schrijfervaring met ons deelt.
Mijn poging is tamelijk mislukt dus

(Je hebt natuurlijk gelijk met die open haard; zelfs Siebelink is daar niet in beland. Hoewel dat ook kan zijn omdat Suezkade uit de bieb geleend was en dat geeft dan zo'n gedoe )

4,0
eRCee schreef:
Dat je het boek maar zozo vindt is nog tot daaraantoe (hoewel m'n wereldbeeld even wankelde toen je over die openhaard begon), maar om daar nou zes berichten lang over door te drammen vind ik wel wat ver gaan Pythia.

Ik begrijp je punt hier niet zo goed, eRCee. Zijn wij (jij en ikzelf) niet al over de zes?

4,5
dit was wel goed, Deed me een beetje aan Les Bienveillantes denken

4,0
ZuiderparkDH schreef:
Deed me een beetje aan Les Bienveillantes denken

In welke zin, Zuiderpark?

Lukk0
Ik kan me heel goed herkennen in de manier waarop Pythia door dit boek heengegaan is. Het is dat ik hem gekocht heb, anders zou ik waarschijnlijk na een bladzijde of dertig aan iets anders begonnen zijn, maar voor boeken die ik betaald heb wil ik altijd wel wat meer moeite doen. De dwangmatige zelfreflectie van de schrijver wordt na een aantal bladzijden wel beduidend minder, maar ik blijf het erg vervelend vinden hoe hij eerst roept niets te willen verzinnen, dat vervolgens toch doet, het herroept, maar wel op dezelfde lijn verder gaat. Als je dan zo nodig kritiek wil hebben op dat soort dialogen, doe er dan ook echt niet aan mee, dan maak je tenminste een punt. Nu blijkt het uiteindelijk toch zo te zijn dat de bedachte delen (bv. de aanslag op Heydrich, de represailles in Lidice en het stuk in de kerk) de meest meeslepende van het boek zijn. Daarmee zet je als schrijver geen sterk argument neer.

Uiteindelijk blijf ik met een erg dubbel gevoel achter: aan de ene kant leent de aanslag op Heydrich zich uitstekend voor een historische roman en Binet heeft hier zowel de kennis als de schrijfstijl voor. Aan de andere kant erger ik me groen en geel aan de beschrijving van de zoektocht van de schrijver tijdens het schrijven van deze roman. Sommige stukken houden de luchtigheid er nog een beetje in, maar dat vind ik echt de uitzonderingen. Voor de score neem ik maar een middelmaatje dan, voor een half geslaagde roman.

4,0
En als het nu eens allemaal ironie is? Met als klap op de vuurpijl... de titel?

Lukk0
Ik geloof zeker dat het als ironie opgevat kan worden, ook naar aanleiding van jouw en eRCee's discussie van afgelopen april. Ik denk eigenlijk ook dat dat uiteindelijk zelfs de bedoeling van Binet geweest is, voor iemand die de werkelijkheid niet wil romantiseren zet hij namelijk wel erg stug door om een roman te schrijven.

Wat mijn kritiek is, is dat hij erg tussen zijn ironische beschouwing van het schrijven van een historische roman en de historie blijft schipperen. Ik heb soms het gevoel dat hij dat precies zo wilde hebben, soms heb ik het idee dat hij geen keuze kon maken. Tijdens het lezen neigde ik erg naar dat laatste, en dat maakt het in mijn ogen vlees noch vis.

Ik kan de mening van eRCee wel begrijpen, dat juist dat schipperen deze roman zo leuk maakt, maar ik heb dat hier zelf niet in gevonden. Zoals ik hierboven al schreef, erger ik me er vooral aan.

4,0
Ik volg je volledig. Zie inderdaad mijn vroegere reacties.

3,5
Laurent Binet heeft met dit boek op een voortreffelijke manier historische feiten verwerkt tot een oorlogsverhaal. Een mooi en interessant boek.

avatar van Donkerwoud
4,0
Voor mij zit de kracht van de roman er juist in dat het twee uitersten als de poging tot objectieve geschiedschrijving en identificatie met de geschiedenis steeds laat botsen. Het creëert een paradoxale situatie die hij nooit oplost, maar die wel een roman oplevert die de authenticiteit van non-fictie koppelt aan het leesplezier van een historische thriller. Ik zie het ook meer als een pleidooi om anders (lees: minder star, op feitjes gericht) met de historische verhalen om te gaan.

Daarom laat hij in het eerste deel de onmogelijkheid zien om van die grote geschiedenis een coherent geheel te maken. Het lukt hem maar niet om het grote verhaal dat hij wil vertellen helemaal rond te krijgen. De geschiedenis is nooit ´af´. Het is een eindeloze zoektocht naar nieuwe benaderingen of nieuwe gegevens/persoonlijke verhalen die weer andere facetten van die geschiedenis op doen lichten.

In het tweede deel lijkt hij te zijn gezwicht voor een meer conventionele aanpak, maar daarmee toont hij juist aan dat het helpt om narratieve technieken te gebruiken om dingen te helpen ervaren die niet vallen te begrijpen. Het biedt een manier om bepaalde morele dilemma´s en herinneringen aan voorbij leed tot iets te maken waarmee iemand zich kan identificeren. Daarbij is het echter wel van belang dat het geconstrueerde ervan benadrukt blijft worden, want ook op deze manier ga je geen objectieve en realistische vorm van geschiedschrijving krijgen.

4,0
De titel is en blijft voor mij toch het mooiste. Schitterende vondst, eigenlijk. Ik doe er terug een half sterretje bij.

avatar van Donkerwoud
4,0
ThomasVV schreef:
De titel is en blijft voor mij toch het mooiste. Schitterende vondst, eigenlijk. Ik doe er terug een half sterretje bij.


Die heeft hij helaas niet zelf bedacht...:(


avatar van Donkerwoud
4,0
´De oorspronkelijke titel HHhH is een acroniem voor Himmlers Hirn heißt Heydrich, wat gecirculeerd zou hebben in nazi-Duitsland. Deze titel was voorgesteld door Grasset, de uitgever van het boek, als, in plaats van de "te Sciencefiction"-aandoende werktitel Opération Anthropoïde´(wikipedia)

Maakt hem natuurlijk niet minder mooi.

4,0
Knappe vondst dan van Grasset, hoewel het hoofdonderwerp van het boek eigenlijk niet echt Heydrich is. Maar juist dat toont voor mij de dubbelzinnigheid van de titel.
By the way, heb jij het nieuwe boek van Binet al gelezen?

avatar van Donkerwoud
4,0
Nope, wel van plan.

1,0
Ik ben blijkbaar een van de weinigen, want velen zijn zeer enthousiast, maar ik vind het én belabberde geschiedschrijving én een slechte roman. Voor fictie te dun en als het zich wil plaatsen in de traditie van de literaire wetenschap die geschiedenis heet (storia in het Italiaans, en dat is niet voor niets) nog veel dunner.

4,0
Kiko van Ingen schreef:
Ik ben blijkbaar een van de weinigen, want velen zijn zeer enthousiast, maar ik vind het én belabberde geschiedschrijving én een slechte roman. Voor fictie te dun en als het zich wil plaatsen in de traditie van de literaire wetenschap die geschiedenis heet (storia in het Italiaans, en dat is niet voor niets) nog veel dunner.

Ik kan je kritiek wel volgen, Kiko, ook al heeft HHhH mij wél kunnen boeien en intrigeren. Maar wat bedoel je eigenlijk met je verwijzing naar het Italiaanse 'storia'?


avatar van Donkerwoud
4,0
Ga ik zeker eens kijken. Ben wel benieuwd hoe ze de problematiek rond representatie van historische figuren gaan vertalen naar beeld.

avatar van eRCee
4,0

Vanaf 9 april wordt dit uitgezonden. Roel van Broekhoven, die ook In Europa verzorgde, tekent voor de regie en Binet is zelf meereizend commentator. Klinkt veelbelovend!

3,0
Ik begin het geloof ik te begrijpen: ik ben een infra-roman aan het schrijven. - Deze tomeloze aanmatiging waarvan de schrijver zich bedient zegt zo ongeveer alles over het boek, niet in de laatste plaats dat aan deze enkele zin aparte zin een afzonderlijk hoofdstuk is gewijd. Overal blijkt dat Binet uitermate vervuld met zichzelf is. Hij vindt zichzelf behoorlijk gewaagd, een avantgardistische jakhals zou hij zelfzelf weleens kunnen noemen.

An sich een interessant gegeven, een historiografische verslaggeving van de queeste die een boek met zulk een omvangrijk onderwerp behelst. Ik ben op het moment van spreken met een masterthesis bezig, en herkenbaar is het zeker. Vooral de talloze neveninformatie die je in je literatuurstudie tegenkomt en waarbij je jezelf keer op keer moet vermanen die niet ten overvloede te vermelden. In dat opzicht is het boek van Binet bevredigend, het roept herkenning op. Probleem is alleen dat hij geen talent voor schrijven heeft. Het romangedeelte is flinterdun, en als het wordt opgevoerd tenenkrommend slecht. Hij beschikt absoluut geen voorstellingsvermogen van dialogen. Het ontbreken van verbeeldingskracht lijkt me dan ook de voornaamste reden dat Binet geen literator mag worden genoemd. Die vervelende stoplap van hem 'ik stel me zo voor' geeft alleen maar een illusie van voorstellingsvermogen, waar de literaire goegemeente ongetwijfeld op verzot is, getuige alle lofredes in de Volkskrant bijv.

Bovendien bevat de geschiedschrijving naar mijn mening een koeier van een hiaat. Er wordt gesteld dat een mis geïnterpreteerde liefdesbrief heeft geleid tot de slachting van het dorp Lidice. Echter wordt dit zomaar aangenomen en totaal geen causaliteit in deze misschien wel meest belangwekkende gebeurtenis van het verhaal aangebracht. Er wordt gesteld dat de brief 'het spoor bracht' op dat kleine dorp, maar hoe dan? Een paar SS-dossiers induiken en je had er toch al zeker iets over kunnen vertellen! Als historicus mag je zo'n fout niet maken, en zo toont Binet zich ook in dat vakgebied onbekwaam.

Zodoende blijft er alleen een uiterst intrigerend verhaal over, dat noopt tot verder lezen. Nochtans ondanks, en in de verste verte niet dankzij de schrijver.

4,0
Je uitgesproken negatieve reactie verrast mij een beetje, memorable, zeker door het contrast met je niet zo lage quotering. Wat vind je bijvoorbeeld van de reactie van Donkerwoud van 19/07/2013?

3,0
Ik zie het in tegenstelling tot Donkerwoud niet zozeer als een zorgvuldig geconstrueerd equilibrium tussen roman en historiografische analyse en afwegingen daartussen, maar eerder als een rommeltje waarin iedere hersenscheet noemenswaardig wordt geacht. Het loopt echt allemaal lukraak door elkaar heen, waardoor je pas, wanneer hij zijn overpeinzingen wat laat varen, in het tweede deel echt in het verhaal komt.

Waarom dan toch een 3*? Omdat Binet nu ook weer niet zo banaal slecht kan schrijven, en je door de dictatuur van het onderwerp nu eenmaal onherroepelijk aangezet wordt om verder te lezen. Het is alleen jammer dat hij van zichzelf denkt geniaal te zijn alleen omwille van deze 'postmodernistische' bespiegelingen. En een beetje tegenwicht tegenover de overdadige loftuitingen die ik overal aantreft, mag in dat kader ook wel eens.

Ik denk dat de totstandkoming van een historische roman, of feitenverslaggeving zo je wilt, pas interessant is wanneer het op zichzelf een meesterwerk is, die je dan naderhand eventueel kunt publiceren. Ik denk dat een werk als dat van Umberto Eco zich daarvoor beter leent. Van hem wil ik echt weten hoe hij constant heeft gebalanceerd tussen fictie en feit. En vooral wanneer hij dacht genoeg aan kennisverwerving gedaan te hebben om een roman te schrijven. Want daar gaat het bij een scriptie, proefschrift of wetenschappelijk stuk ook om, wanneer heb je genoeg gelezen om er iets zinnigs over te schrijven? Hoever mogen je zijweggetjes gaan? Dat is an sich een zeer interessant proces.

avatar van eRCee
4,0
Ik denk niet dat Binet veel opheeft met de werkwijze van Eco, integendeel, dat is volgens mij juist waar hij zich tegen verzet.
Dat de schrijver van zichzelf denkt geniaal te zijn is een te gemakkelijk verwijt, tenzij je dit kan onderbouwen met andere argumenten dan alleen dat wat (inherent) onderdeel is van de postmoderne roman?

4,0
Ik volg de reactie van eRCee, memorable. Bovendien durf ik de vraag stellen of uitgerekend Eco wel moet onderdoen voor Binet op gebied van intellectuele pedanterie. In ieder geval vormt de uiterst interessante spanning tussen historiografie en "geschiedenis" geen expliciet thema bij Eco, en is hij daarom volgens mij niet echt met Binet te vergelijken. En dat is voor mij ook net de meerwaarde bij Binet.

Gast
geplaatst: vandaag om 21:56 uur

geplaatst: vandaag om 21:56 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.