R.U.R. Rossumovi Univerzální Roboti - Karel Čapek (1920)

Alternatieve titel: Slavische Cahiers #8

Tsjechisch
Toneelstuk
Sciencefiction

96 pagina's
Eerste druk: Vydalo Aventinum, Praag (Tsjechoslowakije)

R.U.R. speelt zich af op een eiland waar Rossum’s Universele Robotfabrieken gevestigd zijn. Het is een succesvolle onderneming. Robots zijn goedkoop in aanschaf en onderhoud, eten alles en doen wat ze gevraagd wordt. Als gevolg zijn er al vele honderdduizenden robots over de gehele wereld aan het werk in fabrieken, kantoren en het leger. Dan arriveert Helena, de dochter van een beroemde professor. Zij heeft medelijden met de robots en wil ze “bevrijden”. Het tweede deel van het stuk speelt zich vijf jaar later af. De robots zijn in opstand gekomen en belegeren Rossum’s directie die zich in Helena’s vertrekken hebben verschansd. Naar wat later blijkt heeft Helena het door haar charmes voor elkaar gekregen dat er robots zijn geproduceerd met menselijker trekjes. Deze raakten natuurlijk prompt ontevreden met hun slaven-bestaan en kwamen in verzet. We volgen deze kleine groep mensen gedurende de belegering. Uiteindelijk wordt iedereen door de robots vermoord. Er blijft één mens over: De fabrieksarbeider Alquist, de enige mens die zelf ook iets zichtbaars produceerde en dus, in de ogen van de robots, met hun op gelijke voet staat. De robots blijken echter niet in staat zichzelf te reproduceren en vragen aan Alquist ze te helpen voor ze uitsterven. Omdat Alquist geen wetenschapper is lukt dit niet. Het stuk eindigt als twee van de op Helena’s verzoek gemodificeerde robots op elkaar verliefd blijken te zijn en zich als Adam en Eva terugtrekken...