The Short Day Dying - Peter Hobbs (2005)

Dit boek had ik al lang op mijn lijst staan om een keer te lezen. Een jaar of twee geleden heb ik dan uiteindelijk de daad bij het woord gevoegd, vooral omdat ik de titel zo mooi vond (zowel de oorspronkelijke als de titel van de vertaling). Het is een titel die zowel het taalgebruik als de sfeer van de roman perfect weerspiegelt – zowel het archaïsche als het sombere.

Onlangs heb ik het voor de tweede keer gelezen en opnieuw ben ik onder de indruk. The Short Day Dying is één van de somberste boeken die ik ooit gelezen heb, deprimerend zelfs. Toch komt dat niet door het verhaal zelf; dat wil zeggen, het plot stelt niet zoveel voor. Er gebeurt ook nauwelijks wat, eigenlijk. Desondanks is het een bijzonder triest boek waar ik nogal neerslachtig van word. Ik denk dat dit vooral komt door de wijze waarop het boek geschreven is. Eerst verbaasde ik me nogal toen ik merkte dat het boek geen komma’s of aanhalingstekens bevat. Echter, na twee of drie pagina’s ben je eraan gewend. Sterker nog, dit heeft zelfs een meerwaarde. Het lijkt me dat je zo de zinnen intenser gaat lezen.

Het boek ik geschreven vanuit de ik-persoon, maar door de aparte zinsbouw is dit toch heel anders dan anders. Het lijkt niet alsof Charles je het verhaal vertelt, het is meer alsof je in zijn hoofd zit. Zijn innerlijke worstelingen en twijfels krijg je mee alsof je hemzelf bent; hoewel de woorden archaïsch zijn en af en toe omslachtig, alsof Charles probeert om zichzelf tegen de waarheid te beschermen. Soms lijkt hij niet te weten hoe hij het voor zichzelf moet formuleren en hij lijkt zichzelf niet altijd te begrijpen. Peter Hobbs beschrijft dit op zo’n meesterlijke manier dat je meer over de hoofdpersoon lijkt te weten dan Charles zelf weet. Hij lijkt nauwelijks te beseffen dat hij verliefd is op Harriet, en als zij uiteindelijk sterft, gaat hij er bijna aan onderdoor. Hij staat zichzelf niet toe om haar te rouwen en zinkt daardoor alleen maar verder weg. In een recensiefragment dat te lezen is op de achterkant van het boek staat Hobbs’ grootste prestatie is dat hij de lezer onderdompelt in een taal die Charles’ langzame ondergang volmaakt tot uitdrukking brengt. Dat kan ik alleen maar beamen. Juist omdat je zo dichtbij hem staat is de ‘langzame ondergang’ van de hoofdpersoon zo aangrijpend.

Peter Hobbs is de auteur. Voor dit boek gebruikt hij de aantekeningen Charles Wenmoth, die een ongedateerde dagboek van het jaar 1870 naliet. De aantekeningen bleven bewaard in de familie. Wenmoth zal nooit hebben kunnen bevroeden dat er in 2005 een boek uit zijn dagboek zou voortkomen. Hobbs schreef zoals Wenmoth dat deed, dus zonder komma’s en andere leestekens. De zinnen worden wel afgesloten met een punt. Het is een authentiek en eerlijk verslag. Wenmoth heeft het niet breed en al zijn vrije tijd besteedt hij aan zijn geloof. Hij studeert voor leken prediker; voor een man met alleen lagere school weet hij het goed te verwoorden. Het is een uniek boek, je krijgt een inkijkje in het leven van een eenvoudige smidsknecht uit Cornwall. Peter is de achterachterkleinzoon van Wenmoth.